«Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության պայմանագրի երկու կետերի չհամաձայնեցվածությունը պահպանվում է»,- նախօրեին խորհրդարանում լրագրողների հետ ճեպազրույցում ասել էր Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը: Նա միաժամանակ պարզաբանել էր, որ Հայաստանն օրեր առաջ է ստացել Ադրբեջանի հերթական առաջարկների փաթեթը՝ պայմանագրի այսպես ասած 12-րդ խմբագրումը և կուսումնասիրի ու կպատասխանի:
Եթե պայմանագրի չհանաձայնեցված երկու կետերի շուրջ անհամաձայնությունը մնում է, ապա Հայաստանն էլ ի՞նչն է ուսումնասիրելու: Արդյո՞ք Նիկոլ Փաշինյանի պատասխանից չկա տպավորություն, որ խոսակցությունը, այսպես ասած տեքստերի փոխանակումն այլ բանի մասին է, ոչ թե չհամաձայնեցված կետերի: Կարծես թե այդ տպավորությունն առկա է: Հայաստաննի վարչապետն Ադրբեջանից փաթեթը ստանալուց օրեր անց ասում է, որ անհամաձայնությունները պահպանվում են, միևնույն ժամանակ խոսում ստացվածն ուսումնասիրելու և արձագանքելու մասին:
Մի՞թե այդքան մեծ դիապազոն կա այդ երկու կետերի առնչությամբ, որ անհամաձայնությամբ հանդերձ կա ծավալվելու, ուսումնասիրելու մեծ տարածություն: Երևանը, ինչպես հայտնի է, նշում է, և Փաշինյանն էլ խոսել է այդ մասին, որ չհամաձայնեցված կետերը վերաբերում են սահմանին երրորդ ուժերի առկայության հարցին, նաև միջազգային ատյաններում իրավական հայցերից հրաժարվելուն: Ադրբեջանը, իհարկե, խոսում է այլ պայմանների մասին:
Ավելին, եթե հանրագումարի բերենք Բաքվից հնչող հայտարարությունները, ապա խոսքը ոչ թե երկու կետի շուրջ անհամաձայնության մասին է, այլ շատ ավելի մեծ թվով պայմանների: Բաքուն պարբերաբար խոսում է խաղաղության պայմանագիր ստորագրելու այս կամ այն խոչընդոտի մասին, Հայաստանի Սահմանադրությունից մինչև ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի լուծարում: Մի բան կասկածից վեր է, որ Ադրբեջանը չի ուզում որևէ պայմանագրի ստորագրում, այն պարզ պատճառով, որ ակնկալում է ունենալ ավելին ստանալու կամ վերցնելու աշխարհաքաղաքական պատեհություն:
Երևանը, իհարկե, իր հերթին ակնկալում է շահել ժամանակ, ապահովել կայունություն և այդ ընթացքում գուցե փորձել ձևավորել կայունության կառավարելիության հնարավոր նոր գործոններ, կամ ակնկալում է, որ դրանք կձևավորվեն միջազգային իրադարձությունների բերումով, երբ նվազի աշխարհաքաղաքական հիմնական բևեռների միջև դիմակայության աստիճանը և նրանց հարաբերությունը հաստատվի գործակցության ռեժիմում: Բուն հարցն այն է, սակայն, այդ ընթացքում Ադրբեջանը գործում է ճնշման ուժգնացման տրամաբանությամբ, իսկ Հայաստանը ժամանակ շահում և իրավիճակը կառավարում՝ առնվազն շոշափելիորեն տեղի տալով այդ ճնշմանը, այսպես ասած առիթ չտալու համար: Իսկ դա, մեղմ ասած, նպաստավոր «մեկնակետ» չէ միջազգային իրավիճակի թեկուզ բարեխառն ռեժիմի ակնկալիքի պայմաններում:
