«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է Հանրապետական կուսակցության փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը:
– Պարոն Աշոտյան, այս քառօրյա պատերազմը հայկական կողմին կանգնեցրեց բազմաթիվ դառը իրողությունների դեմ հանդիման և ցույց տվեց, որ մենք, ըստ էության, չունենք հուսալի դաշնակիցներ: Եվ այս ամենից հետո Հովիկ Աբրահամյանը մեկնեց Մոսկվա՝ ԵՏՄ գագաթնաժողովին: Հարցս ձևակերպեմ Սերժ Սարգսյանի բառապաշարով՝ Հովիկ Աբրահամյանը մեկնեց Մոսկվա, որ ի՞նչ անի:
– Ես հասկանում եմ, որ որոշ լրատվամիջոցներ, այսօր քննարկումների համատեքստում օգտագործելով ստեղծված իրավիճակը, հանրային կարծիքը, քաղաքական իրողությունները, նախագահի քաղաքական գնահատականները, երբեմն փորձում են ինչ-որ տպավորություն ստեղծել, որ մենք պատերազմում և պատերազմել ենք ոչ թե Ադրբեջանի դեմ, այլ տվյալ պարագայում ավելի շատ շեշտը դնում ենք Ռուսաստանի վրա: Կարծում եմ՝ սա շատ պարզ քարոզչական իրողություն է:
Ներքին ճակատում ակնհայտ է, որ մեր զոհերի թվով ու հերոսների կյանքով մենք ապացուցեցինք, որ ունենք մարտունակ բանակ և պատրաստ ենք հասարակական-քաղաքական կոնսոլիդացիայի, երբ երկիրը գտնվում է վտանգի առջև: Սա ամենակարևոր եզրակացությունն է:
Երկրորդ կարևոր իրողությունն այն էր, որ մենք պարտավոր ենք այս համախմբվածության շրջանակում երկրում ստեղծել մի այնպիսի դաշտ, որ բոլոր ուղղություններով՝ քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական, բարեփոխումներն ավելի արագ զարգանան, որովհետև ինչպես շեշտեց նախագահը՝ շատ ավելի հեշտ է պայքարել, երբ դու ազատ ժողովուրդ ես: Հայաստանի և Ղարաբաղի մրցակցային առավելություններից մեկը այս քառօրյա պատերազմի ընթացքում անտարակույս այն էր, որ մենք ժողովրդավար պետություն ենք՝ շատ ավելի, քան Ադրբեջանը:
Հաջորդն այն էր, որ այս համատեքստում մեր արտաքին քաղաքականության մեջ նաև գնահատականներ հնչեցրեցինք: Այսօրվա բողոքի երթը դեպի ՌԴ դեսպանատուն ապացուցում է, որ Ռուսաստանին մենք ընկալում ենք որպես ռազմավարական դաշնակից, որովհետև այս պահանջները կարող ենք ներկայացնել միայն դաշնակցին: Այդ արտահայտությունները հակառուսական դիրքորոշման արդյունք չեն, այլ դաշնակցային հարաբերությունների վերականգնման կամ դաշնակցից ունեցած մեր ակնկալիքների արդյունք:
– Այսինքն՝ ընդհատվե՞լ էին, որ պետք է վերականգնվեն:
– Այս 3-4 օրերի ընթացքում ակնհայտ է, որ հանրային կարծիքի մեջ մի այնպիսի ուղղություն էր իշխում… երբ մեր հերթական հերոսը մահանում է ռուսական արտադրության զենքից, ակնհայտ է, որ անգամ այլ գերակայություններ, մտածելակերպ ունեցող մարդիկ այդ հարցը միշտ տալիս են, այդ թվում նաև ինձ մոտ է այդ հարցը ծագել, որը քանիցս հնչեցվել է իմ հրապարակային ելույթներում:
– Ի դեպ, նախագահ Սերժ Սարգսյանը մեկ տարի առաջ բարձրաձայնեց, որ դա խնդիր է լինելու:
– Այո, ոմանք մոռացել են, որ խնդրի մասին մենք նոր չենք հիշել, որ նախագահը այս խնդրի մասին խոսել է դեռ մեկ տարի առաջ՝ այն ժամանակ, երբ կար սահմանային լարվածություն, բայց չկային նման մասշտաբային պատերազմական գործողություններ: Ուստի այս առումով քննադատությունները տեղին չեն:
Արտաքին քաղաքականությունը հույզերի տեղ չէ, այն պահանջում է ավելի հավասարակշռված մոտեցում: Որպեսզի այդ մոտեցումը արդյունավետ լինի, պահպանելով հասարակական կոնսոլիդացիան՝ պետք է կարողանանք ճիշտ ձևակերպել մեր ակնկալիքները և ճիշտ հասկանալ՝ արդյոք մենք կարողանո՞ւմ ենք ամբողջությամբ ներազդել այդ պրոցեսի վրա, թե՞ ոչ: Այս առումով, ես կարծում եմ, մենք որոշ ժամանակ անց վերարժևորելու և վերլուծելու ենք այս քառօրյա պատերազմը: Այսօր, երբ մենք հողին ենք հանձնում մեր նահատակներին, թարմ հետքերով դժվար է ամբողջությամբ մարսել այն, ինչ կատարվել է՝ և՛ քաղաքական, և՛ ռազմական, և՛, ինչու չէ, նաև հումանիտար հետևանքների առումով:
– Պարոն Աշոտյան, ստեղծված իրավիճակը օպերատիվ արձագանք և օպերատիվ քայլեր է պահանջում: Այնուամենայնիվ, ինչո՞ւ այս իրավիճակում Հովիկ Աբրահամյանը մեկնեց Մոսկվա, և ի՞նչ էր փոխվելու, եթե նա չգնար:
– Ես կարծում եմ, որ այս օրերին չի կարելի բաց թողնել ոչ մի միջազգային հարթակ, որտեղ Հայաստանը կարող է ներկայանալ և ներկայացնել սեփական խնդիրները: Այսօր պետք է առավելագույնս օգտագործել արտաքին աշխարհ դուրս գալու, իրականությունը ներկայացնելու, մեր պահանջները ձևակերպելու (հանրային ձևով, թե առանձնազրույցում) հնարավորությունները, և որևէ առիթ չի կարելի բաց թողնել: Մյուս հիմնավորումը. եթե մենք ԵՏՄ-ն դիտարկում ենք որպես քաղաքական ժեստի արտահայտման վայր, ապա ակնհայտ է, որ ինքներս ենք ջուր լցնում այն մարդկանց ջրաղացը, որոնք կարծում են, թե ԵՏՄ-ն քաղաքական կառույց է: Այս դեպքում՝ Ղազախստանի վարչապետի, որի գրավոր նախաձեռնությամբ հանդիպոմը Երևանից տեղափոխվեց Մոսկվա:
– Այսինքն՝ երբ Սերժ Սարգսյանը Մեդվեդևի հետ խոսում էր, նո՞ւյնպես ջուր էր լցնում…
– Սերժ Սարգսյանը քննադատում էր Ղազախստանի և մեր այն դաշնակիցների ու ԵՏՄ այլ անդամ-երկրների դիրքորոշումը, որոնք համաձայնեցին և նման տեսակետի եկան: Իսկ ի՞նչ էինք շահելու չգնալուց: Անգամ ամենամոլի արևմտամետները Հայաստանում պահանջում են իրենց հակառուսական ցանկությունների դրսևորման մեջ ա՛յս փուլում գոնե դուրս գալ բացառապես ԵՏՄ-ից: Եթե խնդիրը քաղաքական է, ռազմաքաղաքական է, ապա ինչո՞ւ անգամ ամենամոլի արևմտամետները Հայաստանում չեն պահանջում դուրս գալ ՀԱՊԿ-ից: Այսինքն՝ անգամ ամենամոլի արևմտամետ ուժերը շատ լավ հասկանում են, որ ռազմաքաղաքական հարթության մեջ Հայաստանը չպետք է բարձրացնի ՀԱՊԿ-ից դուրս գալու հարց: Այդ դեպքում ԵՏՄ-ից դուրս գալու հարցը, որ բարձրացվում է, քանի՞ կոպեկ արժե:
-Չծայրահեղացնենք, պարոն Աշոտյան, դուրս չգանք, բայց այդքան չհամակերպվենք:
-ՀԱՊԿ-ից, որը ռազմաքաղաքական դաշինք է, և Ռուսաստանը զենք է վաճառում Ադրբեջանին և այլն, ինչու կոչ չի հնչում ՀԱՊԿ-ից դուրս գալու. շատ պարզ պատճառով, որովհետև ՀԱՊԿ-ի առկայության պարագայում Հայաստանն անգամ այսօրվա շրջանակներում իր ռազմաքաղաքական ներուժն ավելացնում է, և մենք Ռուսաստանին դիտարկում ենք որպես ռազմավարական գործընկեր: Հիմա այս հարցերի մեջ ավելի շատ ԵՏՄ-ն էր մեղավո՞ր, թե՞ ՀԱՊԿ-ը: Ակնհայտ է, որ մեր բոլոր քննադատություններն ուղղել ենք ՀԱՊԿ-ին, բայց պահանջում ենք, որ դուրս գալ ԵՏՄ-ից:
-Պարոն Աշոտյան, դուք ծայրահեղացնում եք, այդպիսի պահանջ չկա, պահանջը մի քիչ ավելի արժանապատիվ կեցվածք ունենալու մասին էր առաջին հերթին:
-Մենք շատ արժանապատիվ կեցվածքով ենք հանդես գալիս՝ և՛ քաղաքական մակարդակով, և՛ հասարակական մակարդակով:
Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում:
