Արդեն երրորդ տարին է՝ ադրբեջանական ֆիլմերի փառատոնն այդպես էլ կյանքի չի կոչվում: Փառատոնի կազմակերպիչը «Խաղաղարար նախաձեռնությունների կովկասյան կենտրոն» հասարակական կազմակերպության նախագահ, իրավապաշտպան Գեորգի Վանյանն է, որը երեկ ադրբեջանական ֆիլմերի փառատոն անցկացնելու փորձ էր իրականացում Գյումրիի ժուռնալիստների «Ասպարեզ» ակումբի Խոսքի ազատության սրահում:
Ադրբեջանական 4 կարճամետրաժ ֆիլմերի ցուցադրման համար Գեորգի Վանյանը մեկ ամիս առաջ դիմել է ակումբին՝ խնդրելով հնարավորություն տալ այստեղ վրացական և ադրբեջանական ֆիլմերի ցուցադրություն կազմակերպել: Գյումրիի քաղաքապետ Վարդան Ղուկասյանը մինչև անգամ հուդաներ է անվանել փառատոնի կազմակերպիչներին:
Գյումրիի բնակիչները 4-500 հոգի, տարբեր քաղաքական կուսակցություններ, հատկապես ՀՅԴ-ն և ՕԵԿ-ը բողոքի ցույցի են դուրս եկել և խափանել փառատոնի իրականացումը… Գեորգի Վանյանն այս ամենն անվանեց ահաբեկչության մթնոլորտի ստեղծում մարզային, քաղաքային իշխանությունների, երկրապահ կամավորական միությունների, ՀՅԴ-ի և ՕԵԿ-ի կողմից: Նրա խոսքերով, կասկածելի կանանց էին բերել, որոնք թեև ներկայանում էին զոհված ազատամարտիկների մայր կամ կին, բայց հայհոյանքներով էին խոսում:
«Իշխանությունների կողմից ահաբեկչության ուղիղ կոչեր են եղել, որ եթե մարդիկ Երևանից մտնեն Գյումրի, երկրապահները սպասում են, և արյունահեղություն է լինելու: Բացի այդ, Գեորգի Վանյանի խոսքերով, Գյումրիի քաղաքապետարանի մշակույթի վարչության պետն էլ իր հերթին հայտարարել է, որ եթե հանկարծ Երևանից Գյումրի հանդիսատես մտնի, ոչ թե ահաբեկչություն, այլ արյունահեղություն է լինելու, ինչի արդյունքում Գեորգի Վանյանը Ժուռնալիստների «Ասպարեզ» ակումբի հետ որոշել և հայտարարել է, որ ֆիլմերի դիտումը չի կայանալու: «Ճանապարհին, այնուամենայնիվ, 26 հանդիսատեսով կազմակերպեցինք փառատոնի ֆիլմերի դիտում, քվեարկություն, նաև քննարկում առաջին իսկ հանդիպած պանդոկում»,- ասաց Գեորգի Վանյանը:
Ապրիլի 17-ին Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակում սպասվում է փառատոնի ֆիլմերի ցուցադրություն: Իսկ թե ինչ երաշխիքներ կան, որ այստեղ ամեն բան հարթ կլինի, Գեորգի Վանյանը նկատեց, որ որևէ ահաբեկչության դրսևորում, որևէ կամայականություն իրեն չեն կանգնեցնի: «Այդ ահաբեկչությունը արդեն ՀՀ քաղաքացիներին է ուղղված, և մենք քայլ առ քայլ պետք է վերացնենք Հայաստանում ահաբեկչության դրսևորումները»: Իսկ փառատոնը Գ. Վանյանը համարում է կայացած:
Գեորգի Վանյանը պահանջել է քաղաքապետին անձամբ ներկայանալ. «Հզոր Վարդանիկը չներկայացավ և ուղարկել էր խուժանների»,- ասաց Գեորգի Վանյանը:
Գյումրիի ժուռնալիստների «Ասպարեզ» ակումբի խորհրդի նախագահ Լևոն Բարսեղյանը մեզ հետ զրույցում հիշեցրեց, որ 12 տարի «Ասպարեզ» ակումբը հովանավորել է 1200 հոգու և կազմակերպության, որոնք ցանկացել են ինչ-որ բան ասել և քննարկել: Վերջին երեք օրերի ընթացքում, Լևոն Բարսեղյանի խոսքերով, 300 անգամ բացատրել է, որ անկախ պագոնների չափերից, սեռից, գույնից, բոլորը կարող են ակումբում քննարկել, բանավիճել, վիճարկել, շնորհանդեսներ անել, և այս ամենն անվճար: Նրա խոսքերով, մենք մոտեցել ենք 60-ական թվականների տոտալիտար ռեժիմին, թեև, օրինակ, Երևանում «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնն է ընթանում, որտեղ ադրբեջանական և թուրքական ֆիլմերի ցուցադրություն են իրականացնում, պարգևատրում, մինչդեռ այս ֆիլմերի ժամանակ հիստերիա է:
Ռազմական ոստիկանության նախկին աշխատակից, ոստիկանապետի նախկին օգնական Գրիշա Սարգսյանը մեզ հետ զրույցում իր վրդովմունքը հայտնեց՝ նշելով, որ ազատամարտիկների 18 կազմակերպություններ, որի կոորդինացնող խորհրդի նախագահն է ինքը, Ղարաբաղյան պատերազմի վետերանների միությունը, ազատամարտիկները իրենց զայրույթի ձայնն են բարձրացնում Ադրբեջանի կողմից կազմակերպվող փառատոնի կապակցությամբ հատկապես այն բանից հետո, երբ չորեքշաբթի օրը «Եվրանեսթ» խորհրդարանական վեհաժողովի լիագումար նիստի ժամանակ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հայերին «ֆաշիստներ» է անվանել. «Ես պաշտոնապես հայտարարում եմ, որ բոլոր ազատամարտիկների հետ օդանավակայանում կդիմավորենք և միանգամից Սահմանադրության մեջ մեզ վերապահված քաղաքացիական անհնազանդությունը կհայտնենք և ամբողջ ֆիլմադարանը ջարդուփշուր կանենք և Ադրբեջանի դելեգացիային էլ պատանդ կվերցնենք և կպատժենք այն գործակալություններին, որոնք կազմակերպում են այս միջոցառումը Գյումրիում: Օտարերկրյա հատուկ ծառայություններին ծախված գործակալությունները մեր հայրենիքում նման միջոցառումներ չպետք է իրականացնեն հարևան պետության շահերից ելնելով, որը մեզ անվանում է դավաճան, ահաբեկիչ և ֆաշիստ»,-հայտարարեց Գրիշա Սարգսյանը:
Ի՞նչ կլինի ապրիլի 17-ին ադրբեջանական ֆիլմերի փառատոնի ֆիլմերի ցուցադրման հաջորդ օրը` պարզ չէ, միայն զարմանալի է, որ այսքան աղաղակողները ինչո՞ւ տարբեր խնդիրներին չեն արձագանքում նույն կերպ, և հանկարծ Գեորգի Վանյանի՝ արդեն մի քանի տարի աղմուկ հանած և չկայացած փառատոնի շուրջ այսքան աղմուկ են բարձրացնում՝ դրանով իսկ հասարակությանը ստիպելով է՛լ ավելի ուշադրություն դարձնել փառատոնի վրա:
