Վերաքննիչ քրեական դատարանի վարույթում է Մելիք Ա.-ի գործով բերված վերաքննիչ բողոքների քննությունը:
Գործը քննվել է Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանում Արման Հովհաննիսյանի նախագահությամբ:
Մելիք Ա.-ն եղել է «Նուբարաշեն» ՔԿՀ բժշկական սպասարկման բաժնի երրորդ կարգի մասնագետ, բուժակ:
Ըստ մեղադրանքի՝ նա հանդիսացել է պետական ծառայող, օժտված է եղել իր իրավասության սահմաններում որոշում կայացնելու լիազորությամբ, միևնույն ժամանակ «Հանրային ծառայության մասին » ՀՀ օրենքով եղել է պաշտոնատար անձ չհանդիսացող հանրային ծառայող:
Ըստ մեղադրանքի՝ Մելիք Ա.-ն հերթափոխային ծառայության ընթացքում ի թիվս այլ լիազորությունների՝ իրավասու է եղել «Նուբարաշեն» ՔԿՀ կալանավորներին ու դատապարտյալներին ցուցաբերել բժշկական օգնություն, իրականացնել բժշկի կողմից արված նշանակումները: Մելիք Ա.-ն ազատազրկման ձևով պատիժ կրող դատապարտյալ Էդգար Տ.-ի նկատմամբ ակնհայտ ապօրինի անգործություն դրսևորելու՝ հասանելիք դեղորայքը ժամանակին չտրամադրելու սպառնալիքով, օգտվելով իրենից կախվածության մեջ գտնվող դատապարտյալի վիճակից, նրան դրել է այնպիսի իրադրության մեջ, որ դատապարտյալը հարկադրված լինի ապօրինի վարձատրության դիմաց ստանալ իրեն հասանելիք դեղորայքը:
Ըստ մեղադրանքի՝ Մելիք Ա.-ն շորթմամբ 2016 թվականի վերջին եռամսյակում Էդգար Տ.-ից պահանջել ու դատապարտյալի խցում անձամբ ստացել է 120 հազար դրամ և մեկ օծանելիք՝ դրա դիմաց տրամադրելով դատապարտյալին հասանելիք դեղորայքը ու խոստանալով հետագայում ծառայողական դիրքն օգտագործել դատապարտյալի օգտին՝ ծառայության գծով հովանավորչություն դրսևորելու համար:
Ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված է գրավ:
Տուժող ճանաչված դատապարտյալի ներկայացուցիչը քաղհայցի պահանջ է ներկայացրել՝ պահանջելով Մելիք Ա.-ից հօգուտ տուժողի բռնագանձել պատճառված նյութական վնասը՝ 120 հազար դրամը:
Մելիք Ա.-ին մեղադրանք էր առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311.1 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Մելիք Ա.-ն իրեն մեղավոր չի ճանաչել: Նա հայտնել է, որ 2000 թվականից «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում աշխատել է որպես հերթապահ բուժակ: ՀՔԾ-ից իրեն կանչել ու ասել են, որ դատապարտյալ Էդգար Տ.-ի կողմից բողոք է ներկայացվել: Ինքը Էդգարին ճանաչում է կալանավայրից: Էդգար Տ.-ին բժշկի կողմից նշանակված էին ներարկումներ և դեղահաբեր: Ինքը մշտապես այցելել է նրան ու տվել է դեղահաբը կամ կատարել է ներարկումը, մշտապես բուժօգնությունը ցուցաբերել է պատշաճ կարգով:
Դեղորայքը տվել ու ներարկումները կատարել է ժամանակին: Հերթական այցի ժամանակ Էդգարը հայտնել է, թե ընտանիքի անդամներին գումար ունի փոխանցելու, չգիտի՝ ինչպես փոխանցի: Խնդրել է, որ իր միջոցով փոխանցի: Նա գումարը տվել է իրեն, երբ ինքը նրա խուց է այցելել, որ բուժօգնություն ցուցաբերի: Ինքը գումարը վերցրել ու դրել է գրպանը: Խցից դուրս գալուց երկու րոպե հետո Էդգարը հետ է կանչել իրեն ու ասել է, թե փոշմանել է, չի ցանկանում գումարը հարազատներին փոխանցել: Ինքը գումարը հետ է տվել նրան: Նա հաշվել ու պահել է: Գումարը 100 կամ 120 հազար դրամ էր:
Ամբաստանյալն ընդունել է, որ դատապարտյալն իրեն օծանելիք է նվիրել:
Ամբաստանյալը նշել է, թե ՔԿՀ-ում բուժակները չորսն են, յուրաքանչյուր օր մեկն է հերթապահում: Ամբողջ ՔԿՀ-ի հիվանդ դատապարտյալներին ու կալանավորներին մեկ բուժակ է սպասարկում օրվա ընթացքում, հիվանդները կարող են շատ լինել:
Հիվանդներին այցելելու առաջնահերթությունը տարբեր ձևով էր որոշվում, օրինակ՝ ինքնավնասում կատարածներին այցելում էին առաջին հերթին:
Ըստ ամբաստանյալի՝ հստակ ժամ չի եղել նշված, թե դեղորայքը երբ տրամադրի, բայց, օրինակ՝ հոգեմետ դեղերը հարմար էր տալ ուշ ժամի, որ հիվանդը հանգիստ քնի:
Ամբաստանյալը նշել է, թե Էդգարին ճանաչել է երկու-երեք տարի, նրան բնութագրել է որպես «անհանգիստ, զրպարտող, անհավասարակշիռ» անձի…
Ամբաստանյալը պնդել է, թե 120 հազար դրամ երբևէ չի պահանջել դատապարտյալից ու չի ստացել…
Տուժող Էդգար Տ.-ն հայտնել է, թե իրեն դեղեր էին նշանակված, իսկ բուժակ Մելիք Ա.-ն դրանք ժամանակին չէր տալիս: Պատահել է՝ դեղերը տվել է գիշերվա ժամը երկուսին-երեքին, այն դեպքում, երբ դեղերը պիտի տրամադրեր երեկոյան ժամը ութից ինը: Քանի որ բուժակը դեղերը ժամանակին չէր տալիս, ինքը չէր կարողանում քնել, ընկնում էր դեպրեսիայի մեջ, հնարավոր է՝ ուշագնաց լիներ: Չի եղել դեպք, որ դեղերը չտան, բայց բուժակը ժամանակին չէր տալիս և ամեն անգամ իրենից մի բան ուզում էր:
Ըստ տուժողի՝ ստացվել է այնպես, որ բուժակն իրենից 120 հազար դրամ է պահանջել՝ դեղերը ժամանակին տալու համար, ինքը սկզբում չի համաձայնել: Բայց Մելիք Ա.-ն դեղերը դիտավորյալ ժամանակին չի տվել, ինքը նրա հետ վիճել է: Հետո ստիպված ճարել ու նրան է տվել այդ գումարը: Հետագա խնդիրներից խուսափելու համար ինքը հեռախոսով նկարել է գումարը տալու պահը: Բուժակը դա չի նկատել, ինքը հեռախոսը հարմարեցրել էր հատուկ ձևով: Գումարը տվել է բուժակին, որ բոլոր հերթափոխներին իր դեղերը ժամանակին ստանա: Գումարը տալուց հետո դեղերը իրեն տվել են ժամանակին: Ինքը Մելիքին «դուխի» էլ է նվիրել: Ինքը համարվում է «պրոբլեմատիկ դատապարտյալ»: ՔԿՀ աշխատողներն էլ իրեն անվանում են «գրող-ջնջող», բայց ինքը օրենքով իր հասանելիքն է պահանջում, մշտապես բողոքներ է գրել տարբեր մարմինների: Պատահել է իր բողոքների պատճառով բուժակներին տեղափոխել են մի կալանավայրից մյուսը, քանի որ ինքը անօրինականությունների մասին հայտնում էր…
Զննվել է դատապարտյալի կողմից կատարված տեսագրությունը: Ըստ դատական ակտի՝ «տեսագրության 2 րոպե 35 վայրկյանին «Էդո» անունով դատապարտյալը աջ ձեռքով իր աջ գրպանից հանում է գումար և տալիս նիհարավուն կազմվածքով աշխատակցին, ով իր հերթին ձեռքի 6 շարժումով հաշվում է դատապարտյալի կողմից տրված գումարը և դնում է գրպանը: Տեսագրությունում երևում է, որ դրանք 20 հազար դրամանոց թղթադրամներ են: Դրանից հետո աշխատակիցը Էդոյի թևից կատարում է ներարկում… Այնուհետև Էդո անունով դատապարտյալը մահճակալի տակից հանում է պայուսակ, դնում է սեղանի վրա… Նիհարավուն կազմվածքով աշխատակցին ասում է՝ հենց հիմա քեզ նվեր եմ տալիս թազա դուխի, հանելով օծանելիքը տալիս է նշված աշխատակցին, ով այն ցանում է պարանոցին ու պահում է իր մոտ… Երկու հատ դեղահաբ է տալիս Էդոյին, ով հարցնում է՝ «Էս մի հա՞տն ես տալիս», իսկ աշխատակիցը ասում է՝ «Չունեմ, Էդո ջան»: Մինչև խցից դուրս գալը Էդոն աշխատակցին հարցնում է՝ «Վերցրի՞ր, ախպերս»: Աշխատողը գլխով է անում: Էդոն ասում է. «Բարով մաշես»…
Ամբաստանյալի շահերի պաշտպանները միջնորդել են անթույլատրելի ապացույց ճանաչել Էդգար Տ.-ի կողմից կատարված տեսաձայնագրությունը, քանի որ այն կատարվել է օրենքի խախտմամբ՝ առանց Մելիք Ա.-ի իմացության՝ գաղտնի:
Դատարանը պաշտպանական կողմի միջնորդությունը մերժել է՝ արձանագրելով, որ Էդգար Տ.-ի կողմից տեսաձայնագրությունն իրականացվել է ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքից պաշտպանվելու նպատակով ու հենց դրա կատարման պահին:
Դատարանն ընդգծել է. տուժողի ընկալումը՝ կապված հանրորեն վտանգավոր գործողության հետ, չի եղել թվացյալ կամ վերացական, դա համար եղել են բավարար հիմքեր, և, ի վերջո, գումար վերցնելու համար Մելիք Ա.-ին հետագայում առաջադրվել է մեղադրանք… Ուստի, ըստ դատական ակտի, «Եվրոպական դատարանի մեկնաբանման լույսի ներքո նշված տեսաձայնագրությունը կարող է համարվել որպես մասնավոր անձի կողմից ձեռք բերված թույլատրելի ապացույց»:
Դատարանը հաստատված չի համարել մեղադրանքի ձևակերպումը, թե ապօրինի վարձատրությունը ստացվել է շորթման եղանակով: Դատարանի գնահատմամբ՝ գործով ձեռք բերված ապացույցներով չի հիմնավորվել, որ ամբաստանյալը ապօրինի վարձատրությունը ստացել է շորթման եղանակով: Տուժողը վարձատրությունը տվել է ինքնակամ՝ երկու կողմի «փոխշահավետ համագործակցության արդյունքում»:
Մելիք Ա.-ն մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311.1 հոդվածի ոչ թե 3-րդ, այլ ավելի թեթև՝ 1-ին մասով:
Դատարանը Մելիք Ա.-ի նկատմամբ Համաներման ակտի համապատասխան դրույթն է կիրառել ու նրան ազատել է քրեական պատասխանատվությունից:
Տուժողի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը մերժվել է:
Մելիք Ա.-ի խափանման միջոց գրավը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել ամբաստանյալի շահերի պաշտպանները, մեղադրողը, տուժողի ներկայացուցիչը:
Ամբաստանյալի շահերի պաշտպանները խնդրել են բեկանել մեղադրական դատավճիռը, Մելիք Ա.-ի նկատմամբ կայացնել արդարացման դատական ակտ՝ նրան ճանաչելով անմեղ:
Տուժողի ներկայացուցիչը խնդրել է դատավճիռը փոփոխել քաղաքացիական հայցը մերժելու մասով, բավարարել տուժողի քաղաքացիական հայցը՝ 120 հազար դրամի չափով:
Մեղադրողը խնդրել է բեկանել դատավճիռը, անօրինական գնահատել արարքի վերաորակումը մեղսագրված հոդվածի ավելի մեղմ մասով, Մելքի Ա.-ին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311.1 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ու նշանակել 4 տարի ազատազրկում:
Այս գործով առաջիկա դատական նիստը վերաքննիչ քրեական դատարանում նշանակված է մայիսի 25-ին:
Լուսանկարը՝ Armeniasputnik-ի
