Ռամիլսաֆարովյան աժիոտաժը Հայաստանում պետք է դառնա շատ պետական աղտերի վերհանման առիթ, այլապես մենք կարող ենք արձանագրել, որ այս ամենում ոչ մի դաս և ոչ մի օգուտ չքաղեցինք ապագայի համար: Այդ շրջանակում ամենից կարևոր օղակներից մեկը Հայաստանի դիվանագիտական ներկայացուցչությունների հարցն է:
Հունգարիայի օրինակը հարց հարուցեց` ինչո՞վ է զբաղված այդ երկրում Հայաստանի դեսպանը, բայց մենք պետք է հարցերը ավելի լայնացնենք, այսպես ասած` ավանսով, որպեսզի նաև հետագայում կանխենք այլ դիվանագետների անգործության հետևանքների դառը պտուղների ճաշակումը:
Ի՞նչ է անում Հայաստանի դիվանագիտական կորպուսն արտերկրում: Այս հարցին զուտ արարողակարգային առումով կարելի է պատասխաններ գտնել, սակայն բովանդակային, գաղափարական իմաստով այն խոշոր հաշվով պատասխաններ չունի: Չունի, որովհետև Հայաստանն արտերկրում ըստ էության դիվանագիտական կորպուս էլ չունի, կան ընդամենը դիվանագետ կոչվող ներկայացուցիչներ, իհարկե` մեկ-երկու բացառությամբ, երբ իսկապես արդյունավետ աշխատող դիվանագետներ, դեսպանատներ կան: Իսկ ընդհանուր առմամբ այդ` դիվանագետ կոչվող ներկայացուցիչները զբաղվում են ինչով ասես` բացի իրենց բուն առաքելությունից: Եթե այդ դեսպաններից շատերին հարցուփորձ անես այն երկրների տնտեսաքաղաքական, սոցիալ-մշակութային իրավիճակների մասին, իշխող էլիտաների և ընդդիմադիր ուժերի տրամադրությունների մասին, որտեղ նրանք աշխատում են, ապա ստացված պատասխանը, մեղմ ասած, այնքան հեռու կլինի իրականությունից, որքան այդ դեսպաններն են հեռու դիվանագիտությունից: Եվ դա է դառը իրականությունը, որ Հայաստանի պետական բյուջեի վրա արժենում է բավական մեծ ծախսեր:
Արտերկրում Հայաստանի դեսպանի պաշտոնները վերածվել են ընդամենը ծանոթ-բարեկամներին և յուրայիններին այս կամ այն տեղում հարմար տեղավորելու կամ էլ անցանկալի անձանց այս կամ այն տեղ աքսորելու միջոցի: Այդ պաշտոնները ոչ թե պետությանն են ծառայում, այլ ընդամենը օրվա իշխանություններին, բարձրաստիճան պաշտոնյաներին, իսկ ինչ էլ որ մնում է տակը՝ բաժին է հասնում անձամբ դեսպաններին, նրանց ընտանիքի անդամներին:
Ահա այն ամբողջ պատկերը, որ բնորոշվում է Հայաստանի Հանրապետության դիվանագիտական կորպուս արտահայտությամբ: Այս կորպուսի կամ այսպիսի կորպուսի պայմաններում սաֆարովյան պատմությունները ուղղակի մեղմ են, որովհետև մեզ, անշուշտ, սպասվում են շատ ավելի լուրջ, արտաքնապես պակաս հնչեղ, սակայն խորքային իմաստով շատ ավելի լուրջ և ֆունդամենտալ ձախողումներ, որոնց հետևանքները վերացնելը պետության համար կարող է լինել նույնիսկ անհնարին կամ չափազանց թանկ:
Այս ամենի արտահայտությունն է նաև այն, որ վերջին տարիներին Հայաստանի համար, մեղմ ասած, անցանկալի փաստաթղթեր էին ընդունվում միջազգային կառույցներում, հասունանում և գերակայում էին անցանկալի, մեղմ ասած` ադրբեջանամետ տրամադրություններ: Իսկ Հայաստանում այդ ամենը վերագրվում էր ադրբեջանական լոբբինգին, նավթային գումարներին, և այսպիսով Հայաստանի իշխանությունները պատասխանատվությունը իրենց վրայից գցում էին: Մինչդեռ ադրբեջանական նավթը այստեղ լինելով կարևոր գործոն` իրականում ավելի կարևոր չէ, քան Հայաստանի իշխանության աշխատանքը: Եթե այդ աշխատանքը չկա, պարզ է, որ աշխատում է ադրբեջանական նավթը:
