ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Վահրամ Բաղդասարյանը հայտարարել է, որ եթե հասարակությունը սահմանադրական հանրաքվեին չտա իր ձայնը, «այո»-ի տեսքով բնականաբար, ապա դա մեծ խնդիր չէ: ՀՀԿ-ականները առաջին անգամ չէ, որ հայտարարում են, որ հանրաքվեն ամեն գնով անցկացնելը իրենց համար օրախնդիր չէ: Այս հայտարարությունները զուտ ձևականությո՞ւն են, թե՞ այնուհանդերձ ՀՀԿ-ն իսկապես անկեղծորեն խնդիր չի դրել հանրաքվեն անցկացնել ամեն գնով և հետագայում խնդիրներ ունենալ հանրաքվեի արդյունքների օրինականության հետ կապված:
Այստեղ, իհարկե, գուշակություններ անելը այնքան էլ ճիշտ գործ չէ՝ ՀՀԿ-ն անկեղծ է, թե ոչ: Կեղծիքով ձևավորված իշխանությունն անկեղծ կարող է լինել մի հարցում՝ կեղծիքի հարցում:
Խնդիրն այս դեպքում այն է, որ ՀՀԿ-ի ամեն գնով անցկացնելու կամ չանցկացնելու որոշումը կախված է լինելու երկու հանգամանքից՝ արտաքին վերաբերմունք և ներքին դիմադրություն: Եթե ընդդիմադիր ուժերին, որոնք հանդես են գալիս սահմանադրական փոփոխությունների դեմ, հաջողվի կազմակերպել սահմանադրական փոփոխությունների դեմ այնպիսի դիմադրություն, որը կստիպի ՀՀԿ-ին «այո»-ն ստանալու համար դիմել արդեն արտակարգ միջոցների, ապա շատ հնարավոր է, որ ՀՀԿ-ն ցուցադրաբար գնա փոփոխություններից հրաժարվելուն:
Առայժմ սակայն, դատելով այս պահի իրավիճակով, ընդդիմադիր ուժերը դեռևս բավական հեռու են այս դիմադրության հնարավորությունից: Համենայնդեպս, այդ ուժերի գոնե վերջին միջոցառումը՝ երեկ տեղի ունեցած հանրահավաքը, մեծ դիմադրության ռեսուրսի հավանականության մասին դատելու հիմքեր չի տվել: Սակայն սրանով հանդերձ, իհարկե, պետք է նկատել, որ դեռևս կա բավական ժամանակ, և այդ ուժերը ունեն արդյունավետությունը բարձրացնելու տեսական բազում հնարավորություններ: Այլ հարց է, թե ինչքանով կկարողանան օգտագործել այդ հնարավորությունները:
Երկրորդ հանգամանքը, որ կարող է իշխանություններին ստիպել գնալ հանրաքվեի արդյունքներում, այսպես ասած, «այո»-ն ամեն գնով չանցկացնելուն, դա արտաքին ուժային կենտրոններն են: Այս առումով էլ, սակայն, նկատելի չէ այդ կենտրոնների անմիջական որևէ շահագրգռություն «այո»-ի կամ «ոչ»-ի հարցում, և ամենայն հավանականությամբ այստեղ էլ ամեն ինչ կախված է նրանից, թե ներքին ինչ դիմադրություն կցուցաբերվի, այդ կենտրոնները ներքին ինչ դիմադրություն կտեսնեն: Եվ ըստ այդմ էլ՝ երևի թե կլինեն ազդակները Հայաստանի իշխանություններին՝ գնալ այդ դիմադրությունը հաղթահարելո՞ւ, թե՞ տեղի տալ:
Իհարկե, սա ինքնին չի նշանակում, որ իշխանություններն էլ անմիջապես տեղի կտան արտաքին հորդորներին, քանի որ շատ հավանական է, որ ուժային կենտրոններն, այնուհանդերձ, պահի տակ որդեգրեն լիովին տարբեր մոտեցումներ: Վերջին հաշվով, ակնհայտ է մի բան, որ արտաքին ուժային կենտրոնների մոտեցումները այս հարցում պայմանավորված են լինելու զուտ աշխարհաքաղաքական շահերով և ազդեցությունների համար պայքարի գլոբալ մարտավարությամբ, իսկ դա նշանակում է, որ էական է լինելու ոչ միայն զուտ ներքին դիմադրությունն ինքնին, այլ նաև այդ դիմադրության, այսպես ասած, աշխարհաքաղաքական կոնտեքստը կամ կողմնորոշումը, մոտեցումները ռեգիոնալ խնդիրների և Հայաստանի արտաքին քաղաքական քաղաքականության հարցերի հանդեպ:
Հանրաքվեն անցկացնելու կամ չանցկացնելու ՀՀԿ-ի քայլերի հանդեպ ուժային կենտրոնների արտաքին դիրքորոշումները, որ այսպես, թե այնպես էական աջակցության ռեսուրս են հանդիսանում մի կողմից իշխանություններին, իսկ մյուս տեսանկյունից կարող են աջակցության ռեսուրս լինել փոփոխությունների ընդդիմախոսներին, պայմանավորվելու են հենց այս խնդրով՝ առկա ներքաղաքական գործընթացի աշխարհաքաղաքական կամ արտաքին քաղաքական տողատակերով:
