Տարածաշրջանը լուրջ փոփոխությունների շեմին է: Այսօր այս մասին լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ խոսեցին «Մոդուս Վիվենդի» կենտրոնի տնօրեն, քաղաքագետ Արա Պապյանը և պատմաբան, ԵՊՀ դասախոս Գևորգ Մելքոնյանը՝ անդրադառնալով տարածաշրջանային զարգացումներին, Ադրբեջանում ու Թուրքիայում տեղի ունեցող գործընթացներին:
Արա Պապյանը հիշեցրեց, որ մի քանի տարի է՝ նշում է, որ տարածաշրջանում մեծ փոփոխություններ են սպասվում երկու ուղղություններով: Ըստ նրա՝ ավելի մեծ, ընդգրկուն փոփոխություններ տեղի կունենան Միջին Արևելքում, մյուսը՝ մեր տարածաշրջանին մոտ: Ուստի` ՀՀ նախագահի վերջին հայտարարությունը, թե երեքից չորս տարում տարածաշրջանում պատկերը լիովին կփոխվի, ըստ Պապյանի, մեզ մոտեցող այդ փոփոխություններն են: Նրա դիտարկումներով՝ Ադրբեջանը, որն ունի ներքին լուրջ մարտահրավերներ, կկանգնի լուրջ փոփոխությունների առջև: «Ադրբեջանը, որպես հասարակություն, տրոհված է դավանաբանորեն, մյուս կողմից Ադրբեջանը արհեստականորեն ստեղծված պետություն է: Նավթի արդյունահանման կրճատումը պետք է տնտեսական ազդեցություն ունենա այդ երկրի վրա, իսկ մեր խնդիրն է ոչ միայն սպասել այդ փոփոխություններին, այլ հնարավորինս նպաստել այդ գործընթացների արագացմանը՝ ուժեղացնելով ՀՀ-ն»,- մեկնաբանեց Արա Պապյանը:
Նա չբացառեց, որ հատկապես Թուրքիայում սկսված իրադարձությունները կարող են հակահայկականությամբ ավարտվել, իսկ ԼՂ հակամարտության հարցում պատերազմի վերսկսման հռետորաբանությունը կավելանա, բայց ռեալ բախում չի լինի: Կանադայում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպանի համոզմամբ` մեր պասիվությունն Ադրբեջանում պայմանավորված է եղել ֆունդամենտալ փիլիսոփայական սխալով, որ կկնքենք զինադարար և կկարողանանք զիջումների միջոցով ընդունելի տարբերակ գտնել կողմերի համար, սակայն Ադրբեջանը զիջումների գնալու ցանկություն բնա բնավ չունի, դա ակնհայտ է նաև Ադրբեջանի առաջարկներից, որի առաջարկածն այսօր ավելի քիչ է, քան 88թ. առաջ հայերն ունեին: «Այսօր մեզ առաջարկում են ինքնավարություն Ադրբեջանի կազմում: Մեր որդեգրած քաղաքականությունը պետք է լինի համագործակցությունը պետականազուրկ ժողովուրդների հետ»,- նկատեց նա:
Համատեղ ասուլիսի ընթացքում Գևորգ Մելքոնյանն ասաց, որ առաջիկայում Ադրբեջանում նախագահական ընտրություններ են, ուստի Ադրբեջանն ունի երկու ճանապարհ՝ գնալ ժողովրդավարացման կամ սուլթանությունն ամրապնդելու ճանապարհով: Բայց, նրա համոզմամբ, սուլթանիկներն ինքնակամ իշխանություն չեն հանձնել երբևէ, ուստի եթե ներքին հեղաշրջում էլ չլինի, որքան էլ որ Ադրբեջանում գործող կլանը փորձում է ամորֆ սուլթանություն ստեղծել, այն սկսելու է թուլանալ:
«Եթե Ադրբեջանում Արևմուտքի աջակցությամբ իշխանության գան լիբերալները, սա ԼՂ գործում կբերի Ադրբեջանի դիրքերի թուլացման: Ականատես կդառնանք նաև ԼՂ պատերազմի վտանգի մեծացման, քանի որ այս փուլում Ադրբեջանը ներքին լսարանի և լեգիտիմության համար պետք է թշնամու կերպար ստեղծի մարդկանց ուշադրությունը բուն ընտրական գործընթացներից շեղելու նպատակով»,- մեկնաբանեց Արա Պապյանը՝ հավելելով, որ միգուցե Արևմուտքը ալիևյան կլանի հետ վարվի այնպես, ինչպես Քադաֆիի և Մուբարաքի հետ:
Անդրադառնալով Թուրքիային՝ պատմաբանը նշեց, որ թուրք հասարակությունը երկփեղկված է քեմալիստների և իսլամիստների միջև: «Սա բավականին երկար պայքար է: Թուրքական պատմության մեջ եղել են հեղաշրջումներ` ինչպես զինվորական հեղաշրջումը, եթե չկարողանան այսօր մեկնարկած զարգացումները զսպել, ապա հնարավոր է, որ ականատես դառնանք նման հեղաշրջման: Սրանք ՀՀ հիմնախնդիրների բաղկացուցիչ մասն են կազմում, ուստի պետք է պատրաստ լինենք համապատախան արաձագանքի»,- ասաց Գևորգ Մելքոնյանը:
