Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը հայտարարել է, որ ՀԱՊԿ-ը անհապաղ կքննարկի Աֆղանստանին ռազմական օգնության հարցը, եթե այդ երկրում լինի ծայրահեղականների հարձակում կառավարության դեմ: Աֆղանստանում և դրա շուրջ իրավիճակը լարվում է այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ-ը ու ՆԱՏՕ-ն դուրս են բերում իրենց զորքը այդ երկրի տարածքից: Փաստացի, անհավանական չէ հեռանկարը, որ Ռուսաստանը ստիպված կլինի վերստին զորք մտցնել Աֆղանստան, ինչպես ԽՍՀՄ-ը: Ընդ որում, Լավրովի հայտարարությունը վկայում է, որ դա կարող է տեղի ունենալ հենց ԽՍՀՄ տրամաբանությամբ, քանի որ Լավրովը խոսում է ոչ թե Ռուսաստանի, այլ ՀԱՊԿ զորքի մասին: Իհարկե այստեղ հնարավոր է դիտարկել հանգամանքը, որ խոսքը հիմնականում ՀԱՊԿ միջինասիական երկրների մասին է, որոնք անմիջականորեն զգում են աֆղանական ծայրահեղական խմբերի վտանգը և Ռուսաստանը թերևս նրանց ևս առաջարկում է միանալ այդ վտանգը չեզոքացնելու գործին: Բայց, բոլոր դեպքերում այստեղ առաջանում են հարցեր, որոնք Հայաստանի համար ևս կարող են լինել շատ զգայուն: Մասնավորապես, ինչպես հայտնի է, երբ ԱՄՆ և ՆԱՏՕ-ն սկսեցին աֆղանական արշավը, Հայաստանը միացավ Աֆղանստանում խաղաղապահ առաքելության ՆԱՏՕ գործունեությանը:
Հիշարժան է, որ դրա վերաբերյալ որոշումը Հայաստանի խորհրդարանում այդ ժամանակ դարձել էր բուռն քննարկումների առարկա: Իհարկե Հայաստանը միացել էր այդ առաքելությանն այն բանից հետո, երբ ամերիկյան զինուժը Աֆղանստանում այսպես ասած ավարտեց թալիբների դեմ ռազմական գործողությունների ակտիվ փուլը: Միևնույն ժամանակ, Հայաստանի մասնակցությունը ներառում էր ականազերծում, վարորդներ, այսինքն ոչ ակտիվ ռազմական կոնտինգենտ: Սակայն, բոլոր դեպքերում հանգամանքը, որ Հայաստանը մասնակցում էր ՆԱՏՕ աֆղանական արշավին, այժմ թերևս հիմք է տալիս հարցի, թե արդյո՞ք Մոսկվան այդ իրողությունը կբերի Երևանի առաջ՝ դնելով անհրաժեշտության դեպքում ՀԱՊԿ զինուժի կազմում ներգրավվածություն ունենալ արդեն Ռուսաստանի աֆղանական արշավին: Այս պարագայում, թերևս շատ ավելի լավ է, որ ՀԱՊԿ-ը իներտ և մերժողական վերաբերմունք է դրսևորում հայ-ադրբեջանական սահմանի խնդիրների հանդեպ: Մյուս կողմից, արդյո՞ք դրանք կապակցված են և Հայաստանի հանդեպ վերաբերմունքը պայմանավորված է նրանով, թե Հայաստանն ինչպիսի վերաբերմունք կունենա աֆղանական ուղղությամբ Ռուսաստանի խնդիրների հանդեպ: Իհարկե, այդ դիտարկումը վարկածի մակարդակի է, սակայն բոլոր դեպքերում անկասկած է, որ Հայաստանի համար կարող է առաջանալ խնդիր, որտեղ ներգրավվածությունը մեղմ ասած չի բխում մեր շահից:
Բանն այն է, որ եվրաատլանտյան-ամերիկյան աֆղանական արշավը իր էությամբ հիմնավորապես տարբեր է լինելու այն խնդիրներից, որ ՆԱՏՕ և ԱՄՆ դուրս գալուց հետո առաջանում են Ռուսաստանի և ռեգիոնում այլ խաղացողների համար: Եթե Հայաստանը ՆԱՏՕ-ի պարագայում ներգրավված էր ըստ էության «պոստկոնֆլիկտային» տրամաբանությամբ, ի դեպ՝ ինչպես Սիրիայում մարդասիրական առաքելության հարցում, ապա ՌԴ համար աֆղանական հարցը ներկայումս զարգանում է կոնֆլիկտային տրամաբանությամբ: Եվ այդ պարագայում Աֆղանստանը ԽՍՀՄ կարոտաբաղձությամբ ապրող Պուտինի համար կարող է դառնալ նույնպիսի ճահիճ, որում հայտնվել էր նրա կարոտած երկիրը և որը ոչ պակաս կարևոր ու էական նշանակություն ունեցավ ԽՍՀՄ ռեսուրսների սպառման ու փլուզման անխուսափելիության հարցում:
