Վարչապետ Փաշինյանի այցի ընթացքում Հայաստանն ու Սինգապուրը ստորագրել են կրկնակի հարկումը բացառող համաձայնագիր: Վիետնամ և Սինգապուր աշխատանքային այցի օրերին Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպել է տեղի գործարարների, ներդրողների հետ և քննարկել Հայաստանում ներդրումային հեռանկարները: Հայտարարվել է հոկտեմբերին Երևանում հայ-վիետնամական գործարար համաժողով անցկացնելու մասին: Ինչ առարկայական ընթացք կստանան ներդրումային պայմանավորվածությունները կամ քննարկումները հեռավորասիական այդ երկրների հետ, որոնք ունեն տպավորիչ տնտեսական ցուցանիշներ, թեև մոդելային առումով զգալիորեն տարբեր են միմյանցից:
Ընդհանուր առմամբ, հեռավորասիական ռեգիոնը ժամանակակից աշխարհում տնտեսապես արագ զարգացող ռեգիոն է, և Հայաստանի ուշադրությունը բնական է: Այստեղ, սակայն, շատ կարևոր են առարկայական արդյունքները, ընդ որում՝ ոչ միայն տնտեսական առումով: Հայաստանի նոր կառավարության ներդրումային փնտրտուքը ունի նաև քաղաքական խորքային համատեքստ: Խնդիրը Հայաստանում հաստատված կապիտալի ստատուս-քվոյի փոփոխությունն է, որի շնորհիվ հնարավոր է լուծել մի քանի խնդիր:
Նախ՝ Հայաստանում տնտեսական մրցակցության խթանումը զգալիորեն պայմանավորված է ոչ միայն Հայաստանի ներքին տնտեսական ռեսուրսների «ներառականության» բարձրացման շնորհիվ, այլ նաև խոշոր արտաքին կապիտալի ներգրավման: Բանն այն է, որ Հայաստանում դեռևս նախորդ իշխող համակարգից կան ձևավորված խոշոր կապիտալի բևեռներ կամ թևեր: «Ներառականությունը» կարող է էֆեկտիվ լինել այն պարագայում, երբ խոշոր կապիտալին թելադրվում է համարժեք, այսպես ասած, նույն քաշային կատեգորիայի տնտեսական մրցակցություն: Դա հնարավոր է անել արտաքին ներդրումներ ներգրավելով: Որովհետև ներքին ռեսուրսները թերևս ավելի շուտ կարող են եղանակ փոխել փոքր ու միջին ձեռնարկատիրության ոլորտում: Դա ևս չափազանց կարևոր է՝ ձևավորել ինքնաբավ միջին խավ, որը քիչ կախվածություն ունի խոշոր գործատուներից:
Սակայն խորքային առումով Հայաստանում առկա է կապիտալի գերբևեռացվածության հարց, որը հնարավոր է առանց ցնցումների, առանց կապիտալի վերաբաշխման մեթոդների լուծել արտաքին ներդրումների ներգրավման միջոցով՝ բարձրացնելով մրցակցությունը նաև խոշոր տնտեսվարման տիրույթում: Առավել ևս, որ այստեղ մրցակցությունը կկրի ոչ միայն ֆինանսատնտեսական, այլ նաև, այսպես ասած, բիզնես-մշակութային բնույթ: Սա էլ իր հերթին Հայաստանում ազդելու է քաղաքականության սոցիալ-հոգեբանական հիմքը կամ բազան փոխելու վրա, նպաստելու է այդ խնդրի լուծմանը, որը գործնականում առանցքային հետհեղափոխական խնդիրներից մեկն է, որի լուծումից է կախված նաև արժեհամակարգային հեղափոխության հաջողությունը:
Այդ խնդիրները լուծելու մեթոդը անկասկած լոկ արտաքին ներդրումների ներգրավումը չէ: Մի բան է թերևս հստակ, որ մեթոդը կուլակաթափությունը կամ սեփականության վերաբաշխումը չէ: Մնացյալը ենթադրում են համալիր քայլեր, որոնց թվում է, սակայն, նաև հենց արտաքին ներդրումների ներգրավումը: Այդ ուղղությամբ առայժմ պատկերը հարաբերական է և դեռևս ավելի շատ հռետորական: Ինչ ճտեր կհաշվվեն աշնանը:
