Հայաստանի պաշտոնական վիճակագրությունը հրապարակել է մշտական բնակչության թվի կիսամյակային տվյալը, որից պարզ է դառնում, որ հունվարի համեմատ Հայաստանի մշտական բնակչության թիվը նվազել է 6.200-ով, իսկ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ՝ 15.200-ով: Այդպիսով՝ մեկ տարվա կտրվածքով Հայաստանի մշտական բնակչության թիվը նվազել է 15.200-ով: Իսկ այն, որ մշտական բնակչության թիվը վաղուց արդեն իջել է հոգեբանական 3 միլիոնի շեմից և այժմ կազմում է 2 միլիոն 979.900 մարդ, արդեն նորություն չէ: Խնդիրը այն է, թե որքան է իջնելու թիվը 3 միլիոնից ներքև:
Այդ իրավիճակը հետաքրքիր է մեկ այլ՝ տնտեսական աճի թվի համեմատ: Արդեն մի քանի շաբաթ կառավարությունը հանրությանը ներկայացնում է տնտեսական աճի ցուցանիշներ՝ ավելի քան 6 տոկոս տնտեսության ակտիվությունն է աճել, արտահանումն է աճել, արդյունաբերությունն է աճել: Ստացվում է շատ հետաքրքիր մի պատկեր՝ տնտեսությունը աճում է բավականին ճոխ թվերով, թեկուզ համեմատության մեջ, բայց աճում է նաև արտագաղթը:
Թվում է, թե նոր կառավարության գործունեության 1 տարվա ընթացքում, հաշվի առնելով նաև Կարեն Կարապետյանին վերագրվող գրեթե 80 տոկոս ընտրական վարկանիշը, պետք է նվազագույնը կատարված լիներ գոնե մի բան՝ կանգներ արտագաղթը: Համենայնդեպս, ստացվում է խիստ անտրամաբանական մի պատկեր՝ ուրեմն գործող վարչապետը ունի 80 տոկոսից ավելի ընտրական վարկանիշ, գործող իշխանությունը՝ ի դեմս իշխող կուսակցության, ստանում է խորհրդարանում բացարձակ մեծամասնությունը, տնտեսությունն աճում է տեղ-տեղ նույնիսկ ոլորտային կրկնակի ցուցանիշներով, բայց մարդիկ շարունակում են հեռանալ Հայաստանից:
Ի՞նչ բացատրություն կարող է լինել այդ ամենին: Բացատրությունը կարող է լինել այն, որ իրականում այն թվերը, որոնք ներկայացվում են վարկանիշի, ընտրական արդյունքի, տնտեսական ցուցանիշների տեսքով, բացարձակապես համոզիչ չեն հանրության համար, և մարդիկ իրական կյանքում բացարձակապես չեն նկատում դրանց էֆեկտը, եթե անգամ այդպիսի թվեր գոյություն ունեն:
Բանն այն է, որ հանրությունն այդ առումով չափազանց զգայուն է, և անգամ փոքր-ինչ փոփոխությունը կարող է առաջ բերել հանրային վարքագծի էական փոփոխություն: Իսկ դա չկա, մարդիկ շարունակում են արտագաղթել «կայուն» տեմպով: Բացատրությունը, թե տնտեսական փոփոխությունները, ցուցանիշների աճը հանրությունը իր վրա չի կարող արագ զգալ, դրա համար ժամանակ է պետք՝ իրականում այդքան էլ չի դիմանում քննադատության:
Բանն այն է, որ գոնե այնպիսի էֆեկտ, որը թույլ կտար գոնե «դրական սպասումների» ներկայիս ժամանակաշրջանում տեսնել արտագաղթի «սառեցում», պետք է զգացվի շատ արագ: Որովետև եթե խոսքը լինի ավելի մեծ էֆեկտի մասին, ապա դրա դրսևորումներն էլ պետք է լինեն ավելի մեծ ցուցիչներով, քան լոկ արտագաղթի կասեցումը կամ սառեցումը: Դա նվազագույն էֆեկտի ցուցիչն է, ինչը նշանակում է, որ այն չկա: Ո՞վ է պատասխանատու դրա բացակայության համար:
Այստեղ իրավիճակն առավել քան տարօրինակ է՝ առավել ևս, եթե Սերժ Սարգսյանը հայտարարում է, որ գոհ է կառավարության գործունեության ընթացքից: Այս հայտարարությունն առնվազն տարօրինակ է, եթե միայն Սերժ Սարգսյանի գոհունակությունը պայմանավորված չէ նրանով, որ ինչքան վատ լինի վիճակը, այնքան լավ կլինի իրավիճակը 2018-ի ապրիլին Կարեն Կարապետյանին հեռացնելու հարցում: Միայն այդ դեպքում Սերժ Սարգսյանի գոհ լինելը կարող է ունենալ որևէ տրամաբանություն: Որովհետև, խոշոր հաշվով, ներկայիս վիճակագրությունն ունի մեկ այլ առանձնահատուկ ֆոն, ոչ, այսպես ասած՝ օֆիցիալ ֆոն:
Շատ խորհրդանշական է, որ Հայաստանի բնակչության վիճակագրությունը ներկայացվում է հուլիսի 31-ին՝ ուղիղ մեկ տարի անց այն օրվանից, երբ Երևանում հանգուցալուծվեց ՊՊԾ գնդի շուրջ ստեղծված չափազանց դրամատիկ և վտանգավոր, նաև ողբերգական իրավիճակը: Իրավիճակ, որը ուղղակի Հայաստանի «ռենտգենն» էր ապրիլյան պատերազմի հետ միասին, դրանից երեք ամիս անց:
Եվ ինչպես դրանից երեք ամիս անց Հայաստանում իրավիճակը, մեղմ ասած, չփոխվեց այնքան, որ չլիներ նման ծայրահեղ լարված զարգացումների հիմք, նույնպես էլ այդ սուր և ծայրահեղ զարգացումներից մեկ տարի անց փաստորեն իրավիճակը չի փոխվել այնքան, որ երևա այդօրինակ զարգացումները բացառող հիմք: Դա է ամենամտահոգիչը, որ արտացոլված է հրապարակված վիճակագրության մեջ:
