Մենք հայտնել ենք քննարկման թեմաները, ավելացնելու բան չունեմ, Ղարաբաղի հարցը քննարկվել է՝ հայտարարել է Կրեմլի խոսնակ Դմիտրի Պեսկովը: Նա այդ հայտարարությունն արել է ի պատասխան հարցի, որ վերաբերել է CNNTurk-ի տարածած տեղեկատվության: Ըստ այդ տեղեկատվության՝ Էրդողանը Պուտինին առաջարկել է ստեղծել արցախյան հարցի համատեղ աշխատանքային խումբ: Դա Թուրքիայի առաջին այդպիսի առաջարկը չէ:
Սկսելով ռեգիոնալ պատերազմ Արցախի դեմ՝ Թուրքիան Մոսկվային նախ առաջարկեց աշխատել միասին՝ ինչպես Սիրիայում: Այդ առաջարկի մասին հայտարարեց արտգործնախարար Չավուշօղլուն: Նա ինքն էլ ասաց, սակայն, որ Ռուսաստանը մերժել է այդ առաջարկը: Հետո Էրդողան-Պուտին երկրորդ հեռախոսազրույցի առիթով թուրքական լրատվամիջոցները տարածեցին տեղեկություն, որ Էրդողանը Պուտինին առաջարկել է քննարկման համատեղ ձևաչափ: Այդ ժամանակ ՌԴ նախագահի խոսնակ Պեսկովը հայտարարեց, որ չի քննարկվել այդպիսի հարց: Այժմ ահա՝ նոյեմբերի 7-ին կայացած երրորդ հեռախոսազրույցից հետո ի հայտ եկած տեղեկատվության ֆոնին Դմիտրի Պեսկովը չի ասում, թե չի քննարկվել այդպիսի առաջարկ: Նա նշում է, որ քննարկման օրակարգը հայտնել են, ու հայտնել են, որ քննարկվել է նաև Արցախի հարց: Իսկ Պեսկովի այդ հայտարարությունն առնվազն կարող է նշանակել, որ Արցախի հարցի համատեքստում կարող էր քննարկվել նաև աշխատանքային խմբի Էրդողանի առաջարկը:
Ինչո՞վ է դա պայմանավորված կամ ինչո՞վ կարող է լինել պայմանավորված: Ինչպես նշել ենք ավելի վաղ հրապարակած հոդվածում՝ արդյոք այդ հարցում դեր կարո՞ղ է ունենալ ԱՄՆ նախագահի ընտրությունը, երբ Պուտինն ու Էրդողանը շտապեն պայմանավորվել դեռևս պաշտոնը չստանձնած Բայդենի դեմ: Իհարկե, այս մասին դատողությունների համար նախ անհրաժեշտ է հստակորեն հասկանալ՝ այդուհանդերձ, քննարկո՞ւմ է Մոսկվան Թուրքիայի այդպիսի առաջարկ, թե՞ ոչ, հաշվի առնելով նաև այն, որ այդպիսի ձևաչափի դեմ շատ հստակ արտահայտվել է նաև Իրանը և անգամ հյուսիսային սահմանին զորքի կուտակումով ցույց տվել, որ թույլ չի տա Կովկասի հարցում պայմանավորվել առանց իրեն: Մյուս կողմից, սակայն, հայտնի է, որ Իրանը Անկարային և Մոսկվային ներկայացրել է Աստանայի եռակողմ ձևաչափի նմանօրինակ առաջարկ, մի՞թե Անկարան ու Մոսկվան մերժել են դա:
Այս ամենով հանդերձ՝ առանցքային հանգամանքը անշուշտ եղել ու շարունակում է մնալ ռազմաճակատը, որտեղ և գործնականում որոշվում են հնարավոր քաղաքական զարգացումների վեկտորն ու բովանդակությունը, թե ինչ ձևաչափի և ինչ բովանդակության ուղղությամբ կգնա քաղաքականությունը: Այստեղ վճռորոշ կետի է վերածվել Շուշին, ընդ որում՝ ոչ միայն իր խորհրդանշական, այլ նաև ռազմաքաղաքական էական նշանակությամբ, որովհետև Շուշին ոչ միայն ռազմական-աշխարհագրական, այլ նաև քաղաքական թելադրող դիրք է: Մարտերը Շուշիի համար շարունակվում են, հայկական ուժերը թույլ չեն տալիս Թուրքիային զբաղեցնել այդ թելադրող դիրքը:
