Սեպտեմբերի 25-ին, փաստորեն, Հայաստանում հայտարարվեց ազատագրական թավշյա հեղափոխության մասին, և շատ խորհրդանշական էր ընտրված այդ հեղափոխության մեկնակետը՝ Աբովյան քաղաք: Ավելի շուտ, դա ոչ թե ազատագրական հեղափոխության մեկնակետն էր, այլ ժողովրդական շարժման վերջակետը՝ Հայաստանում 2008 թվականին ծավալված, 88-ից հետո ահռելի հույսեր արթնացրած, աննախադեպ բազմամարդ, բազմաշերտ, ժողովրդավարական արժեքների ուղենիշով ծավալված շարժման վերջակետը: Այն 2008-ի, որի ժամանակ այդ նույն Աբովյանում այսօր ազատագրական ու թավշյա հեղափոխության «նվիրյալներից» շատերը զբաղված էին ընտրության արդյունքներ թխելով, ժողովրդական շարժման թեկնածու Տեր-Պետրոսյանի կողմից հանդես եկող վստահված անձանց և համակիրներին ահաբեկելով, առևանգելով, բռնության ենթարկելով: Այդ ամենի գագաթնակետը հանդիսացավ Մարտի 1-ը, երբ բռնությունը կենտրոնացավ Երևանում, Երևանի կենտրոնում և իր «ծարավը հագեցրեց» տասը զոհերի արյունով:
Այս ամենի մասին, սակայն, այսօր ոչ ոք չի խոսում, որովհետև այդ 2008-ը եկավ ու հանգեց 2014-ի թավշյա հեղափոխությանը՝ ժողովրդական շարժումը տրանսֆորմացվեց նախ բուրժուադեմոկրատական հեղափոխության տեսության, իսկ այսօր էլ՝ թավշյա հեղափոխության: «Էվոլյուցիան» հիրավի տպավորիչ է, իսկ թե վաղն ինչի կվերածվի հեղափոխությունը՝ ցույց կտա ժամանակը: Մի բան հստակ է, որ հեղափոխական այս տրանսֆորմացիան հիմնովին փոշիացնում է 2008-ի՝ ըստ էության՝ իրական հեղափոխությունը:
2008-ին իսկապես տեղի ունեցավ հեղափոխություն, որն իրականացվում էր ժողովրդական բազայով: Հեղափոխության հաջողությունը անպայման չէ չափել իշխանափոխությամբ: Սա իհարկե ցանկալի, թեև ինչ-որ դեպքերում էլ նույնիսկ կարող է հակառակը՝ անցանկալի տարբերակը լինել, քանի որ շատ հաճախ իշխանափոխությամբ ավարտված հեղափոխությունը խժռում է իր զավակներին կամ հենց խժռելով էլ ավարտվում իշխանության գալուց հետո:
2008-ին ժողովրդական գիտակցության հեղափոխություն էր, որը բերեց արժեքների և հասկացությունների վերանայման, ինչն էլ ծնունդ տվեց քաղաքացիական բուռն վերելքի, որի արդյունքն էին քաղաքացիական նախաձեռնությունները, համարձակ երիտասարդները, որոնք իներցիոն բնույթով դեռ շարունակվում էին բոլորովին վերջերս: Եվ սա էր իշխող համակարգի համար առավել վտանգավոր, քանի որ ավանդական տրամաբանությունից դուրս էր գալիս այսպես ասած՝ քաղաքական գործընթացը: Եվ անցնող երկու-երեք տարիներին համակարգն, ըստ էության, ինտենսիվորեն լծվեց հենց 2008-ի իրական հեղափոխության փոշիացումը մինչև վերջ հասցնելուն, և Աբովյանում, ըստ էության, շատ խորհրդանշականորեն եկավ այդ վերջը:
Սրանից հետո կարող են լինել շատ հեղափոխություններ, սակայն գրեթե բացառվում է արժեքայինը, ժողովրդականը, ժողովրդավարականը, քաղաքակրթականը: Համենայն դեպս, բացառվում է այն հրամանատարության ներքո, որը հայտարարում էր թավշյա հեղափոխության մեկնարկ Աբովյանից: Իրականում դա հայտարարություն էր Մարտի 1-ի «պահանջատիրության» ավարտի մասին, որովհետև թավշյա հեղափոխությունը բացառում է Մարտի 1-ի բացահայտում, քանի որ հեղափոխությունների թավշյա բնույթի անքակտելի պայմաններից մեկն էլ լինում են աղմկոտ հանցագործությունների մասով տրվող երաշխիքները: Առանց նման երաշխիքների, հեղափոխությունները թավշյա չեն լինում:
