Վերջին 45 օրում Թուրքիայի ապագայով անհանգստացած և սթափ գնահատականներ տալ փորձող անձնաց կողմից առավել հաճախ հնչող հարցը սա է՝ ի՞նչ կտա Թուրքիա-Ռուսաստան մերձեցումը: Թեման շատ ընդգրկուն է, սակայն այն կդիտարկենք էներգետիկ ոլորտի տեսանկյունից:
Անցած շաբաթ Սանկտ Պետերբուրգում Էրդողան-Պուտին հանդիպումից հետո հնչած հայտարարությունից պաազ դարձավ, որ կարագացվեն «Թուրքական հոսք» նախագծի իրացումը և «Աքույու» ԱԷԿ-ի կառուցումը: Հաջորդ օրերին լուրեր ստացվեցին, որ «Աքույու» ԱԷԿ-ին կտրվի «ռազմավարակն ներդրում»-ի կարգավիճակ, սակայն «Թուրքական հոսքի» մասին նույնը չասվեց:
Թեպետ իրական պատճառն անհայտ է, սակայն կարելի է եզրակացնել՝ ուշադրություն դարձնելով երկու նախագծերի տարբերություններին: «Աքույու» ԱԷԿ-ն ամբողջությամբ Թուրքիայի տարածքում ստեղծվելիք և շահագործվելիք օբյեկտ է, մինչդեռ «Թուրքական հոսքի» մեծ մասը կգտնվի Թուրքիայի տնտեսական տարածքից դուրս, բացի դրանից՝ «Թուրքական հոսքի» մասնավորեցման հարցը կարող է բավականին բարդ գործընթաց լինել: Սակայն եթե «Աքույու» ԱԷԿ-ին տրվի «ռազմավարական ներդրման» կարգավիճակ, տեղին կլինի նաև նման կարգավիճակի շնորհումը «Թուրքական հոսքին», գոնե նրա այն հատվածին, որը կգտնվի Թուրքիայի տարածքում:
Ավելին՝ նման մոտեցումը հարցին կարելի է դիտարկել նախագծի մեկ այլ գործընկերոջ՝ Ռուսաստանի հետ: Սպասել, որ «Աքույու» ԱԷԿ-ը Թուրքիային մանևրելու հնարավորություն կտա էներգետիկ առևտրի ոլորտում, բարդ է, էլ չասած անվտանգության ռիսկերը, որ կծագեն: Եվ մարգարե չպետք է լինել՝ գուշակելու համար, որ Թուրքիայի արտադրած էլեկտրաէներգիայի գնման երաշխիքը փաստացի կբարդացնի էլեկտրաէներգիայի ազատ առևտրի իրականացման սկզբունքը:
Այն ժամանակ, երբ էլեկտրաէներգիայի սփոթային գներն այժմ տատանվում են 150 թուրքական լիրի սահմաններում, և մոտ ժամանակներս գների բարձրացում չի սպասվում, ԱԷԿ-ի համար կարիք կլինի երաշխավորել էլեկտրաէներգիայի գնումը երեք անգամ ավելի արժեքով, քան ներկա գինն է:
Այնուամենայնիվ, Ուկրաինան շրջանցող «Թուրքական հոսքը» ոչ միայն կչեզոքացնի ձմռան ամիսներին գազի մատակարարման հնարավոր դադարեցման վտանգը, այլև, եթե հաջողվի Ռուսաստանի հետ համաձայնության գալ, Թուրքիային գազի առևտրի ոլորտում մանևրելու հնարավորություն կընձեռի:
Իհարկե, այս բոլոր հարցերը անհրաժեշտ է լուծել բանակցությունների սեղանի շուրջ: Կարևոր է բոլոր ալեհավաքները անհրաժեշտ ալիքի վրա կարգավորել և չշրջանցել մանևրելու ոչ մի հնարավորություն:
