Հունիսի 1-ից ուժի մեջ են մտել պայմանական վաղաժամկետ ազատ արձակման ինստիտուտի վերաբերյալ փոփոխությունները: Արդարադատության նախարարության ձևակերպմամբ՝ այս նոր օրենքը արմատապես փոխում է պայմանական ազատ արձակման մեխանիզմները։ Մասնավորապես, դատապարտյալի գործն այսուհետ կքննվի հանձնաժողովի ամբողջ կազմով, քրեակատարողականում և դատապարտյալների մասնակցությամբ, անհրաժեշտության դեպքում դատապարտյալի պաշտպանի մասնակցությամբ։ Դատապարտյալը հնարավորություն կունենա իր կարծիքն ու մոտեցումը ներկայացնել ամբողջ հանձնաժողովի կազմին։ Բացի այդ, դատապարտյալը եթե համաձայն չէ որոշման հետ, ապա կարող է բողոքարկել վճիռը դատական կարգով։
Փոփոխվելու է նաև հանձնաժողովի կազմը, այն կազմված է լինելու հոգեբաններից, մասնագետներից, ինչպես նաև հասարակական սեկտորի և իրավապաշտպան կառույցների ներկայացուցիչներից:
Տարիներ շարունակ պայմանական վաղաժամկետ ազատ արձակման ինստիտուտի դեմ պայքարած փաստաբան Հայկ Ալումյանն այս փոփոխությունները կոսմետիկ բնույթի է համարում, որը ոչ մի բանի չի բերելու: «Թող ոչ ոք ոչ մի պատրանք չունենա: Սրանք կոսմետիկ փոփոխություններ են, որոնք ոչ մի բան չեն տա: Մենք մինչև հիմա էլ կարողանում էինք բողոքարկել այդ հանձնաժողովի որոշումները, թեև օրենքում հստակ սահմանում չկար: Մենք ընդհանուր սկզբունքներից ելնելով բողոքարկում էինք դրանք: Այդ հանձնաժողովը, որը երբեք անկախ չի եղել և չի լինի, դրա նիստերին փաստաբանները այսպես թե այնպես մասնակցում էին, ես մասնակցել եմ բազմիցս: Իրականում ոչ մի լավ բան պետք չէ սպասել այս կոսմետիկ փոփոխություններից»,- «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում ասաց Ալումյանը:
Նրա խոսքով՝ այդ հանձնաժողովի գոյությունը որևէ ձևով արդարացված չէ: Այդ հանձնաժողովը կա՛մ պետք է գոյություն չունենա, կա՛մ պետք է ընդամենը խորհրդատվական մարմնի դեր ունենա, երբ քննարկվում է անձի հարցը դատարանում: «Անձի և դատարանի կապը պետք է լինի ուղղակի: Արանքում չպետք է լինի մի մարմին, որը կունենա վետոյի իրավունք: Եթե անձին ազատ արձակելու իրավունքը տրված է դատարանին, ապա չի կարող արանքում մի մարմին էլ լինել, որը վետոյի իրավունք ունի և որոշում է՝ անձը իրավունք ունի՞ դատարան դիմելու, թե՞ չունի»,- եզրափակեց Ալումյանը:
Փաստաբան Ռոբերտ Ռևազյանը նույնպես լավատես չէ, թե այս փոփոխություններից հետո պայմանական վաղաժամկետ ազատ արձակման ինստիտուտը կսկսի գործել, թեև կատարված փոփոխությունները մեկ քայլ առաջ է համարում: «Օրինակ՝ դատարանում որոշման բողոքարկումը մեկ քայլ առաջ է: Բայց կարելի է ունենալ շատ լավ օրենքներ, բայց վատ իրավակիրառ պրակտիկա: Եվ հակառակը: Շատ կարևոր է , որ օրենքը փոխվեց, բայց հարց է, թե հետագայում այն ինչպես կկիրառվի»,- ասաց Ռևազյանը:
Փաստաբանի խոսքով՝ թիվ մեկ խնդիրը Հայաստանում անկախ դատական համակարգի բացակայությունն է: Դատական համակարգը շարունակում է կախված մնալ գործադիրից, որոշ այլ անձանցից: «Երբ մենք ունենանք մեր պատկերացրած դատական համակարգը, որը իր գնահատականը կտա ոչ իրավական որոշումներին, արդար դատական ակտեր կկայացնի, այ, այդ ժամանակ կարող ենք արձանագրել, որ կգործի նաև պայմանական վաղաժամկետ ազատ արձակման ինստիտուտը»,- նկատեց Ռևազյանը:
