Ռուսաստանը շարունակում է ոտնահարել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ձևավորված աշխարհակարգը և դրա մասը կազմող սկզբունքները, ինչպիսին է տարածքային ամբողջականությունը: Շարունակելով մարտահրավեր նետել միջազգային հանրությանը՝ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինն այս անգամ Աբխազիայի ղեկավար Ռաուլ Հաջիմբայի հետ ստորագրեց պայմանագիր համագործակցության ու ռազմավարական գործընկերության վերաբերյալ։ Մի փաստաթուղթ, որը նախատեսում է անվտանգության ու պաշտպանության ընդհանուր տարածքի ձևավորում, այդ թվում՝ համատեղ զորքերի ստեղծման միջոցով։
Յուրաքանչյուր անգամ, երբ Ռուսաստանն ինչ-ինչ քայլերի է դիմում Վրաստանի նկատմամբ, իր մասին հիշեցնել է տալիս Ջավախքի կապը Ռուսաստանի հետ, և ծնվում են մտավախություններ, որ Ջավախքը կարող է Ռուսաստանի ձեռքին ապակայունացման գործիք դառնալ: Նման մտավախությունների հիմքեր Ջավախքում այսօր ևս կան. ռուսական ոչ պաշտոնական աղբյուրներում վերջերս շրջանառվում է Ջավախքի գործոնը:
«Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում Ջավախքի շրջանային ժողովի պատգամավոր Ֆյոդոր Թորոսյանն ասաց, որ չի կարծում, թե Ջավախքը Ռուսաստանի ձեռքին կդառնա ապակայունացնող գործոն հայ-վրացական հարաբերություններում: Սակայն, ըստ նրա, եթե ինչ-որ պահի Ռուսաստանին ապակայունացնող ուժեր անհրաժեշտ լինեն, Ջավախքում նրանք ինչ-որ ձևով կգտնեն կամ կներդնեն այդպիսի ուժեր:
Թեև, նրա վստահեցմամբ, Ջավախքի ժողովուրդը հանգիստ է, և չկան ակնառու ռուսամետ տրամադրություններ՝ չնայած համայնքում առկա լուրջ սոցիալ-տնտեսական խնդիրներին:
«Ռացիոնալ հատիկ կա նրանում, որ համայնքը ռուսամետ է եղել և կա՝ այն առումով, որ երկար ժամանակաշրջան Ջավախքի հայությունն անմիջականորեն շփվում է ՌԴ-ի հետ, օրվա ապրուստը ստանում Ռուսաստանից՝ եթե չլինեին արտերկրից եկող գումարները, Ջավախքի ժողովուրդն այդքան բարվոք վիճակում չէր ապրի, եթե կարելի է այդպես համարել: Ջավախքի հայության մեծ մասն ապրում է Ռուսաստանում, գործ ունի այնտեղ դրած, որի շնորհիվ որոշակի տրամադրվածություն կա դեպի Ռուսաստանը: Արդեն երիտասարդության շրջանում եվրոպական երկրներ մեկնելու մտադրություններ կան, երբ ուժի մեջ մտնի ԵՄ-ի հետ ազատ վիզային ռեժիմը: Ուստի եթե դրսից խանգարող հանգամանքներ չլինեն, հայ ժողովուրդը չի ընդվզի կամ անկայունություն ստեղծի»,- ասաց նա:
Ֆյոդոր Թորոսյանը կարևորեց հայ-վրացական հարաբերությունների ներկայիս մակարդակը՝ ասելով, որ համայնքն ունի որոշակի խնդիրներ, բայց տեղի պատգամավորները հարցեր են բարձրացնում խորհրդարանում՝ փորձելով դրանք լուծել:
Իր հերթին քաղաքական վերլուծաբան Աղասի Ենոքյանը մեզ հետ զրույցում ասաց, որ Ռուսաստանը միշտ է փորձել օգտագործել հայկական գործոնը՝ Վրաստանում ապակայունացում ստեղծելու համար, դեռևս այն ժամանակից, երբ Ախալքալաքում տեղակայված էր ռուսական ռազմական բազա:
«Այդ համայնքն այսօր ևս լուրջ ներուժ ունի՝ պայթեցնելու տարածաշրջանը, բայց պետք է ասել, որ ի պատիվ ՀՀ-ի, հայերի՝ դեռևս հնարավոր է եղել խուսափել առկա խնդրի այդչափ սրացումից, որովհետև ակնհայտ է, որ դա ձեռնտու չէ ո՛չ Հայաստանին, ո՛չ Վրաստանին, ո՛չ էլ, մանավանդ, տեղի հայկական համայնքին: Սա, իհարկե, դրամատիկ զարգացումներ կարող է ունենալ բռնկման դեպքում: Առայժմ հայկական կողմը գտել է որոշակի լծակներ, որոնցով կարողացել է խուսափել դրամատիկ զարգացումներից: Չգիտեմ՝ հետագայում ինչ կլինի, Ռուսաստանն ինչ նոր կռվան կավելացնի, դրսից ինչպես կապակայունացնի Ջավախքը, որին հայկական կողմը չի կարողանա պատասխանել: Ամեն դեպքում՝ նման զարգացումները պետք է կանխվեն»,- մեկնաբանեց Աղասի Ենոքյանը:
