Արտերկրի դիվանագետները, միջազգային կառույցների ներկայացուցիչները նախագահի ընտրությունից առաջ տարբեր առիթներով հայտարարել են, որ Հայաստանից սպասում են մրցակցային ընտրություն: Այդ մասին հայտարարել է թե ԱՄՆ-ը, թե Եվրոպան: Երբ Գագիկ Ծառուկյանը դուրս է գալիս նախագահական խաղից, մրցակցային ընտրության հեռանկարը հայտնվում է կասկածի տակ:
Ով է լինելու Սերժ Սարգսյանի մրցակիցը, եթե Գագիկ Ծառուկյանը դուրս է գալիս խաղից: Էպոսագետ Վարդան Սեդրակյանի կամ մարքսիստ Դավիթ Հակոբյանի պարագան դիտարկելը, իհարկե, այդքան էլ լուրջ չի լինի: Մնում են Րաֆֆի Հովհաննիսյանն ու ՀԱԿ-ը, եթե, իհարկե, Կոնգրեսը որոշի մասնակցել առանց ԲՀԿ-ի և առաջադրել որևէ մեկի թեկնածությունը: Սակայն ՀԱԿ-ում էլ, ըստ էության, մրցունակ կարող է լինել միայն Տեր-Պետրոսյանը, իհարկե, հարաբերական իմաստով` ՀԱԿ հնարավոր այլ թեկնածուների համեմատ մրցունակ, որովհետև Տեր-Պետրոսյանը ներկայումս չունի այն ռեսուրսները, որոնք նրան չորս տարի առաջ թույլ տվեցին չափազանց լուրջ խնդիրներ դնել իշխող համակարգի առաջ:
Այսպիսով` ստեղծված իրավիճակը հուշում է, որ Սերժ Սարգսյանը պետք է «մրցունակ» թեկնածու կերտի կամ Րաֆֆի Հովհաննիսյանից, կամ Լևոն Տեր-Պետրոսյանից, կամ պարզապես նա անուշադրության պետք է մատնի Արևմուտքի ակնկալիքները մրցունակության վերաբերյալ և անի այն, այսինքն` անում է այն, ինչ կոնկրետ պետք է և ապահով է իր իշխանության համար: Այսինքն` Սերժ Սարգսյանը գնում է ոչ թե մրցունակ, այլ ապահով ընտրությունների:
Սա ինչ-որ առումով կարող է տարօրինակ թվալ` այն տեսանկյունից, որ Սերժ Սարգսյանը խնդիրներ կարող է ունենալ Արևմուտքի հետ, եթե անտեսի ակնկալիքները: Չէ՞ որ Սերժ Սարգսյանը Արևմուտքի հետ հարաբերությունը փորձում է ջերմացնել աննախադեպ աստիճանի, հետևաբար այստեղ արհամարհանքը կամ ակնկալիքների անտեսումը այնքան էլ լավ ուղեկից չեն կարող լինել:
Սակայն իրավիճակը կարող ենք դիտարկել այլ դիտակետից: Բանն այն է, որ Արևմուտքի համար խոշոր հաշվով ոչ թե մրցակցայնությունն է խնդիրը, այլ Հայաստանում, այսպես ասած, բարեփոխումների կուրսի առաջխաղացումը: Չի բացառվում, որ Սերժ Սարգսյանը հենց այս առումով է պայմանավորվել Արևմուտքի հետ` իրավիճակը ներկայացնելով այնպես, որ մրցակցային ընտրությունը կարող է լարվածություն առաջացնել երկրում՝ որքան էլ այն լինի վերին մակարդակով համաձայնեցված, ինչը հետագայում կարող է դուրս բերել իրավիճակը վերահսկողությունից և երկրում առաջացնել լարվածության նոր շրջան` այդպիսով արգելակելով բարեփոխումների կուրսը և իրեն հերթական անգամ շեղելով դրանից:
Ըստ ամենայնի, Սերժ Սարգսյանն Արևմուտքին համոզել է հենց այս հարցում` վկայակոչելով իր նախագահության առաջին ժամկետը, երբ ինքը ստիպված էր ամբողջ ռեսուրսներն ուղղել 2008 թվականի «մրցակցային» ընտրությունների հետևանքները չեզոքացնելուն ու ժամանակ չունեցավ զբաղվելու բարեփոխումներով:
Ամենայն հավանականությամբ, Սերժ Սարգսյանն Արևմուտքին փաստարկել է, որ կամ մրցակցայնություն կլինի, կամ բարեփոխումներ՝ երկուսից մեկը: Արևմուտքն էլ, ամենայն հավանականությամբ, որոշել է, որ առավել նախընտրելի է թույլ տալ Սերժ Սարգսյանին հանգիստ ձևավորել իր իշխանությունը, որպեսզի հետո Սարգսյանն այլևս փաստարկներ չունենա բարեփոխումների պահանջների դեմ` հղում կատարելով այն բանին, որ ստիպված է գնալ իշխող համակարգի հետ կոմպրոմիսների, որպեսզի չեզոքացնի լարվածությունը երկրում:
Սերժ Սարգսյանին կարծես թե տալիս են «հանգիստ» ընտրության հնարավորություն, որպեսզի դրանով նրան զրկեն նախագահական երկրորդ ժամկետում բարեփոխումների բացակայությունը արդարացնելու ավանդական փաստարկներից, որ նա Արևմուտքին էր ներկայացնում առաջին ժամկետի ողջ ընթացքում:
