Ի պատասխան Մոսկվայի տարածած տեղեկատվության, որ առաջիկայում Նյու Յորքում կարող է տեղի ունենալ Պուտին-Օբամա հանդիպում, Սպիտակ տունը հայտարարել էր, որ այս պահին որևէ այդպիսի հավանականություն և մտադրություն չկա:
Խոսքը ըստ ամենայնի վերաբերում էր սեպտեմբերին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 70-րդ հոբելյանական նստաշրջանի շրջանակում հնարավոր հանդիպման մասին: Ինչպես հայտնի է, Պուտինը մտադիր է մասնակցել և ելույթ ունենալ այդ նստաշրջանում: Սակայն, ինչպես երևում է, Վաշինգտոնում մտադրություն չունեն Պուտինի այցին որևէ նշանակալիություն հաղորդել Օբամայի հետ հանդիպումով:
Միևնույն ժամանակ, հավանական է համարվում, որ ՄԱԿ-ի այդ նստաշրջանում բարձրացվի մալայզիական «Բոինգի» գործով միջազգային տրիբունալի հարցը: Խոսքը ուկրաինական Դոնեցկի շրջանի երկնքում խփված քաղաքացիական ինքնաթիռի մասին է, որին զոհ դարձավ մոտ 300 մարդ: Միջազգային հանրությունը համարում է, որ Բոինգը խփել են Դոնբասի անջատողականները: Միայն Ռուսաստանն է դեմ հանդես գալիս միջազգային տրիբունալին և ստիպված էր միայն վետոյի իրավունքով կանխել դրա մասին բանաձևը ՄԱԿ-ի ԱԽ-ում: Մինչդեռ Գլխավոր ասամբլեայում վետոյի հնարավորություն չկա, և պետք է ձայների երկու երրորդը, ինչը միանգամայն լուծելի խնդիր է միջազգային հանրության համար:
Այս ամենով հանդերձ, ակնհայտ է, որ միջազգային հանրությունը ոչ միայն չի պատրաստվում թուլացնել ճնշումը Ռուսաստանի վրա, այլև, ըստ էության, մտադիր չէ անգամ ինչ-որ միջանկյալ զիջումներ ստանալ Ռուսաստանից: Օբամայի հետ հանդիպելու Կրեմլի մասին հայտարարությունը, ըստ էության, ակնարկ էր առ այն, որ հանդիպման հավանության դեպքում Ռուսաստանը պատրաստ է զիջումների: Սակայն Սպիտակ տունը փաստորեն մերժել է այդ առաջարկը: Սա նշանակում է, որ ԱՄՆ-Ռուսաստան գլոբալ դիմակայությունը և ՌԴ մեկուսացման քաղաքականությունը շարունակվելու է և թափ է հավաքելու: Սա էլ իր հրթին նշանակում է, որ Հայաստանը շարունակելու է իր վրա զգալ այդ դիմակայության հետևանքները: Ըստ որում՝ Հայաստանն առայժմ զգում է այդ դիմակայության, այսպես ասած, տնտեսա-քաղաքական հետևանքները, առավելապես, իհարկե, տնտեսական:
Սրանով հանդերձ, սակայն, խոշոր հաշվով, հենց այս դիմակայության արդյունք է նաև այն, ինչ կատարվում է հարևան Թուրքիայում, որտեղ իսկական ներքին պատերազմ է սկսվել քրդերի ու թուրքական կառավարության միջև: Անկասկած է, որ Հայաստանի շուրջ տեղի են ունենում ուղղակի հեղափոխական փոփոխություններ, և այս տեսանկյունից արժե հիշատակել, որ նույն Նյու Յորքում, նույն ՄԱԿ-ի ԳԱ շրջանակում, սպասվում է Սարգսյան-Ալիև հանդիպումը: Եվ այս իմաստով այդ հանդիպումը ևս, անկասկած, մեղմ ասած, անմասն չի մնալու ՌԴ հանդեպ ԱՄՆ քաղաքականության ազդեցությունից:
Այս պարագայում, սակայն, բաց է մնում ՌԴ հակազդեցության հարցը, և, մեղմ ասած, առկա են վտանգներ, որ Մոսկվան մերժվելով Նյու Յորքում՝ կարող է որոշակի հակաքայլեր մտմտալ անմիջականորեն հակամարտության գոտում, այսինքն՝ հայ-ադրբեջանական շփման գծում:
Հայաստանին սպասվում է իսկապես բուռն սեպտեմբեր՝ ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին առումներով: Սակայն ակնհայտ է, որ ներքինն ու արտաքինը այստեղ տրամագծորեն տարբեր են օրակարգերի մասով: Ներքին թեժության ազդը բխում է սահմանադրական փոփոխությունների մերժման շուրջ շարժման ձևավորման տրամաբանությունից, որը խոշոր հաշվով կապ չունի արտաքին ազդակների հետ: Թեև, մեծ հաշվով, Հայաստանում այս մասով չկա բանավեճ և քաղաքական դաշտում արտաքին օրակարգի առումով գերիշխող ընդհանրություն է: Մեծ հաշվով, Հայաստանից ավելին միջազգային ասպարեզում չի էլ սպասվում կամ ակնկալվում:
Այս տեսանկյունից Հայաստանը ճանաչել են լիարժեք և մանրամասն, և միջազգային ասպարեզում լիովին հավանության է արժանացել հայաստանյան ներքին օրակարգը, որպես քաղաքական զբաղմունք, որը հայաստանյան ներքաղաքական և ներիշխանական սուբյեկտներին, այսպես ասած, հեռու կպահի միջազգային և տարածաշրջանային նշանակության հարցերում չնախատեսված խանգարող հանգամանք լինելուց: Դա, սակայն, չի կարող այդ սուբյեկտներին ազատել պատասխանատվությունից այն հնարավոր հետևանքների համար, որ Հայաստանը կարող է ունենալ նման անհամարժեքության և իրենց վերաբերող միջազգային տնտեսական, քաղաքական և անվտանգության ոլորտի խնդիրներից լիովին և կամովին հրաժարվելու համար:
Բոլորը սպասում են, որ ինչպես սեպտեմբերի 3-ին, այս անգամ էլ ողջ պատասխանատվությունը կդրվի Սերժ Սարգսյանի վրա: Սերժ Սարգսյանի վրա պատասխանատվությունն արդեն դրված է, սակայն ոչիշխանական և քաղաքական մյուս սուբյեկտների պատասխանատվության բաժնի հաշվին:
Հայաստանում, ըստ էության, վաղուց արդեն քաղաքական սեզոնները չեն բնորոշվում թեժությամբ կամ սառնությամբ: Քաղաքական սեզոնները Հայաստանում այլևս գտնվում են պատասխանատու կամ անպատասխանատու տիրույթում: Եվ այս տեսանկյունից հայաստանյան սուբյեկտները կոլեկտիվ կերպով կարծեք թե պատրաստվում են անպատասխանատու սեպտեմբերի:
