Բրյուսելում Միշել-Փաշշինյան-Ալիև եռակողմ հանդիպոււմից հետո ԵԽ նախագահը իր հայտարարության մեջ նշում էր հաղորդակցությունների ապաշրջափակման համատեքստում Հայաստանի տարածքով անցնող երկաթուղու կառուցումը ֆինանսավորելու ԵՄ պատրաստակամությունը: Խոսքն ինչպես հայտնի է Նախիջևանից դեպի Ադրբեջան գնացող երկաթուղու վերականգնման մասին է, որ քննարկվում է հաղորդուղիների ապաշրջափակման ուղղությամբ աշխատանքի շրջանակում: Այդ առնչությամբ շատ է հայտարարվում, որ կողմերը արձանագրում են մոտեցումների ընդհանրություն, առաջընթաց և այլն: Այդ մասին հայտարարում է նաև ռուսական կողմը, որը շաբաթներ առաջ անցկացրեց փոխվարչապետների աշխատանքային խմբի եռակողմ հանդիպում:
Ստացվում է, որ կոնկրետ հարցի վերաբերյալ առաջընթաց է արձանագրվում թե մոսկովյան, թե արևմտյան հարթակներում: Դա հնարավո՞ր է, եթե հաշվի առնենք, որ խոսքը ընդհուպ աշխարհաքաղաքական նշանակության ռազմավարական հարցի մասին է, երբ հայտնի է, որ Ռուսաստանն օրինակ հղում է անում նոյեմբերի 9-ի իններորդ կետին, որտեղ նշվում է, որ Նախիջևանից-Ադրբեջանի արևմտյան շրջաններ բեռնափոխադրումը վերահսկելու են ՌԴ ԴԾ սահմանապահ ծառայության ստորաբաժանումները: Միթե՞ Եվրամիությունը կֆինանսավորի մի երկաթուղու կառուցում, որով բեռնափոխադրումները վերահսկելու է Ռուսաստանը, համենայն դեպս առնվազն նոյեմբերի 9-ի հայտարարության իններորդ կետով: Դա նշանակում է, որ, կամ ՌԴ ու ԵՄ պետք է պայմանավորվեն, ինչի հնարավորություն կամ նախադրյալ գոնե հրապարակավ չի նշմարվում, կամ Եվրամիությունը պատրաստ է ֆինանսավորել, եթե օրինակ Հայաստանը հրաժարվի 9-րդ կետում սահմանված ռեժիմից, այսինքն բեռնափոխադրումների ՌԴ վերահսկողությունից: Այդ դեպքում, ու՞մ վերահսկողությամբ են իրականացվելու բեռնափոխադրումները: Այստեղ կա թերևս հստակեցնելու նրբերանգ:
Բանն այն է, որ հաճախ նույնացվում են անձնագրային վերահսկողությունը, բեռնափոխադրումների ճանապարհային վերահսկողության կամ այլ կերպ ասած՝ անվտանգության ապահովման հետ: Մինչդեռ, կա երկու հանգամանքն էլ, թե անձնագրային վերահսկողությունը, որում երկրների սուվերենության ռեժիմը գոնե հրապարակավ կասկածի տակ չի դնում ոչ ոք, թե բեռնափոխադրումների անվտանգության վերահսկողությունը առանցքային խնդիրներ են, միմյանցից զգալիորեն առանձին: Ավելին, բուն խնդիրը գուցե և բեռնափոխադրումների վերահսկողությունն է, որովհետև, այդ վերահսկողության կամ մոնիտորինգի իրավունք ստացող կողմը թերևս տրամաբանորեն պետք է որոշակի հասանելիություն ունենա բեռների սահմանային հսկողությանը, դրա վերաբերյալ տվյալների: Հենց այդ գործոններից մեկն էլ աշխարհաքաղաքական այն պայքարի «հիմքում» է, որ ծավալվում է նաև հաղորդուղիների ապաշրջափակման թեմայով, Կովկասում հաղորդուղիների վրա ազդեցության համար պայքարի ավելի մեծ խաղի համատեքստում: Այդ ամենով հանդերձ, երկաթուղին կառուցելու ԵՄ պատրաստակամության մասին Միշելի հայտարարության ֆոնին հիշարժան է մեկ այլ հանգամանք՝ 2021 թվականին Երևանում նրա արած հայտարարությունները, Հայաստանին 2,6 միլիարդ եվրոյի ֆինանսական օժանդակություն, այդ թվում մոտ 1.6 միլիարդի անհատույց աջակցություն տրամադրելու պատրաստակամության մասին: Անցել է երկու տարի, և այդ պատրաստակամության ո՞ր մասն է կյանքի կոչել ԵՄ-ն, իսկ, եթե ոչ, ապա ինչու՞:
