«Առաջին լրատվական»–ի զրուցակիցն է Ֆրանսիայի Ռազմավարական հետազոտությունների կենտրոնի փորձագետ Կայծ Մինասյանը։
–Պարոն Մինասյան, Հայաստանում ապրիլին սպասվելիք հայտնի որոշմանն ընդառաջ Հանրապետական կուսակցության ներկայացուցիչները Սերժ Սարգսյանին համեմատում են Չերչիլի և Շառլ դը Գոլի հետ և այդպես հիմնավորում նրա հնարավոր վերարտադրությունը։ Արդյո՞ք այս համեմատությունները տեղին են։
-Սերժ Սարգսյանին Չերչիլի և դը Գոլի հետ համեմատելը մակերեսային և անտեղին համեմատություն է, նշանակում է՝ համեմատողները պատմություն չգիտեն։ Անգլիացիները դեմ քվեարկեցին Չերչիլին պատերազմի ավարտից հետո և նա չմնաց իշխանության ղեկին։ Զարմանալի էր՝ այդ մարդը հաղթեց պատերազմում, բայց դուրս եկավ քաղաքական բեմից, որովհետև ժողովուրդը նրան չընտրեց։ Սարգսյանին Չերչիլի հետ համեմատել պետք չէ, բայց եթե համեմատում եք՝ արդյոք Չերչիլի ճակատագիրը սպասվում է Սարգսյանին և նա դուրս կգա քաղաքական բեմից։ Դը Գոլը նույն ձևով հաղթեց պատերազմը, սկսեց Ֆրանսիայում մեծ հեղինակություն ստանալ՝ 1945 թվականին, բայց արդեն 1946-ին ֆրանսիացիներն իրեն «ոչ» ասացին ու նա դուրս եկավ քաղաքական բեմից։ Վերադարձավ 1958-ին՝ Ալժիրյան պատերազմի ընթացքում, մնաց մինչև 1969-ը թվականը, պարտություն կրեց իր իսկ նախաձեռնած հանրաքվեում և դուրս եկավ քաղաքական բեմից։
Չի կարելի նման համեմատություններ անցկացնել։ Ֆրանսիան ժողովրդավարական պետություն է, իսկ Հայաստանն ահռելի դժվարություններ ունի։ Դը Գոլը վերադարձավ իշխանության 1958-ի ճգնաժամի հետևանքով, իսկ Սերժ Սարգսյանն իշխանության մաս է կազմում անկախությունից առ այսօր։ Եթե համեմատում եք, ապա մի քանի անգամ Սերժ Սարգսյանը պետք է թողներ իշխանությունը, բայց ինչպես տեսանք՝ նման բան չի եղել։ Իսկապես խայտառակ մոտեցում է Չերչիլին, Շառլ դը Գոլին Սերժ Սարգսյանի հետ համեմատել։Սերժ Սարգսյանին կարելի է համեմատել Ռոբերտ Քոչարյանի, Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հետ կամ հետխորհրդային այլ պետությունների ղեկավարների հետ։
–Նախկինում կարծիք էիք հայտնել, որ հին սերունդը պետք է հեռանա քաղաքական ասպարեզից ու ճանապարհ բացի երիտասարդների համար։ Հիմա նայելով Հայաստանի քաղաքական կյանքին, ի՞նչ եք կարծում, այդ սերունդը հեռանալու միտում ունի՞, թե՞ հակառակը՝ Սերժ Սարգսյանն ամեն կերպ ամրապնդում է իր իշխանությունը։
-Եթե կցանկանաս շունչ տալ Հայաստանին, ժողովրդավարություն ապահովել ու ցույց տալ, որ Հայաստանը պետք է այս նոր Սահմանադրությամբ վերածնվի ու պատմության նոր էջ բացվի, ապա պետք է թողնի իշխանությունը։ Այդ մարդը խորհրդանշում է հետխորհրդային հանրապետություն։ Նա եղել է պաշտպանության նախարար, եղել է ԱԱԾ ղեկավար, ներքին գործերի նախարար, վարչապետ, հիմա ՀՀ նախագահն է, կարծում եմ՝ բավարար է։ Այդ մարդը խորհրդանշում է Հայաստանի 25-30 տարվա պատմությունը, ու մենք հիմա այսպիսի սարսափելի վիճակում ենք՝ կոռուպցիա, արտագաղթ, տնտեսական խնդիրներ, անավարտ պատերազմ։ Այսօրվա վարչապետ Կարեն Կարապետյանը փորձում է շտկել այդ 30 տարվա սխալները, նա պայքարում է Սերժ Սարգսյանի մոտեցումների ու գործելակերպի դեմ. սա պարադոքս է։ Կարեն Կարապետյանն իր ամեն խոսքով ու ելույթով փորձում է շտկել այդ գործելակերպն ու մտածելակերպը։ Իր ելույթները, եթե ոչ ուղղակի, ապա գոնե անուղղակի մեղադրանք են Սերժ Սարգսյանին։ Ո՞վ քաջալերեց այս արատավոր մշակույթը, բոլոր երեք նախագահները՝ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, Ռոբերտ Քոչարյանը և Սերժ Սարգսյանը։ Չենք կարող ունենալ այնպիսի մի վարչապետ, որը այդ վատ ավանդույթների շարունակողը կլինի։
Կա մեկ ուրիշ հարց՝ Հայաստանը ողջ միջազգային համայնքին ուզում է ցույց տալ, որ կայուն պետություն է, դեպի ժողովրդավարություն ու եվրոպական արժեքներ է շարժվում, ուզում է ցույց տալ, որ տարբերվում է Վրաստանից ու Ադրբեջանից։ Բայց այս տեմպերով՝ նախագահից վարչապետ դառնալը բոլորովին այլ բան է նշանակում, դու ցույց ես տալիս, որ նման ես Ալիևին և Պուտինին։ Վրաստանի հետ ես համեմատվում ու ասում՝ ավելի կայուն ես, քան Վրաստանը, բայց եթե այդպիսի ցանկություն ունես՝ պետք է տեղդ զիջես, որ ուրիշ մարդ գա։ Լավ, գոնե այլ պաշտոն զբաղեցրու՝ Սահմանադրական խորհրդի անդամ կամ այլ բան, բայց այսպես շարունակել չի կարելի։
–Օրերս Հայաստանի խորհրդարանը նախագահ ընտրեց Մեծ Բրիտանիայում Հայատանի նախկին դեսպան Արմեն Սարգսյանին։ Դաշնակցականներն ասում են՝ նա 4-րդ հանրապետության առաջին նախագահն է, մյուսները՝ 3-րդ հանրապետության չորրորդ նախագահը։ Ի վերջո, ի՞նչ սպասելիքներ կան Արմեն Սարգսյանից։
-Երկուսն ել սխալ են, թե՛ Հանրապետականները և թե՛ Դաշնակցությունը։ Արմեն Սարգսյանը երրորդ հանրապետության առաջին նախագահն է։ Առաջին հանրապետությունը 18-20 թվականների հանրապետությունն է, երկրորդը՝ 1991-2018, երրորդը սկսում է այս տարվանից։ Սովետական հանրապետությունը ինքնիշխան պետություն չէ, միջազգային ասպարեզում ինքնիշխան չէր և չէր կարող իրեն հաշվել իբրև երկրորդ հանրապետություն, նա անկախ ինքնիշխան չէր, միջազգային իրավունքում այդպես չէ: Խորհրդային Հայաստանը, որպես այդպիսին, ոչ մի միջազգային կազմակերպության անդամ չէ, նրա դրոշը չի բախվել ՄԱԿ-ի կամ Եվրախորհրդի առջև։ Եթե հաշվում ես՝ առաջին, երկրորդ, երրորդ, պետք է միայն ու միայն նկատի ունենաս իմ նշած տարեթվերը, հաշվես ինքնիշխան պետությունները։ Ուստի, Արմեն Սարգսյանը երրորդ հանրապետության առաջին նախագահն է։
