Հոկտեմբերի 27-ի ահաբեկչության զոհերից Յուրի Բախշյանի այրին՝ Անահիտ Բախշյանն օրերս դիմել է Գլխավոր դատախազություն՝ պահանջով՝ վերացնել Հոկտեմբերի 27-ի գործից անջատված մասի կարճման որոշումն ու սկսել նոր քննություն։
Գործի այս մասը 2000 թվականին էր առանձնացվել, որպեսզի պարզվեր՝ արդյո՞ք կային հանցագործության այլ մասնակիցներ, դրդիչներ ու հնարավոր կազմակերպիչներ: Սակայն Հոկտեմբերի 27-ից առանձնացված այս գործը Գլխավոր դատախազությունը կարճել էր 4 տարի անց՝ 2004 թվականին՝ հանցադեպի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Այն ժամանակ գլխավոր դատախազի պաշտոնում Աղվան Հովսեփյանն էր։
Խիստ օրինաչափ է, որ Հոկտեմբերի 27-ից առանձնացված գործը Քոչարյանի նախագահության շրջանում կարճվել է, որովհետև նա հետևողականորեն առաջ էր քաշում ոճրագործների միայնակ գործելու վարկածը՝ նպատակ ունենալով իրենից հեռու վանել հասարակության հիմնավոր կասկածները։ Իհարկե, երկրորդ նախագահի այս վարքագիծն ավելի խորացրեց հանրային կասկածները, որովհետև Քոչարյանն, ըստ էության, վիժեցրեց Հոկտեմբերի 27-ի ոճրագործության բացահայտումը՝ անուղղակիոերն հաստատելով, որ ինքն այդ զազրելի հանցագործության հիմնական շահառուներից մեկն է։
Թավշյա հեղափոխության հաղթանակով ամրագրված նոր ստաստուս-քվոն իրավմամբ հեռանկարներ է բացում նաև Հոկտեմբորի 27-ի ոճրագործության բացհայտման համար ու թերևս դրանով է բացատրվում Անահիտ Բախշյանի միանգամայն ազնիվ մղումը։
Մյուս կողմից՝ պետք է համապարփակ գնահատել, թե ի վիճակի՞ է այսօրվա իշխանությունը նախադրյալներ ստեղծել «դարի հացագործության» բացահայտման համար։ Առնավազն երկու լուրջ խոչընդոտներ թերահավատություն են ծնում այս հարցում։
Նախկին համակարգի հետ կապված իրավական գործընթացները, այդ թվում՝ Մարտի 1-ի գործը, հայտնվել են դատավարական փակուղում, որովհետև գործող իշխանությունն աններելիորեն հապաղել է դատական ռեֆորմի իրականացման հարցում․ վեթինգի, անցումային արդարադատության մասին հայտարարությունները մնացին խոսքի մակարդակում՝ այդպես էլ չվերածվելով կոնկրետ քաղաքականության, բարեփոխումների։ Եթե դատական համակարգը չի կարողանում արդյունավետ սպասարկել անգամ Մարտի 1-ի գործը, ապա կանխատեսելի է, թե ինչպիսի ճգնաժամ կառաջանա Հոկտեմբերի 27-ի գործում, մանավանդ այս պարագայում գործ ունենք շատ ավելի բարդ ու բազմաշերտ հանցագործության հետ։
Պակաս կարևոր չէ նաև արտաքին քաղաքական համատեքստը։
Նույնիսկ Մարտի 1-ի գործում, որտեղ ուղղակիորեն չի երևում ռուսական հետքը, Հայաստանի իշխանությունները բախվում են ռուսական հակազդեցության հետ։ Մոսկվան մի քանի հրապարակային հայտարարություն է հնչեցրել՝ անուղղակիորեն աջակցելով Ռոբերտ Քոչարյանին, և դարձել է Մարտի 1-ի գործով առնվազն երեք մեղադրյալների ապահով թաքստոցը։ Հոկտեմբերի 27-ի հարցում Մոսկվայի դիմադրությունը շատ ավելի տեսանելի է լինելու, քանի որ այս ոճրագործությունն ուղղակիորեն նպաստել է Հայաստանում ռուսական վասալության ռեժիմի հաստատմանը։ Մի քիչ դժվար է պատկերացնել, որ Հայաստանի այսօրվա իշխանությունները Մոսկվայի հետ բաց առճակատման կգնան, մանավանդ, որ հեղափոխության արժեքներն արտաքին քաղաքականության մեջ առհասարակ կապիտալիզացված չեն։
Մյուս կողմից՝ ակնհայտ է, որ առանց Հոկտեմբերի 27-ի լիարժեք բացահայտման՝ Հայաստանում չի կարող չեղարկվել ռուսական վասալության ռեժիմը, եթե նույնիսկ երկրում հեղափոխություն է տեղի ունեցել։ Սակայն ոճրագործության բացահայտմանը ձեռնամուխ պետք է լինել՝ առնվազն դատական ռեֆորմից հետո։
