Հույզերը ճանաչելու շների ունակությունը բնազդ կամ վարժվածության արդյունք չէ։
Նոր գիտափորձի ժամանակ շները ցույց են տվել, որ կարող են հասկանալ մարդկանց հույզերը նրանց դեմքի արտահայտությունից և ձայնից։ Biology Letters ամսագրում տպագրված հետազոտությունը իրականացրել են Սան–Պաուլուի համալսարանի հոգեբանները։
Գիտնականները հավաքել են 17 ընտանի շների և նրանց երկու փորձության են ենթարկել։ Առաջինում, շներից յուրաքանչյուրին նստեցրել են էկրանի դիմաց, որի վրա մարդկանց և շների ջղային և երջանիկ պատկերներ էին ցուցադրվում։ Այնուհետև նկարները համակցում էին տարբեր ձայների հետ՝ կամ ագրեսիվ կամ ուրախ շան հաչոցի, կամ էլ՝ օտար լեզվով արտահայտությունների՝ ուրախ կամ ջղային տոներով։
Երբ շները չեզոք ձայներ էին լսում, նրանք անմիջապես կորցնում էին հետաքրքրությունը էկրանին կատարվող իրադարձությունների նկատմամբ, բայց եթե դեմքի արտահայտությունն ու ձայնը համընկնում էին, փորձարկվողները ուշադիր և հետաքրքրությամբ նայում էին։
Հոգեբանները հավաստում են, որ հույզերը ճանաչելու շների հատկությունը բնազդի կամ վարժված լինելու արդյունք չէ։ Ավելի շուտ դա ճանաչողական հատկություն է։
«Շները ինֆորմացիա են ստացել ձայնից, իսկ հետո ասոցացրել են դա պատկերի հետ։ Դա շատ բարդ հոգեբանական մեխանիզմի հետ է կապված,– ասում է Նատալյա դե Սոուզա Ալբուկերկեն՝ հետազոտության հեղինակը։ Նրանք շատ հարմարեցված են մարդկային աշխարհին և մեր հույզերին»։
