Անցնող շաբաթ համացանցում բավականին տարածում գտավ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության կառավարության նախաձեռնությունը, որով մի խումբ հասարակական-քաղաքական գործիչներ, գերազանցապես Հայաստանից, մեկնել էին ԼՂ և ծանոթացել առաջնագծում կատարվող աշխատանքներին, փոփոխություններին, ամրացումներին, որոնք կատարվում են ապրիլյան պատերազմից հետո Ղարաբաղի կառավարության նախաձեռնությամբ բացված հատուկ հաշվեհամարի հանգանակությունների շնորհիվ: Մինչ այսօր հանգանակված մոտ չորսուկես միլիարդ դրամի կեսը ծախսված է, և, ըստ այցելած լրագրողների, փորձագետների, պատգամավորների, այդ թվում՝ ընդդիմադիր, առաջնագծի ամրացման, զինվորների անվտանգության բարձրացման, պաշտպանական մակարդակի բարձրացման համար կատարվել են ահռելի գործեր թե՛ ինժեներական ամրությունների և թե՛ տեխնիկական հագեցածության տեսանկյունից:
Սա, իհարկե, լիովին ողջունելի է: Աշխատանքներն էլ շարունակվում են: Առավել ողջունելի հանգամանքներից մեկը այն է, որ արձանագրվում է նաև տեխնոլոգիական նորարարությունների կիրառում, այդ թվում, այսպես ասած, հայկական «ծագմամբ» նորարարությունների: Սա, իհարկե, չափազանց կարևոր հանգամանք է, որը, սակայն, հարկավոր է դիտարկել ավելի լայն կոնտեքստում:
Հայկական բանակը պետք է լինի հայկական գիտատեխնիկական ներուժի հիմնական պատվիրատուն: Այն, որ մենք ունենք այդ ներուժը, կասկածի ենթակա չէ: Այն, որ մենք ունենք դրա կարիքն ունեցող բանակը, ևս ակնհայտ է: Եվ, դժբախտաբար, ակնհայտ է նաև, որ մենք ունեցել ենք այդ հարցում ճակատագրական խզում, որը նաև ինչ-որ իմաստով պատճառ է ապրիլյան պատերազմի ընթացքում ունեցած մի շարք խնդիրների, որոնք լուծվել են ըստ էության զինվորների անձնազոհության, սխրանքի գնով, շատ դեպքերում՝ կյանքի գնով:
Ինչն է եղել այս խզման պատճառը՝ պաշտոնյաների հանցավոր անտարբերությո՞ւնը, անփութությո՞ւնը, ոչ կոմպետենտությո՞ւնը, կոռուպցիա՞ն, թե՞ պարզապես այլ երկրի գործակալ լինելու հանգամանքները, երբ հետևողականորեն արգելակվել է բանակ-գիտություն կենսական անհրաժեշտություն հանդիսացող կապը: Այս հարցերը պետք է պատասխան ստանան, անպայմանորեն, որպեսզի դրանք չկրկնվեն ու չշարունակվեն:
Սակայն մի բան հստակ է՝ բանակ-գիտություն, բանակ-տեխնոլոգիական ոլորտ հաղորդակցությունը պետք է շատ արագ հաստատվի և հնարավորինս ընդգրկուն ծավալներով: Եվ այստեղ միայն պաշտպանական խնդիր չէ, որ լուծվելու է դրանով: Լինելով գիտատեխնիկական տեխնոլոգիական ոլորտի հիմնական պատվիրատուն՝ բանակը, ըստ էության լուծելով իր պաշտպանական խնդիրները, միաժամանակ գիտատեխնիկական տեխնոլոգիական ոլորտին տալիս է հնարավորություն լուծելու նաև տնտեսական զարգացման խնդիրներ: Պետական փողերը անարդյունավետ ծախսերի ուղղությամբ մսխվելու փոխարեն՝ կգնան գիտատեխնոլոգիական ոլորտ, որտեղ կվերածվեն ռազմական արդյունքի՝ մի կողմից նպաստելով հայկական պաշտպանական համակարգի ինքնաբավությանը և, ըստ այդմ, պետական ինքնիշխանության բարձրացմանը, իսկ մյուս կողմից՝ գիտատեխնոլոգիական ոլորտի համար դառնալով տնտեսական շահույթի աղբյուր, որն էլ երկրի ներքին կյանքում կտա արդեն տնտեսության մուլտիպլիկատիվ էֆեկտ:
Եվ այս հարցում մենք նույնիսկ հեծանիվ չենք հայտնագործում, քանի որ ընդամենը մի քանի ամիս առաջ էր հայաստանյան հասարակությանը տպավորել Իսրայելի նախկին վարչապետ Շիմոն Պերեսի հայտնի ելույթն ուկրաինական համաժողովում, որտեղ նա ներկայացնելով Իսրայել պետության կայացման ճանապարհը՝ շատ համարժեք և նման հայկական պետականության անցնող ուղուն, խոսել էր նաև այն մասին, թե ինչպես բանակը դարձնելով գիտության հիմնական պատվիրատուներից՝ խթանվեց գիտության ոչ միայն ռազմարդյունաբերական, այլև ընդգրկուն պոտենցիալի աճ, որն սկսեց արտահայտվել արդեն այլ ոլորտներում՝ գյուղատնտեսություն, առողջապահություն:
Այսինքն՝ մենք անգամ պատմական օրինակն ունենք և մնում է ունենանք ներկայի կամքը: Սա, իհարկե, ամենադժվարն է, ինչպես ցույց է տալիս Հայաստանի անցած քսանհինգ տարիների ճանապարհը: Սակայն մյուս կողմից՝ սա այն է, ինչի բացակայության հարցում չի կարող լինել ոչ մի արդարացում և պատճառաբանություն:
