«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է Ռուսաստանի Դաշնության 1-ին կարգի պետական խորհրդական, REX գործակալության ղեկավար, ռուսաստանցի քաղաքական վերլուծաբան Մոդեստ Կոլերովը:
– Շուրջ երեք ամիս Ուկրաինայում ձգված եվրահեղափոխությունը հասավ իր հանգրվանին, ոմանց բնորոշմամբ՝ իշխանափոխությունը, իսկ ըստ իշխանության նախկին ղեկավարի՝ պետական հեղաշրջումն արդեն իրականություն է: Ի՞նչ հետևություններ պետք է անի Ռուսաստանը: Ուկրաինական զարգացումների նման սցենարն ի՞նչ դաս էր Ռուսաստանի համար:
– Ես կարծում եմ, որ Ռուսաստանի համար ուկրաինական դասը կարելի է արտահայտել 1929թ. Ստալինի հայտնի ձևակերպմամբ` «թույլերին ծեծում են»: Ե՛վ Ուկրաինայի իշխանությունները թուլություն ցուցաբերեցին, և՛ ռուսական դիվանագիտությունը թուլություն ցուցաբերեց, և ուկրաինական իշխանությունը ստացավ մահացու հարված, իսկ ռուսական արտաքին քաղաքականությունը ստացավ ուժեղ հարված:
Առաջին հերթին Ռուսաստանը պետք է կարողանա կանխատեսել նման զարգացումները, երկրորդ հերթին` չկապի սեփական շահերը և հետաքրքրությունները միայն մեկ անձի հետ, նույնիսկ նախագահի անձի հետ, Ռուսաստանն իր շահերը պետք է կապի ողջ քաղաքական համակարգի, հասարակության և ողջ երկրի հետ, բայց չպետք է թույլ տա, որպեսզի այդ հարաբերությունները մանիպուլացվեն որևէ մեկի կողմից նույնիսկ ամենաիշխանավոր նախագահի կողմից: Ռուսաստանը պետք է սովորի արձագանքել Ուկրաինայում ստեղծված իրավիճակների նման իրավիճակներին բավականին սկզբունքայնորեն: Եթե մենք գործ ունենք պետական հեղաշրջման հետ, ապա պետք է դրանից ադեկվատ հետևություններ անել: Միջազգային քաղաքականությունում պետական հեղաշրջումը փողոցում ահաբեկիչն է, իսկ ահաբեկիչների հետ բանակցություններ չեն վարում, պետք է հեռու մնալ, ու եթե հարևան երկրում պետական հեղաշրջում է, պետք է գործ չունենալ այն իշխանության հետ, որը դրա արդյունքում է իշխանություն վերցրել: Այս ամենից հետևողական հետևություններ ես չեմ տեսնում:
– Իսկ Ռուսաստանը Հայաստանում աշխատո՞ւմ է քաղաքական դաշտի բոլոր ուժերի հետ:
– Ո՛չ: Ես ոչ միայն տեսնում եմ այդ աշխատանքի անհրաժեշտություն, ես ինքս երբ անձնապես զբաղվում էի Հայաստանով, կապ էի պաշտպանում առանց բացառության բոլոր քաղաքական ուժերի հետ: Այսօր Ռուսաստանն աշխատում է իշխող կուսակցության, «Բարգավաճ Հայաստանի» ու ՀԱԿ-ի հետ և այսքանը: Կարելի է ասել, որ աշխատում է նաև Արթուր Բաղդասարյանի և ՕԵԿ-ի հետ:
– Հայաստանում սիրում են ուկրաինական զարգացումները պրոյեկտել հայկական իրականության մեջ: Որքանո՞վ է նման սցենար հնարավոր նաև Հայաստանում:
– Ես կարծում եմ, որ այն, ինչ տեղի ունեցավ Ուկրաինայում, Հայաստանում չի կրկնվի, քանի որ հայաստանյան իշխանությունը չի պառակտվել, Հայաստանում չկա ընդդիմադիր խորհրդարան, Հայաստանում չկա տարածքային պառակտում, Հայաստանում կան խնդիրներ իշխանությունների հետ կապված, կան տեղական իշխանություններ, որոնք կենտրոնին չեն ենթարկվում այնպես, ինչպես պետք է, բայց այդ չենթարկվելն ունի քրեաֆեոդալական բնույթ և ոչ քաղաքական:
– Ուկրաինայում իշխանափոխությունից հետո ի՞նչ մարտահրավերներ եք տեսնում հետսովետական տարածքում Ռուսաստանի և ռուսական ինտեգրացիոն պրոյեկտների համար:
– Ես կտրուկ տարանջատում եմ Ռուսաստանի ազգային հետաքրքրությունները և ինտեգրացիոն պրոյեկտները, այսինքն՝ ամենագլխավոր Մաքսային միությունը, որը կվերածվի Եվրասիական միության: Մաքսային միությունը, Եվրասիական միությունը գործիքային է, կիրառական է, իսկ ազգային շահերը շատ ավելի կարևոր են, իսկ Ռուսաստանը հետսովետական տարածքում ունի սպառնալիքներ, ինչպես հնարավոր գործողություններ Մերձդնեստրի շահերի դեմ Մոլդովայի և Ուկրաինայի կողմից, Աֆղանստանի քաոսը, որը կանցնի Տաջիկստանով և Ղրղզստանով, Միջին Ասիայով, դա ԼՂ հակամարտության շարունակվող ռազմականացումն է և երևի թե մեծացող արտաքին սպառնալիքը մեր շահերին Արկտիկայում:
– Արևմուտք-Ռուսաստան մեծացող լարվածությունն ու այն, ինչ կոչում են սառը պատերազմ, սպառնալիք չէ՞ ՌԴ համար:
– Ես համաձայն եմ, որ մրցակցություն կա և միշտ է լինելու, և այդ մրցակցությունը հիմա զարգանում է ոչ թե հեռու կետերում, այլ մոտենում է Ռուսաստանին և տեղի է ունենում Ռուսաստանի սահմաններում: Կարելի է նաև խոսել Ռուսաստանի դեմ Արևմուտքի սառը էքսպանսիայի մասին:
– Պարոն Կոլերով, համաձա՞յն եք ձևակերպումների հետ, թե Ռուսաստանն այս փուլում պարտվեց Արևմուտքին:
– Այո՛, Ռուսաստանն Ուկրաինայում պարտվել է: Ի դեպ, ոչ թե այն պատճառով, որ խաղում էր, խաղում էր ու պարտվեց, այլ Ռուսաստանը պարտվեց Ուկրաինայում, քանի որ չէր խաղում ընդհանրապես: Լուրջ խաղ կամ քաղաքականություն որակել Յանուկովիչին վարկեր տալն անթույլատրելի է: Դա ավելի ճիշտ սխալմունք է, քան խաղ: Ի սկզբանե Ռուսաստանը պետք է սկզբունքային դիրքորոշում գրավեր նացիզմի վերականգնման նկատմամբ, Ռուսաստանը չպետք է աջակցեր տնտեսական կոռումպացված և ոչ արդյունավետ Յանուկովիչի ռեժիմին, որովհետև այդ գումարները չգնացին երկրին, Ռուսաստանը վաղուց պետք է կապեր հաստատեր Ուկրաինան շրջանցելով, որպեսզի դրանք այսօր իրենց մեծ ներուժով աշխատեին արդեն այսօր: Չպետք է էժան գազ առաջարկեր և միգրացիոն արտոնություններ տար Ուկրաինայի քաղաքացիներին:
