Ռուսաստանում միգրանտների մասին նոր օրենքը հնարավորություն է տալիս ՌԴ տարածքում առանց գրանցման մնալ ընդամենը 90 օր` 180 օրվա ընթացքում: Սա նշանակում է, որ հայերը նախկինի պես հնարավորություն չունեն երկարաժամկետ ՌԴ-ում մնալու և ռեալիզացվելու: Մշակութային մարդաբան Աղասի Թադևոսյանից «Առաջին լրատվական»-ը հետաքրքրվեց, թե արդյոք հնարավո՞ր է՝ այս օրենքի փոփոխությունը կանխի Հայաստանում ահագնացող արտագաղթը:
Նրա դիտարկմամբ՝ ակնհայտ է, որ այս օրենքով սեզոնային աշխատանքային միգրանտների, այսպես կոչված, «խոպանչիների»՝ Ռուսաստան մեկնելու և աշխատելու հնարավորությունը սահմանափակվելու է: Սա առաջին հերթին Հայաստանի համար մի քանի տեսակի սոցիալական խնդիրներ է առաջացնում, քանի որ, այդ միգրանտների վաստակը ոչ միայն պարզապես իրենց ընտանիքների համար է քիչ թե շատ բարեկեցիկ կենցաղ ապահովում, այլև լուրջ գործոն է Հայաստանի տնտեսության համար:
Տարբեր աղբյուրների հավաստմամբ՝ Հայաստան դրամական փոխանցումների ձևով մուտք գործող գումարը կազմում է Հայաստանի ՀՆԱ-ի շուրջ 20 %-ը, ինչը շատ լուրջ թիվ է: Այնպես որ, աշխատանքային միգրանտների մուտքի արգելքը հղի է սոցիալական բացասական հետևանքներով ինչպես ընտանիքների, այնպես էլ պետական մակարդակներում:
Նրա խոսքերով՝ թեև այս մարդիկ կմնան Հայաստանում, սակայն սա միգրանտների այն հոսքը չէ, որոնք մշտապես լքում էին Հայաստանը և ձևավորում ժողովրդագրական պրոբլեմներ. «Ժամանակավոր սեզոնային միգրացիայի արգելակումը կարող է մեծացնել մշտական միգրացիայի դիմելու հակվածությունը: Այսինքն՝ դա կարող է մշտական միգրացիայի դիմելու ցանկություն ունեցողների թիվն ավելացնել, քանի որ մարդիկ Հայաստանում չեն գտնելու վաստակելու և ընտանիք պահելու հնարավորություն, ուստի մշտապես մեկնելու մասին են մտածելու»:
Հաջորդ հանգամանքը, ըստ մեր զրուցակի, այն է, որ միգրանտների խավը բավականաչափ ապաքաղաքական է: Նրանք Հայաստանում քաղաքական հարցերով հետաքրքրված լինելու տնտեսական հիմքեր չունեին, իսկ հիմա կունենան սոցիալական լուրջ պրոբլեմներ, ինչը կարող է և խթանել նրանց քաղաքական ակտիվությունը:
«Սոցիալական խնդիրներ կառաջանան, որոնք դժգոհ ընտրազանգվածի թիվը կավելացնեն: Չեմ կարծում, որ Հայաստանի իշխանությունները կարող են այս անակնկալ խնդրով զբաղվել: Մեր իշխանությունները անպատրաստ են ու անզոր Հայաստանի հիմնախնդիրներով զբաղվելու: Իրենք մեր երկրի առջև կանգնած շատ ավելի լուրջ խնդիրների հանդեպ են անտարբեր: Մեր իշխանությունը դիակի տպավորություն է թողնում և իմպոտենտ է երկրի ներսում առաջացող խնդիներին արդյունավետորեն արձագանքելու առումով: Այնպես որ, մեր իշխանական դիակը այս խնդիրներին ևս չի արձագանքի: Ընտրությունների ընթացքում Հայաստանում այս միգրանտները կարող են դժգոհողների թիվն ավելացնել: Սա կարող է պարզապես ընտրակաշառքների ծավալները մեծացնել, որովհետև այդ մարդիկ առանձնապես քաղաքական և քաղաքացիական գիտակցությամբ չեն փայլում և մեծ ուրախությամբ կաշառք կվերցնեն ու ձայնը կտան մեկին, ով կտա այդ կաշառքը: Դա կարող է լինել կա՛մ ՀՀԿ-, կա՛մ ԲՀԿ-ն: Հայաստանում ավանդաբար ընտրակաշառք բաժանող այդ երկու ուժերից մեկը»,- ասաց Աղասի Թադևոսյանը:
Պատասխանելով այն հարցին՝ արդյոք ազգայնական դրսևորումներո՞վ են պայմանավորված Ռուսաստանւմ միգրանտների նկատմամբ հարձակումները, Աղասի Թադևոսյանը նշեց. «Մասնագիտական տեղեկատվություն չունեմ այն մասին, թե որքանով է միգրանտական աշխատուժն անհրաժեշտ ռուսական տնտեսության համար, և առանց այդ աշխատուժի ինչ խնդիրների առջև կկանգնի Ռուսաստանը: Դա իմ մասնագիտական հետաքրքրությունների ոլորտը չէ, բայց անզեն աչքով էլ նկատելի է, որ Ռուսաստանի համար էժան աշխատուժը ապահովում էին միգրանտները Կովկասից և Միջին Ասիայից, և հիմա դրանց մուտքի արգելափակումները ինչ-որ խնդիրներ կառաջացնեն: Ինչ վերաբերում է նացիոնալիզմին, ապա կարծում եմ՝ այն գալիս է ռուսական իշխանություններից, և դա պետականորեն վարվող քաղաքականություն է»:
