Tuesday, 26 01 2021
Tuesday, 26 01 2021
01:00
Բայդենը կարող է չեղարկել չինական ապրանքների ներմուծման մաքսատուրքերը
00:45
Բայդենը տրանսգենդերներին թույլատրել է ծառայել ԱՄՆ զինված ուժերում
00:30
Moderna-ն հայտնել է, որ իր պատվաստանյութն արդյունավետ կլինի Covid-ի նոր տեսակների դեմ
00:20
Իտալիայի վարչապետ Ջուզեպե Կոնտեն որոշել է հրաժարական տալ
Մանկատան նախկին շրջանավարտի բնակարանի հարցը լուծվել է
Լարսը բաց է բոլոր տեսակի մեքենաների համար
iPhone 12-ը կարող է առաջացնել բժշկական սարքավորումների խափանումներ
Արա Այվազյանը վերահաստատել է Հայաստանի հավատարմությունն ու նվիրվածությունը ԵԽ-ի որդեգրած սկզբունքներին և նպատակներին
Գերիների փոխանակման առաջին փուլից հետո Ադրբեջանը տարբեր պատրվակներով հրաժարվում է ավարտել գործընթացը. Ռուբինյանը՝ ԵԽԽՎ-ում
Զոհրաբյանը Եվրոպայի Խորհրդին կոչ է արել անել առավելագույնը հայ գերիներին հայրենիք վերադարձնելու համար
Մարսելի «Սուրբ Սահակ և Սուրբ Մեսրոպ» մշակույթի կենտրոնը հարձակման է ենթարկվել
23:15
Թուրքիայի հետ լարված հարաբերությունների ֆոնին Հունաստանը Ֆրանսիայի հետ կնքել է կործանիչների ձեռք բերման գործարք
23:10
Իշխանության մոտ չկա գիտակցում, որ իրավիճակը կրիտիկական է
23:00
ԱՄՆ Ֆինանսների նախարարի թեկնածուն կին է. նախատեսվում է Սենատի քվեարկությունը
22:45
Հունաստանը և Թուրքիան բանակցություններ են սկսում
Ստամբուլում զինված տղամարդը հարձակվել է երեք ռուսների վրա
Բարի տարեդարձ, Արցախի՛ հերոս. ԱՀ նախագահը՝ Կարեն Ջալավյանին
Այսօր հայկական դիվանագիտությունն անթույլատրելի պարտություն է կրել
22:10
Մեծ Բրիտանիան դիտարկում է լոքդաունի միջոցառումների մեղմացման հնարավորությունը
Աշխատավարձի բարձրացումը դատավորներին գայթակղությունից զերծ պահելու համար բավարար չէ
21:54
Մադրիդում խստացրել են պարետային ժամը և արգելել` հյուր գնալը
Խոշոր խաղացողները օբյեկտիվորեն կարող են ազդել շուկայի թանկացման վրա․ ՏՄՊՊՀ նախագահ
21:39
Եվրոպայի կենտրոնական բանկը կստեղծի կլիմայի փոփոխման կենտրոն
Կոռուպցիոն սխեման այս դեպքում էլ է աշխատելու․ նոր պրոթեզները խնդիրներ են առաջացնելու
21:20
Բելառուսում մեկնարկել է զինված ուժերի մարտական և մոբիլիզացիոն պատրաստվածության համալիր ստուգումը
21:10
ՆԱՏՕ-ի Ռազմական կոմիեի նիստը տեղի կունենա հունվարի 27-ին
Տղա ջան, եթե ի վիճակի չէիր նախարար աշխատել, հրաժարական տայիր․ ազատամարտիկները՝ Դավիթ Տոնոյանին
ԱԺ-ն խորհրդարանական լսումներ կանցկացնի գիտության թեմայով
Այն, ինչ ցուցադրվում է ֆիլմում, ինձ չի պատկանում. Պուտինը «Պուտինի պալատի» մասին
ՀՀ ԱԳՆ և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ղեկավարները քննարկել են ԼՂ հակամարտության գոտում հայկական ժառանգության պահպանումը

Դա կլինի Հայաստանի վերջին գիշերը

Օգոստոսի 16-ին Երևանում անցկացված ՀԱՊԿ պաշտպանության նախարարների խորհրդի նիստի շրջանակում հայտարարվել է հայ-ռուսական պայմանավորվածության մասին զորքերի միացյալ խմբավորման վերաբերյալ: Նախնական հայտարարությամբ՝ այդ պայմանավորվածությունը վերաբերում է թվաքանակին և իրավասությունների կամ գործառույթների շրջանակին, սակայն հատկապես ինչ ասպեկտով, առայժմ պարզ չէ: Բայց հայտարարվում է, որ ստորագրման պատրաստ համաձայնագիրը բերված է վերջնական տեսքի: Պարզ չէ սակայն, թե այն երբ կստորագրվի: Ենթադրելի է, որ սեպտեմբերին, երբ Երևանում կլինի ՀԱՊԿ նախագահների հավաք, որի ընթացքում էլ Հայաստանն իր նախագահությունը կփոխանցի հաջորդ պետությանը:

Հայ-ռուսական միացյալ զորախմբի մասին այդ՝ առայժմ խորհրդավոր համաձայնագրի մասով ուշադրության է արժանի այն հանգամանքը, որ դրա վերջնական տեսքի շուրջ բանակցության և ստորագրման նախապատրաստման համար ռուսական ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պատվիրակությունը Հայաստան էր եկել հուլիսի 19-22-ը: Հիշում եք, թե դրանք ինչ օրեր էին Հայաստանի համար: Այդ օրերին Երևանի ՊՊԾ գնդում և դրա շուրջը զարգանում էին թեժ իրադարձությունները, որոնք ստեղծել էին անկանխատեսելի և շատ վտանգավոր մի իրավիճակ: Ահա այդ օրերին Հայաստան էր ժամանել ՌԴ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պատվիրակությունն, ու այստեղ քննարկում էր միացյալ զորքերի քանակի և գործառույթների մասին համաձայնագիր:

Երբ Հայաստանում զարգանում էին այդպիսի դրամատիկ իրադարձություններ, կարո՞ղ էր Հայաստանն արդյունավետ բանակցություն վարել միացյալ զորամիավորման թեմայով: Սա հռետորական հարցադրում է, որի պատասխանը երևի թե աքսիոմատիկ է որևէ պետության համար. ցանկացած դեպքում էլ դժվար է բանակցել, երբ պետության ներսում առկա է հիրավի անկանխատեսելի իրավիճակ և հնարավոր չէ լիարժեք պատկերացնել, թե ինչ հունով կգնան զարգացումները: Առավել ևս, երբ խոսքը թեկուզ լոկալիզացված, սակայն այնուամենայնիվ զինված դիմակայության և տասնյակ կյանքերի մասին է:Եվ ուրեմն, ի՞նչ արդյունք պետք է տված լիներ այդ իրավիճակում Հայաստանի վարած բանակցությունը: Միարժեք ասել դժվար է, սակայն առկա են մի շարք հարցեր: Մասնավորապես, երբ խոսք է գնում թվաքականի մասին, դա նշանակում է հայկակա՞ն, թե՞ ռուսական կողմի առաջարկ: Մոսկվա՞ն, թե՞ Երևանն է թվաքականի վերաբերյալ նոր պայման առաջ քաշում կամ հանդես գալիս նոր նախաձեռնությամբ: Ի՛նչ է դա ենթադրում՝ թվաքանակը միացյալ զորախմբի պետք է ավելանա՞: Ո՞ւմ հաշվին: Միայն Հայաստանի՞: Միայն Ռուսաստանի՞, թե՞ երկուստեք: Դա ենթադրո՞ւմ է Հայաստանում ռուսական հավելյալ զորակազմի տեղակայում, ռուսական ռազմակայանի զորակազմի թվաքանակի ավելացում:

Այդ համատեքստում կարևոր է դառնում նաև գործառույթների վերաբերյալ բաղադրիչը: Ի՞նչ է դա ենթադրում, ինչքանո՞վ է առնչվում կառավարմանը, դրանում որևէ կողմի լիազորությունները ավելանո՞ւմ են, թե՞ նվազում: Սրանք հարցեր են, որոնք փակ են հասարակության համար: Ներառվո՞ւմ են դրանք ռազմական գաղտնիքների շարքում: Իսկ կարո՞ղ է նման բանը պահվել հասարակությունից գաղտնի, երբ խոսքը ոչ թե տվյալ հասարակությանը ենթակա զինված ուժերի մասին է, այլ փաստորեն օտար երկրի: Կարո՞ղ է օտար երկրի զինուժի հայաստանյան ներկայության և իրավասությունների առնչվող որևէ բան պահվել Հայաստանի հասարակությունից գաղտնի, համենայնդեպս այդ զինուժի գործողությունների, իրավասությունների, կառավարման նրբերանգների մասով, որքան էլ խոսքը լինի միացյալ զորախմբի մասին: Ընդհանրապես, այստեղ առկա տենդենցների առումով սկզբունքային է հարցը, որ առնչվում է Հայաստանի ինքնիշխանությանը:

Պետական կենսագործունեության գրեթե բոլոր ոլորտներում Հայաստանի իշխանությունը երկու տասնամյակի ընթացքում այդ ինքնիշխանությունը հետևողականորեն հասցրել է, մեղմ ասած, կասկածելի աստիճանի: Գործնականում միակ ոլորտը, որտեղ այդ ինքնիշխանությունը չէր թողնում կասկածի տեղիք, պաշտպանական ոլորտն էր, որը չնայած Ռուսաստանի հետ իրավապայմանագրային և ռազմատեխնիկական սերտ առնչություններին, ապրիլյան պատերազմում հատկապես ցույց տվեց, որ լիովին ինքնուրույն է Հայաստանի և Արցախի պաշտպանությանն առնչվող խնդիրները իրագործելու հարցում՝ առնվազն սկզբունքային իրավիճակներում:

Ահա այդ ակամա «թեստից» հետո նկատվում է արդեն հայկական զինված ուժերի արդեն անմիջական կառավարման խողովակներ ներթափանցելու ռուսական ակտիվություն: Որովհետև պարզվեց, որ թեև տնտեսական, քաղաքական գերկախվածությանը, այնուհանդերձ պաշտպանական ոլորտում ինքնիշխանության առկայությունը թույլ չի տալիս Հայաստանը վերջնականապես դարձնել խամաճիկ: Եվ մեծ է վտանգը, որ հենց այս խնդիրը լուծելու համար է նաև Ռուսաստանը ներկայումս ցուցադրաբար թուլացնում ղարաբաղյան հարցում որևէ «պլանի» առաջմղման քաղաքականությունը՝ փորձելով նախ քայլեր ձեռնարկել այն «բացերը» փակելու ուղղությամբ, որոնք «առաջացան» ապրիլյան պատերազմում հայկական զինուժի փայլուն գործողությունների ընթացքում: Հենց այս առումով է, որ չի կարող լինել Հայաստանի հասարակությունից գաղտնի որևէ հայ-ռուսական պաշտպանական գործակցություն, որևէ փաստաթուղթ: Առավել ևս, եթե դրա իրական նպատակը Հայաստանի անվտանգության մակարդակի բարձրացումն է:

Հայաստանի հասարակությունը պետք է տեղյակ լինի որևէ գործողությունից, որն անմիջականորեն առնչվում է Հայաստանի զինված ուժերին, և որտեղ առավել ևս շոշափվում է այդ ուժերի կառավարման գործում որևէ երրորդ կողմի ներգրավվածությունը: Հայաստանը մի կերպ կարողացել է մարսել գիշերվա ծնունդ հանդիսացող որոշումները՝ հայ-թուրքական արձանագրություններ, ԵՏՄ անդամակցություն, և որոշ չափով մարսել նաև հենց զինված ուժերի բավական ծանր դիմադրության շնորհիվ: Հայաստանը վերջնականապես խաղից հանելու համար պակասում է միայն հենց զինված ուժերի վերաբերյալ որևէ գիշերվա ծնունդ հանդիսացող փաստաթուղթ, մինչ Հայաստանի հասարակությանը աշխուժորեն զբաղեցնում են տարածքների հանձնման վերաբերյալ «դատարկ կրակոցներով»՝ հետնամուտքում լուծելով ոչ թե տարածքների, այլ ընդհանրապես Հայաստանի խնդիրը:

Հեղինակներ
ՆՎԵՐ ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ
ՆՎԵՐ ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ
ԳՈՀԱՐ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ
ԳՈՀԱՐ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ
Արթուր Աղաբեկյան
Արթուր Աղաբեկյան
Ժիրայր Ոսկանյան
Ժիրայր Ոսկանյան
Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում