Patheos պարբերականում հոդվածագիր Դուայթ Լոնգնեքերը «Հիշելով հայերին» հրապարակմամբ անդրադարձել է Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին։
«Քանի որ ԴԱԻՇ-ի գայլերը գրավել են քրիստոնյաների ամբողջական գյուղեր, մենք պետք է հիշենք Հայոց ցեղասպանության սարսափները, որը տեղի է ունեցել աշխարհի նույն վայրում՝ նույն մեղավորներով»,- գրել է նա՝ անդրադարձ կատարելով գերմանացի պատմաբան Միշել Հեզեմանի հոդվածին։
Ցեղասպանությունն իրականացվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում և դրանից հետո, իրագործվել երկու փուլով՝ աշխատունակ տղամարդկանց համընդհանուր սպանություն՝ կոտորած և զորակոչիկներին հարկադիր աշխատանքի ենթարկում, որին հաջորդել են կանանց, երեխաների, ծերերի ու թույլերի աքսորն ու մահվան երթերը դեպի սիրիական անապատ։
Զինվորականների ուղեկցությամբ շարժվող աքսորյալները զրկված էին սննդից, ջրից և ենթարկվում էին պարբերական կողոպուտների, բռնաբարության ու կոտորածի։ Այլ բնիկ և քրիստոնեական էթնիկ խմբեր, ինչպիսիք են ասորիներն ու օսմանյան հույները, նույնպես թիրախավորվել են Օսմանյան կայսրության կողմից, որպեսզի ոչնչացվեն, և, ըստ շատ պատմաբանների, նրանց վերաբերմունքը նույն ցեղասպանության քաղաքականության մաս է եղել։
Հոդվածում Հեզեմանը գրում է Հայոց ցեղասպանության և լեհերի ու հրեաների նացիստական ոչնչացման միջև կապի մասին։ Գերմանիան Թուրքիայի մոտ դաշնակիցն էր, և երբ Հիտլերը ծրագրում էր ներխուժել Լեհաստան և լեհերի հետագա կոտորածն ու հրեաների ցեղասպանությունը, ասել է. «Ո՞վ է հիշում հայերին»։
Փաստը, որ թուրքական կառավարությունը դեռևս ժխտում է Հոլոքոստը, ապշեցուցիչ է։ Հեզեմանի խոսքով՝ եթե կարդաք «Թուրքական 2000-ամյա պատմություն» գիրքը, որը թողարկվել է Թուրքիայի զբոսաշրջության նախարարության կողմից (տարօրինակ վերնագիր, քանի որ Թուրքիան ունի ավելի քան 5000 տարվա վավերագրված պատմություն.- հոդվածագիր), այսպիսի բան կա գրված. «Օսմանյան կայսրությունը որոշեց գաղթեցնել ապստամբության մեջ ներգրավված հայերին ավելի ապահով վայրեր, մասնավորապես՝ Սիրիա և Լիբանան… Արտագաղթի գործընթացն իրականացվել է հաջող կերպով, քանի որ հայերի մեծ մասն ապահով կերպով տեղափոխվել է Սիրիա»։ «Սա կարող ես միայն ցինիկ սուտ անվանել»,- գրել է գերմանացի պատմաբանը Zenit-ում հրապարակված հոդվածում։
Այսօր տարածաշրջանում կա սառը արձագանք։ Հայերը Թուրքիայից սիրիական անապատով քշվել են մահվան երթերի։ Օսմանյան կայսրությունը զգուշացրել էր Մոսուլի քաղաքացիներին՝ ջուր չխմել գետից, քանի որ այն աղտոտված էր հայերի հազարավոր դիերով։
Մոսուլն այսօր զավթված է ԴԱԻՇ-ի կողմից, որը կրկնում է 100 տարի առաջ գործված հանցանքները և անկասկած կկոտորի հնարավորինս շատ քրիստոնյաների, եթե կարողանա գտնել նրանց։
Աշխարհի մեծ մասն անտարբեր և լուռ է մնացել «հայկական հոլոքոստի նկատմամբ»՝ գրում հոդվածագրը։ Եվ քանի որ մոտենում ենք քրիստոնյաների նկատմամբ աշխարհի վատագույն հալածանքների 100-րդ տարեդարձին, պետք է հիշենք, թե ինչ է տեղի ունեցել, և մատնանշենք, որ դա կարող է կրկնվել։
