«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է քաղաքագետ Արմեն Գրիգորյանը (Հունգարիա, Բուդապեշտ)
-Քաղաքական և քաղաքացիական մի քանի նախաձեռնություններ օրակարգ են հռչակել՝ կանխել Սերժ Սարգսյանի վարչապետ դառնալու հնարավորությունը: Ի՞նչ եք կարծում՝ ի՞նչ հնարավորություններ ունի այսօր ընդդիմությունը, մասնավորապես ինչքանո՞վ աշխատող կարող է լինել ՔՊ-ի՝ 14+4 ծրագիրը:
-Վերջին շաբաթների ընթացքում այնպիսի փոփոխություններ տեղի չեն ունեցել, որոնք թույլ կտային հաղթահարել լայնածավալ ընդվզմանը խոչընդոտող պատճառները, մասնավորապես՝ «Ղարաբաղը կորցնելու» վախը, որը Սերժ Սարգսյանի կողմից արդեն տարիներ շարունակ օգտագործվում է որպես զսպաշապիկ (միաժամանակ օգտագործելով նաև արմատականների «Ղարաբաղը ծախելու» մասին մեղադրանքները և «ոչ մի թիզ հող» մոտեցումը հակամարտության կարգավորմանն ուղղված քայլերը բացառելու և իր իշխանությունը հավերժացնելու համար): Մյուս պատճառն «ավելորդ» բնակչությանը դեպի Ռուսաստան մղելու հնարավորությունն է, որով լիցքաթափվում է սոցիալական ընդվզման վտանգը՝ չնայած սոցիալ-տնտեսական խայտառակ վիճակին։ Եվ ի վերջո, հասարակության զգալի մասն ազատության և ժողովրդավարության գաղափարներով չի առաջնորդվում՝ լինելով այլ արժեհամակարգի կրող:
Մյուս կողմից, Ս. Սարգսյանի վարչապետ դառնալը կանխելը մի տեսակ ինքնանպատակ է դառնում, եթե հաշվի չի առնվում Ռուսաստանից կախվածության բացասական ազդեցությունը, և ուղղակի չի մատնանշվում դրանից ազատվելու անհրաժեշտությունը:
-Նիկոլ Փաշինյանի գործունեությունը չկիսեցին «Ելք» դաշինքի անդամ մյուս երկու կուսակցությունները: Կա տեսակետ, որ պայքարել պետք էր սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեի ժամանակ, և պայքարը, ըստ էության, ավարտվել է 2017 թվականի ապրիլի երկուսի ընտրություններով: Արդյո՞ք հիմա տեսնում եք հնարավորություն, ներուժ: Մեկ այլ տեսակետի համաձայն էլ՝ Սարգսյանի՝ վարչապետ դառնալը կարող է պոռթկում առաջացնել իշխանություններից խիստ դժգոհ հասարակության շրջանակներում:
-Մինչ հանրաքվեն, պայքարելու անհրաժեշտության մասին տեսակետը բավական հիմնավորված էր: Ուղղակի այն ժամանակ շատերը նախընտրեցին ձևացնել, որ չեն հասկանում սահմանադրական փոփոխությունների իրական նպատակը՝ Սերժ Սարգսյանի համար իշխանությունը պահպանելու հնարավորություն ապահովելը, գնում էին նրա հետ փոփոխությունները քննարկելու, և այլն: Հաշվի առնելով հասարակական գերիշխող մտածելակերպը, հասկանալի է նաև, որ սահմանադրական փոփոխություններով վերացված համընդհանուր քվեարկությամբ նախագահական ընտրություններն են ամենամեծ վտանգը ներկայացրել ղարաբաղյան կլանի իշխանության համար: Փոփոխությունների ընդունմամբ՝ ռեժիմի վերարտադրությունը մեծապես հեշտացել է, և եթե ո՛չ Եվրասիական միությանն անդամակցելու խայտառակ գործընթացը, ո՛չ հանրաքվեն, ո՛չ էլ անցած տարվա ընտրությունները պոռթկում չեն առաջացրել, ներկայումս էլ այն չի առաջանա:
-Ինչո՞ւ Հայաստանում ստեղծվեց այնպիսի մթնոլորտ, որտեղ Սերժ Սարգսյանը դարձավ «անփոխարինելի» առաջնորդ, ի՞նչ վտանգներ է պարունակում այդ սինդրոմը Հայաստանի համար:
-Նեոխորհրդային ճահճացման պայմաններում նման մթնոլորտի առկայությունը բնական է: Իմաստ չունի ձևացնել, որ Հայաստանի քաղաքական համակարգն էապես տարբերվում է «անփոխարինելի» առաջնորդներ ունեցող այլ երկրներում՝ Ռուսաստանում, Ադրբեջանում կամ Միջին Ասիայում եղածներից, առավել ևս՝ Ռուսաստանից կախվածության խորացման պայմաններում: Ըստ էության, հետագա դեգրադացիան անխուսափելի է, դրա բաղադրիչներն էլ արդեն իսկ ակնհայտ կամ կանխատեսելի են. Ազգ-բանակ, ռազմահայրենասիրական դաստիարակություն, իրավունքների և ազատությունների սահմանափակում, ռուսական ռազմական ներկայության ու մշակութային ներխուժման ուժեղացում, և այլն:
-Սերժ Սարգսյանի վարչապետության դեմ պայքարող նախաձեռնություններից մեկը շատ ավելի ռադիկալ տրամադրվածություն ունի: Եթե Նիկոլ Փաշինյանը բացառում է բռնությունը, «Հանուն Հայաստան պետության» ճակատը և «Սասնա ծռեր»-ը իրենց տարածած հայտարարություններում նման հեռանկարն ու անհրաժեշտությունը առնվազն չեն բացառում: Արդյո՞ք զինված պայքարը Հայաստանում փոփոխությունների հասնելու ճանապարհ է:
-Պայքարի ցանկացած տեսակ հետևորդների քանակից ու մտադրությունից է կախված, այլապես անիմաստ է դառնում:
-Վարչապետ Կարեն Կարապետյանը մինչ այսօր հետ չի կանգնում իր այն հայտարարությունից, որ ցանկություն ունի պաշտոնավարել նաև ապրիլից հետո: Ազգային ժողովի վերջին հարցուպատասխանի ժամանակ էլ չհստակեցրեց՝ կհամաձայնի՞ առաջին փոխվարչապետի պաշտոնին, թե՞ ոչ: Կարծում եք՝ ներիշխանական լարվածություն այս հարցի շուրջ հնարավո՞ր է:
-Այնքան էլ իմաստ չունի կանխատեսման փորձ անել, միևնույն է, մի քանի օրից համակարգի կանոններին համապատասխան հանգուցալուծում կլինի: Որևէ հայտարարությունից մեկ օրում կարելի է հետ կանգնել, կարծում եմ, ուղղակի դեռ «բազառի» տեղ կա, վերջում «ճշտով» հարցերը կլուծեն:
