Սեպտեմբերի 25-ին Երևան են ժամանել ԱՄՆ պետքարտուղարի տեղակալի պաշտոնակատար Յուրի Քիմն ու ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության ղեկավար Սամանթա Փոուերը: Ամերիկացի բարձրձաստիճան պաշտոնյաների հայաստանյան այցը նախապես ազդարարված չէր և մեծ հավանականությամբ այն այսպես ասած հրատապ այց է: Իհարկե պարզ չէ, այդ հրատապ այցը միայն Հայաստա՞ն է, թե՞ կլինի նաև այց Բաքու, առնվազն Յուրի Քիմի մասով, որը վերջին շրջանում պարբերաբար շփվել է թե Հայաստանի, թե Ադրբեջանի արտգործնախարարների հետ: Ըստ ամենայնի, այցի ընթացքում հնարավոր է համաձայնություններ, որոնք առնչվում են Արցախից Հայաստան տեղափոխվող քաղաքացիներին ցուցաբերվելիք սոցիալ-տնտեսական օժանդակությանը: Գլխավոր հարցն այն է, թե ամերիկյան բարձրաստիճան պատվիրակության այցը գործնական առումով ինչ ազդեցություն կունենա Հայաստանի անվտանգության մարտահրավերների, մասնավորապես օրինակ այն ռիսկերի կառավարման կամ չեզոքացման առնչությամբ, որոնց մասին օրինակ նախօրեին խոսել է Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը, խոսելով Հայաստանի տարածքային ամբողջության հանդեպ հնարավոր հարձակումների վտանգի մասին:
Ամերիկյան պատվիրակության հայաստանյան այցը «զուգորդվում» է Թուրքիայի նախագահի գլխավորած պատվիրակության Նախիջևան այցին, որ տեղի է ունենում սեպտեմբերի 25-ին՝ Իլհամ Ալիևի հրավերով: Ըստ այցին նախորդող թուրքական մամուլի հրապարակումների, Էրդողանի Նախիջևան այցի ընթացքում սպասվում են ռեգիոնին առնչվող քաղաքական մի շարք հայտարարություններ, այդ թվում այսպես կոչված «զանգեզուրյան միջանցքի» թեմայով: Կարնեգի հիմնադրամի փորձագետ, երկար տարիներ հայ-ադրբեջանական հակամարտության հարցերով զբաղվող Թոմաս դե Վաալը գրառում է արել, որ Էրդողանն ու Ալիևը հնարավոր է այդ «միջանցքի» առնչությամբ վերջնագիր ներկայացնեն Հայաստանին: «Միանգամայն հավանական է, որ վերջնագրեր ներկայացնեն Հայաստանի կառավարությանը՝ «բացելու Զանգեզուրի միջանցքը, այլապես…, Ռուսաստանի համաձայնությամբ, այնտեղ զորքեր կտեղակայվեն», գրել է նա, հուսալով, որ «չի լինի այդպես»:
Բայց, այդպես չի լինի մի դեպքում, երբ Հայաստանը գտնի այդ հարցում խաղաղ քաղաքական համաձայնությունների միջոցով որևէ փոխընդունելի լուծման հասնելու հնարավորություն՝ Ռուսաստանի, Իրանի և Թուրքիայի միջև, կամ, եթե ԱՄՆ թույլ չտա «միջանցքի» հարցում ուժային որևէ սցենարի կիրառում: Սակայն, այդ հանգամանքներով հանդերձ, կան մի շարք շերտեր, որոնք բարդացնում են խնդիրը և առավել սրում սպառնալիքները, կուտակում լիցքերը: Ի վերջո, Արևմուտքի համար «միջանցքը» ևս կարևոր է, որպես Արևելք-Արևմուտք ճանապարհային հաղորդակցային ցանցի կարևոր մաս, և միաժամանակ, որպես ռուս-իրանական գործակցության բաժանարար արգելապատնեշ: Հետևաբար, Արևմուտքը այդ հարցում անխուսափելիորեն դիտարկելու է գործընկեր Ադրբեջանին և Թուրքիային, անհնարին է որևէ լուծում առանց դրա: Իսկ դա նշանակում է, որ Հայաստանը խոշոր հաշվով դարձյալ հայտնվում է երկու իրարամերժ նախագծի նեղացող արանքում:
