Անցնող շաբաթվա կարևորագույն իրադարձությունն, իհարկե, Ուելսում երեկ ավարտված ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովն էր, որն, ըստ էության, ոչ միայն գլոբալ իմաստով միջազգային քաղաքականության առանցքային իրադարձություն էր, այլ կարող է հանդիսանալ ոչ միայն շաբաթվա, ամսվա, տարվա, այլ երևի թե առնվազն առաջիկա տասնամյակի համար պատմական կարևոր նշանակություն ունեցող հավաք, որի ընթացքում կայացվեցին կարևոր նշանակություն ունեցող որոշումներ:
ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովն, ըստ էության, տեղի ունեցավ բավական բարդ պատմական ժամանակաշրջանում, կարելի է ասել` նոր աշխարհակարգի երկունքի ժամանակաշրջանում, որը տեղի է ունենում իրապես ցավագին պրոցեսներով: Եվ այս ամենի կիզակետում է նաև Հայաստանը, քանի որ այս պրոցեսների մի զգալի հատվածն անցնում է Արևմուտք-Ռուսաստան սահմանագծով, որի վրա է Հայաստանը, ինչպես նաև մերձավորարևելյան կարևոր հատվածներով, որոնք և Հայաստանին են շատ մոտիկ աշխարհագրորեն, և նաև որտեղ կան հայկական մեծաթիվ համայնքներ:
Եվ այս տեսանկյունից շատ կարևոր էր, որ ի տարբերություն Չիկագոյի և Լիսաբոնի գագաթնաժողովների, որ տեղի ունեցան համապատասխանաբար 2012 և 2010 թվականներին, Հայաստանը բաց չթողեց գագաթնաժողովը և այս անգամ մասնակցեց դրան: Այս մասնակցությունն, ըստ էության, այն նվազագույն անհրաժեշտ քայլն էր Երևանի համար, որը թույլ կտա ակնկալել շոշափելի ազդեցություն և մաս անվտանգության ապահովման այն որոշումներից, որ կայացվեցին ՆԱՏՕ-ի շրջանակներում:
Կարևոր որոշումներն, իհարկե, մի քանիսն էին` և՛ ուկրաինական ճգնաժամի, և՛ Ռուսաստանի հետ հարաբերության մասով ընդհանրապես, և՛ մասնավորապես Վրաստանի վերաբերյալ, ըստ էության` ՆԱՏՕ-ն ձևավորեց արագ արձագանքման ուժեր արևելաեվրոպական գոտում և միաժամանակ նաև Վրաստանի հետ համագործակցության կարգավիճակը շեշտակիորեն բարձրացրեց մինչև անգամ ընդհանուր ռազմական բազայի ստեղծման հնարավորության մակարդակի, և Իրաքում իսլամ ահաբեկիչներին հարվածներ հասցնելու համար, ըստ էության, մի քանի պետությունների կոալիցիա ձևավորեց:
Հայաստանի համար տեղի ունեցավ ևս մի կարևոր իրադարձություն՝ Սարգսյան-Ալիև հանդիպումը ԱՄՆ հովանու ներքո, որտեղ ԱՄՆ պետքարտուղար Ջոն Քերին ուղղակիորեն հայտարարեց, որ լարվածությունը բացառված է: Այդպիսի տոնայնությամբ և ուղղակիությամբ հայտարարություն կարծեք թե երբեք չի եղել Սարգսյան-Ալիև հանդիպումների շրջանակում: Ահա այս ամենն, ըստ էության, ընդհանուր առմամբ հիմք են տալիս գագաթնաժողովի, այսպես ասած, տաք հետքերով եզրակացնելու, որ այն Հայաստանի համար անցել է ընդհանուր առմամբ դրական արդյունքներով և շեշտադրումներով, դրական որոշումներով:
Եվ այսօր, ըստ էության, ողջ հարցն այն է, թե ինչպես կօգտվի Հայաստանն այս դրական զարգացումներից, դրական կոնյունկտուրայից, համաշխարհային անվտանգության կարևորագույն բևեռի Հայաստանի շահերին ընդհանուր առմամբ համարժեք քայլքից: Ի՞նչ կանի Հայաստանն այս պայմաններում՝ կփորձի՞ օգտագործել այս բարենպաստ միջավայրը սեպտեմբերի 3-ից հետո անցնող մեկ տարում մինչև ուղնուծուծը խայտառակված արտաքին, պետական քաղաքականությունն աստիճանաբար, այսպես ասած, շողուլի բերելու համար, թե՞ պարզապես այս բարենպաստ միջավայրում գոյացած, ըստ որում` իրենից անկախ գոյացած միավորները, ինչպես միշտ, հերթով կհանձնի Ռուսաստանին: Սա իսկապես հարց է, որ Հայաստանի պարագայում առաջանում է ՆԱՏՕ-ի` ընդհանուր առմամբ մեզ համար դրական գագաթնաժողովից հետո:
Վերջին հաշվով, եվրաասոցացման երեք ու կես տարիների ընթացքում էլ Հայաստանի համար շատ դրական բաներ կուտակվեցին միջազգային քաղաքականության իմաստով, միջազգային մթնոլորտի իմաստով, որոնք, սակայն, ոչ թե տնօրինվեցին ի շահ պետության, այլ պարզապես հանձնվեցին մեկ այլ պետության:
Երրորդ հնարավորություն Հայաստանին կարող է այլևս չտրվել:
