Անցած տարվա վերջին օրը հայտնի դարձավ, որ 2020 թվականին «Գազպրոմը» կշարունակի Հայաստանին գազ մատակարարել գործող պայմաններով, այսինքն՝ հայ-վրացական սահմանի համար 165 դոլարով՝ 1000 խմ-ի դիմաց։ Այդ մասին հաղորդել է ընկերության մամլո ծառայությունը։ Հարկ է նշել, որ այսօրվա դրությամբ Հայաստանը Ռուսաստանից գազ գնող այլ պետություններից որոշակիորեն ցածր գնով է դա անում։ Բացառություն է, իհարկե, Բելառուսը։
Փորձագետ Արմեն Բադալյանի կարծիքով՝ Ռուսաստանի համար գազի գինը, բացի տնտեսական հարց լինելուց, նաև քաղաքական հարց է՝ բոլոր իրենից գազ գնող երկրների հետ հարաբերությունների պարագայում: «Իհարկե այնպես չէ, որ սա միայն քաղաքական հարց է, և չկան տնտեսական հաշվարկներ, բայց ընդգծված քաղաքական ենթատեքստ կա։ Այն, որ սահմանին Հայաստանի համար 2020 թվականին գազի գինը չի բարձրանա, որոշակի մեսիջ է Հայաստանի իշխանություններին առ այն, որ այս պահի դրությամբ դեռևս շատ դժգոհություն չկա Հայաստանի իշխանությունների վարած քաղաքականությունից»,- «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում ասաց նա։
Միևնույն ժամանակ մեր զրուցակիցն ընդգծեց. «Սա չի նշանակում, որ եթե հայտարարել են, որ տարվա ընթացքում չի բարձրանալու, սպառողի համար նույնը կմնա։ Արդյոք դա կբարձրանա՞, թե՞ ոչ։ «Գազպրոմ Արմենիան» գնում է «Գազպրոմից», բայց իր հաշվին այստեղ կոմպենսացվում է։ Հիմա հարցն այն է՝ այդ կոմպենսացիան կշարունակվի՞ մեկ տարի, թե՞ մարտից սա նույնպես կբարձրանա։ Թե սահմանին ինչքան է վաճառվում՝ սպառողի խնդիրը չէ, և հասարակ սպառողին մեծ հաշվով դա չի հետաքրքրում։ Իսկ երբ ասում են՝ 165 դոլար է մնում, ապա բարձրացնելը տնտեսական իմաստով ևս ձեռնտու չէր։ Թեպետ նորից եմ կրկնում՝ քաղաքական իմաստով հայ-ռուսական հարաբերությունները այժմ նորմալ հունի վրա են՝ բացառությամբ երկու հարցի։ Առաջինը երկրորդ նախագահի դեմ հարուցված քրեական գործն է, երկրորդը՝ «սորոսականների» դիրքերի ամրապնդումը իշխանության մեջ։ Եթե այս երկու հարցը հանենք՝ մնացած իմաստով թեպետ հայ-ռուսական հարաբերությունները շատ ջերմ չեն, բայց սառն էլ չեն։ Ուստի մեսիջը հետևյալն է. եթե հարաբերությունները մնան այս մակարդակի վրա՝ գազի գինը փոփոխության չի ենթարկվի»։
Արմեն Բադալյանը հատուկ ընդգծում է նաև Ռուսաստանի տնտեսական քաղաքականության զգուշավորությունը՝ այն իմաստով, որ եթե Մոսկվան շատ բարձրացնի գազի գինը, Հայաստանը ստիպված կլինի այլընտրանքային շուկա փնտրել, ինչն իրեն բնականաբար ձեռնտու չէ։
Քաղտեխնոլոգ Վիգեն Հակոբյանն «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում անդրադառնալով հարցին՝ նշեց, որ գազը և էներգակիրներն առհասարակ այսօրվա աշխարհում քաղաքական կարևորագույն գործոններից մեկն են. «Իսկ որոշ երկրների դեպքում՝ թե ՛վաճառողների, թե՛ գնորդների համար ամենակարևոր գործոններից են, շատ դեպքերում՝ նույնսիկ աշխարհաքաղաքական գործոն են։ Տվյալ պարագայում, եթե խոսում ենք Հայաստանին մատակարարվող գազի գնի մասին, ապա սա մեսիջ է, որ Ռուսաստանը չունի այնպիսի լրջագույն հակասություններ այսօրվա իշխանությունների հետ, որոնք կստիպեն իրենց գնալ ավելի ռադիկալ քայլերի։ Իհարկե, վստահ չեմ, որ ամբողջ 2020-ին գներն այսպես էլ կմնան, բայց նաև պետք է նշել, որ սա երևի թե այն չէ, ինչ ուզում էին ՀՀ իշխանությունները»։
Հակոբյանը հիշեցնում է, որ ՀՀ իշխանությունները բազմիցս հայտարարել են, որ փորձելու են ստորագրել ավելի երկարատև պայմանագիր: «Եվ ոչ թե ամեն տարի նոր պայմանագիր, նույն նյարդային իրավիճակը, բայց դա, ըստ էության, չի ստացվել։ Թեպետ ամբողջ անցյալ տարին դրա մասին էր խոսվում, որ դա պետք է կանխատեսելի լինի, որովհետև գազի գնից շատ այլ հարցեր են կարգավորվում։ Դա գնագոյացման ապրանք է։ Հիմա ամեն տարի ՀՀ իշխանությունը պետք է փորձի լեզու գտնել Ռուսաստանի հետ, իսկ դա անընդհատ որոշակի անորոշություն է թողնում, որոշակի կախվածություն ստեղծում։ Դա նախևառաջ աշխարհաքաղաքական գործոն է, Հայաստանը միշտ պետք է այնպիսի քաղաքական կուրս տանի, որն առնվազն ստրատեգիական առումով ձեռնտու լինի Ռուսաստանին։ Սա անընդհատ տոնուսի մեջ է պահում, համապատասխան աշխարհաքաղաքական վեկտորից չշեղվելու պայման է ստեղծում։ Իսկ եթե ավելի հեռուն գնանք՝ երբ Նիկոլ Փաշինյանը եկավ իշխանության, ասում էր՝ ոչ միայն դեռևս այն ժամանակվա 150 դոլարը կպահպանվի, այլև գինը կիջեցվի, բայց անցյալ տարվա դեկտեմբերին 15 դոլարով սահմանի համար բարձրացավ գինը, ուստի մենք այժմ ունենք ընդամենը վերջին բարձրացված գնի պահպանումը»,- եզրափակեց մեր զրուցակիցը։
