«Հունվարի 1-ից մեկնարկած թանկացումները ունենալու են երկրորդական ազդեցություն։ Դրանով պայմանավորված՝ մի շարք այլ ապրանքներ ևս թանկանալու են, որն էլ իր հերթին ազդելու է աղքատության շեմի բարձրացմանը»,- «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում ասաց «Սպառողների խորհրդատվության կենտրոն» ՀԿ-ի նախագահ Կարեն Չիլինգարյանը։
Հիշեցնենք, որ հունվարի 1-ից թանկացնել են բենզինը, դիզվառելիքը, սեղմած գազը, ալկոհոլային խմիչքները, ծխախոտը՝ այն պատճառով, որ, ԵԱՏՄ-ով պայմանավորված, բարձրացել է այդ ապրանքների ակցիզային հարկը։ «Մենք այդ միության մեջ ենք, թանկացումները դրանով են պայմանավորված։ Եթե համաձայնել ենք այդ միության պայմաններին, պետք է կրենք նաև դրա հետևանքները, ենթարկվենք այդ օրենքներին, որոնք միայն բացասաբար են ազդում մեզ վրա։ Այսքան ժամանակ չտեսանք մի դրական ազդեցություն։ Միայն թանկացումներ, սահմանափակումներ, որից տուժում է միայն սպառողը։ Իսկ մեր երկրում այդ ամենին որևէ կերպ հակազդում չի լինում՝ ո՛չ աշխատավարձ է բարձրացվում, ո՛չ թոշակ ու նպաստ»,- ասաց Չիլինգարյանը։
Մեր զրուցակցի խոսքով՝ կոնկրետ վերը թվարկված ապրանքների թանկացումը շատ լուրջ բացասական հետևանքներ կունենա։ Կթանկանան բոլոր այն ապրանքները, որոնց բաղադրիչի մեջ ներառվում է թանկացված ապրանքը։ «Կթանկանան բոլոր այն ապրանքները, ծառայությունները, որոնք աշխատում են բենզինով, այլ վառելիքով։ Օրակարգ կգա նաև տրանսպորտի սակագնի բարձրացման հարցը։ Եթե տարիներ առաջ մեր երիտասարդները կարողացան պայքարել և դրա դեմն առնել, հիմա չի ստացվի, որովհետև հիմնավորում կներկայացվի, որ ակցիզային հարկը բարձրացել է, սակագինն էլ պետք է բարձրանա»,- նկատեց Չիլինգարյանը՝ հավելելով, որ սրանից զատ՝ այս տարի նախատեսվում էր բարեփոխումներ կատարել տրանսպորտի ոլորտում, ինչը ենթադրում է, որ պետք է այդ բարեփոխումներն անդրադառնային սակագնի վրա։ Իսկ հիմա, երբ վառելիքը թանկացել է, դրան կգումարվի նաև տրանսպորտի արդիականացումը, և մենք հանրագումարում կունենանք ուղեվարձի շատ լուրջ թանկացում, որը անմիջապես հարվածելու է սպառողին։
«Ապրանքների թանկացման այս շրջանում սպառողները լուրջ հարվածներ են ստանում, ընկնում է գնողունակությունը, և վերջին հաշվով ականատես կլինենք, որ աղքատության շեմը պաշտոնապես կհասնի 40 տոկոսի, եթե, իհարկե, ներկայացվեն այդ թվերը»,- եզրափակեց Չիլինգարյանը։
«Իրազեկ և պաշտպանված սպառող» ՀԿ նախագահ Բաբկեն Պիպոյանի խոսքով էլ՝ առնվազն մեկ ամիս և մի քանի օր ավելի է հարկավոր, որպեսզի հնարավոր լինի խոսել թանկացած ապրանքների երկրորդական ազդեցության մասին: Քանի որ ապրանքներ կան, որոնք նոր կներմուծվեն և կմաքսազերծվեն նոր գներով, ապա շուկայից դուրս կգա արդեն ներմուծվածը, շուկայում ինքնակարգավորման պրոցեսներ կգնան դրանից 15-20 օր հետո։
«Այս ամենից հետո նոր հնարավոր կլինի վերլուծել և հասկանալ երկրորդական ազդեցությունները, սպասվող փոփոխությունները։ Հիմա ինչ էլ ասվի, թե թանկացած ապրանքները նոր ապրանքների և ծառայությունների ինքնարժեքի վրա ինչպես կազդեն, սիրողական վերլուծություն կլինի։ Չեմ ուզում առայժմ գուշակություններ անել»,- ասաց Պիպոյանը։
Նրա խոսքով՝ ստեղծված իրավիճակում կառավարությունը լրիվ անհաղորդ է իրականությունից, ոգևորված բարձրաձայնում է 7 տոկոսանոց տնտեսական աճի մասին, գնաճի անհավանական ցածր շեմ ցույց տալիս պաշտոնապես։ «Երբ կառավարությունը ոգևորված խոսում էր 7 տոկոսանոց տնտեսական աճի մասին, ես ասացի, որ քաղաքացին գրեթե չի զգում դրա հետևանքները։ Ավելին, որոշ դեպքերում բացասական ազդեցություն է զգում, որովհետև եթե մենք վերցնում ենք առաջին անհրաժեշտության ապրանքները, ապա գնաճը ոչ թե 0.8 տոկոս է, այլ ավելի քան 15 տոկոս, եթե վերցնում ենք նվազագույն զամբյուղը։ Կյանքը իրականում վատացել է, և որքան էլ կառավարությունը փորձի ասել, ցույց տալ, որ տարին իր համար հաջողված էր, պետք է արձանագրել, որ ունենք բացառապես աղքատության ավելացում, արտագաղթի ավելացման միտում։ Կարելի էր ունենալ ոչ թե 0.8 տոկոս գնաճ, ինչպես ներկայացրեց ԱՎԾ-ն, այլ դրա փոխարեն ցույց տալ 4 տոկոս գնաճ, որը քաղաքացու կյանքի վրա կանդրադառնար 7 տոկոս չափով։ Իսկ մենք ունենք պաշտոնապես 0.8 տոկոս գնաճ, իսկ իրականում քաղաքացու կյանքում առկա է ավելի քան 15 տոկոս գնաճ, շատ դեպքերում անգամ 20-22 տոկոս գնաճ՝ այն ֆոնին, որ չունենք աշխատավարձերի, թոշակների ու նպաստների բարձրացում»,- ասաց Պիպոյանը՝ հավելելով, որ 7 տոկոս տնտեսական աճը սինխրոնիզացված չէ տնտեսության զարգացման, քաղաքացու կենսամակարդակի հետ։
Պիպոյանի խոսքով՝ մեր արձանագրած տնտեսական որոշակի աճը պայմանավորված է տուրիզմի զարգացման հետ, որն էլ այս կառավարության ձեռքբերումը չէ։ Քանի որ այն կառավարությունը, որը տուրիզմի զարգացման ուղղությամբ որոշակի քայլեր է կատարում, հայտարարում է, որ դրա պտուղները հնարավոր կլինի քաղել մեկ տարի անց։ «Փաստացի մենք ունենք տնտեսական աճ անհամահունչ գնաճի հետ։ Այս ծանր վիճակին էլ գումարվեցին ԵՏՄ-ով պայմանավորված նոր մաքսատուրքերը»,- եզրափակեց Բաբկեն Պիպոյանը։
Լուսանկարը՝ Photolure-ի
