ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը երեկ ֆեյսբուքյան գրառում է կատարել ՆՍՏՕ-ի գագաթաժողովին Հայաստանի մասնակցության վերաբերյալ:
«Մշտապես ստանալով մասնակլցության հրավեր, մենք հազվադեպ ենք այն ընդունել, հաշվի առնելով Գագաթնաժողովների ավարտին ընդունվող հռչակագրերում տարաշածրջանային կոնֆլիկտների նկատմամբ այդ կառույցի որդեգրված մոտեցումը, որը չի տարբերակում սառեցված հակամարտությունները և, որպես կանոն, գերակայություն է տալիս տարածքային ամբողջականությանը: Ակնհայտ է, որ ԼՂ հակամարտությունը արմատապես տարբերվում է մնացած բոլոր հակամարտությւոններից, և մեզ համար ընդունելի չէ այդ հարցի աշխարհաքաղաքական շահարկումը և տարածքային ամբողջականության իմպերատիվը ՆՍՏՕ-ի մոտեցումներում»,-գրել է խորհրդարանի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահը` խորհուրդ տալով չմասնակցել ՆՍՏՕ-ի գագաթաժողովին, եթե դրա վերջնական հայտարարության տեքստում տեղ կգտնեն մեզ համար կտրուկ, անընդունելի ձևակերպումներ: Աշոտյանն առաջարկում է տարբերակել գալիք Գագաթնաժողովին Հայաստանի մասնակցության հարցը և Բրյուսել այցելելու և ԵՄ-ի հետ իշխանափոխությունից հետո հարաբերությունները քննարկելու կարևորությունը: «Եթե ՆՍՏՕ-ի վերջնական փաստաթղթում տեղ գտնեն շատ կտրուկ ձևակերպումներ մեզ հետաքրքրող հարցերի վերաբերյալ, ապա կառաջարկեմ չմասնակցել գագաթնաժողովին, իսկ ԵՄ-ի հետ նոր կառավարության անմիջական շփումը կազմակերպել մեկ այլ ժամանակահատվածում և առիթով, չհամադրելով ՆՍՏՕ-ի միջոցառումը և Հայաստան-ԵՄ օրակարգը»,- գրել է Աշոտյանը:
Բովանդակային առումով ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովի մասնակցության հարցում Աշոտյանի մտահոգությունները կիսում է նաև վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն, ինչը, սակայն, նրան չի խանգարել երեկ որոշում ստորագրել` ՀՀ կառավարական պատվիրակություն Բրյուսել գործուղելու մասին:
Նիկոլ Փաշինյանի երեկվա որոշումը հուշում է, որ նրա գլխավորած պատվիրակությունը պաշտոնական այցով Բրյուսել, այնուամենայնիվ, մեկնելու է: Իհարկե, Հայաստանի ԱԳՆ-ն առայժմ մանրամասնում է միայն ԵՄ-ում Փաշինյանի ծրագրված հանդիպումների մասին, ինչը ենթադրելի է դարձնում, որ ՆՍՏՕ-ի գագաթաժողովին մասնակցության հարցն առայժմ բաց է մնում:
Խորապես համոզված ենք, որ Հայաստանի նոր կառավարությունը պետք է կոտրի Սերժ Սարգսյանի իշխանության ժամանակ ընդունված կածրատիպերը, երբ Երևանը տարբեր պատրվակներով հրաժարվում էր մասնակցել գագաթաժողովների, որոնք տեղի էին ունենում արևմտյան հարթակներում:
Դա ամբողջովին տեղավորվում էր ռուսական վասալության ռեժիմի տրամաբանության մեջ, երբ արտաքին քաղաքականությունը զրկված է նախաձեռնողականությունից և կրեատիվից, որովհետև, ըստ էության, ինքնաբավ չէր և զուրկ էր ինքնիշխանության հատկանիշից:
Թավշյա հեղափոխությունը դեակտուալացրել է «Ռուսաստա՞ն, թե՞ Արևմուտք» դիլեման, և Հայաստանի նոր իշխանությունը, օգտագործելով հանրային մեծ աջակցությունը, կարող է երկու ուղղությամբ էլ զարգացնել հարաբերությունները:
Կարող է և պարտավոր է: Ի վերջո, նույն ՀԱՊԿ-ում և ԵՏՄ-ում կան Հայաստանի հետ կապված բազմաթիվ պրոբլեմներ. այդ կազմակերպությունների անդամ առնվազն երկու երկիր սպառազինում է Ադրբեջանին` լինելով մեր, այսպես կոչված, փաստաթղթային դաշնակիցը:
Սակայն Նիկոլ Փաշինյանը բոլորիս հիմնավորեց, որ իրավիճակ է փոխվել և Հայաստանը կարող է օգտագործել իր ռեսուրսները` ԵՏՄ և ՀԱՊԿ պոտենցիալը Հայաստանին ծառայեցնելու համար:
Նույն սկզբունքը պետք է գործի նաև ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովի պարագայում: Ի վերջո, Երևանն` ակտիվ մասնակցությամբ, կարող է համատեքստ փոխել գագաթաժողովում, նաև` ամփոփիչ Հռչակագրի բովանդակության մասով: Օրեր առաջ «Ազատությանը» տված բացառիկ հարցազրույցում ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարի քաղաքական հարցերով փոխտեղակալ Ջեյմս Ափաթուրայը հայտարարել էր, որ իրենք ցանկանում են է՛լ ավելի խորացնել հարաբերությունները Հայաստանի հետ և պատրաստակամ են աջակցել Փաշինյանի կառավարությանը՝ սկսած բարեփոխումներն ընդարձակելու հարցում:
ՆԱՏՕ-ն դրական ուղերձ է հասցեագրել Հայաստանին, ինչից մեր երկիրը կարող է օգտվել. դիվանագիտական խողովակներով կարելի է հասնել Հռչակագրի ռիսկային ձևակերպումների փոփոխությանը, ի վերջո` կարելի է մասնակցել գագաթաժողովին, սակայն հրապարակային վերապահում հայտնել դրա ընդունած փաստաթղթի որոշ դրույթների հետ կապված:
Թավշյա հեղափոխությունը բացառիկ շանս է ստեղծել Հայաստանի արտաքին քաղաքականության և անվտանգության համակարգի դիվերսիֆիկացման համար: Անհրաժեշտ է օգտագործել պատմական պահը:
