Ըստ Տեր Պարթև քահանա Մուրադյանի` այժմ պաս պահողները շատացել են, սակայն շատ մարդիկ դա հասկանում են որպես դիետայի միջոց. «Պահքի շրջանում մարդն ինքնազսպվածությամբ պետք է կարողանա հոգին և մարմինը մաքրել: Պահք պահողը պետք է ծածուկ պահի, որպեսզի Աստծուն ընդունելի լինի: Մարդ կա` պահք է պահում, սակայն ալկոհոլ էլ է օգտագործում, ծխախոտ էլ, սա անընդունելի է: Իսկ եթե մարդն անկեղծ սրտով աղոթում է, սակայն պահք չի պահում, ավելի
ընդունելի է Աստծո կողմից»:
Այս տարի փետրվարի 20-ից սկսվում է Մեծ Պահքի շրջանը, որը տևում է 48 օր: Տոնն ունի ժողովրդական և եկեղեցական նշանակություն: Մեծ Պահքը սկսվում է Բուն բարեկենդանից հետո, որն այս տարի նշվում է փետրվարի 19-ին: Հնում այն նշվել է մեծ շուքով և ուրախությամբ:
Ըստ ազգագրագետ Հրանուշ Խառատյանի`տոնը կապ է ունեցել գարնան սկսվելու հետ. «Կանայք և տղամարդիկ դադարում էին աշխատել բարեկենդանից երկու-երեք օր առաջ, տանտիկիններն առատ սեղաններ էին գցում, պատրաստում ավանդական ուտեստներ: Փաթիլան, սըռոն, բխբխիկը բարեկենդանին պատրաստվող ավանդական ուտեստներից էին: Այդ օրը բոլորը զվարճանում էին, խաղում տարբեր խաղեր, շրջանցում էին օրենքներն ու ասում այն, ինչ մտածում էին»:
Մեծ Պահքի բոլոր կիրակիներն անվանակոչված են` Բուն բարեկենդանի, Արտաքսման, Անառակի, Տնտեսի, Դատավորի, Գալստյան և Ծաղկազարդի կիրակիներ:
Պահքի 40 օրը խորհրդանշում է Քրիստոսի 40-օրյա պահքն անապատում: Քառասնօրյա պահքին հաջորդում է պահոց մեկշաբաթյա մի շրջան ևս` Ավագ շաբաթը, որի արդյունքում Պահքը տևում է 48 օր:
Այս տարի Մեծ պահքը կիսվում է մարտի 14-ին և կոչվում է Միջինք: Ազգագրագետի խոսքերով` ըստ ժողովրդական ավանդության` այդ օրը բաղարջից գաթա են պատրաստում, որի մեջ դնում են մետաղադրամ: Ում բաժին է հասնում մետաղադրամը, նրան այդ տարի հաջողություն է սպասվում: Հայաստանի շատ շրջաններում գաթայից կտրում և պահում էին հյուրի կտորը, որը հյուրասիրում էին առաջինն իրենց այցելողին:
Մեծ պահքի շրջանում արգելված է օգտագործել կենդանական ծագում ունեցող սննդամթերք: Սակայն միայն բուսական սննդով սնվելը բավարար չէ պահքի մեջ լինելու համար: Մարդն այդ 48 օրերի ընթացքում ենթարկվում է ինքնամաքրման, հրաժարվում մի շարք վատ սովորություններից` ստախոսությունից, շատախոսությունից, որկրամոլությունից, և այլն:
Մեծ Պահքն անվանում են նաև Աղուհացի շրջան, երբ մարդը հրաժարվում է նաև բուսական սննդից, սնվում միայն աղուհացով, որից հետո պահում է ծոմ: Պահք պահելը պարտադրանք չէ. ըստ Աստվածաշնչի` «Ով ուտում է, թող չարհամարհի նրան, ով չի ուտում, իսկ ով չի ուտում, թող չդատի նրան, ով ուտում է» (Հռոմ.14:3): Մեծ Պահքի շրջանում արգելված են եղել պսակադրությունները և մատաղը, սակայն Վազգեն Ա Կաթողիկոսի շրջաբերականով թույլատրվեց խիստ անհրաժեշտության դեպքում պսակադրություն կատարել Մեծ Պահքի շաբաթ և կիրակի օրերին, բացառապես` Ավագ շաբաթվա բոլոր օրերից:











































