Thursday, 30 06 2022
18:20
Ֆրանսիայում ցմահ բանտարկության են դատապարտել 2015 թվականին Փարիզում ահաբեկչություններ իրականացնողին
Լևոն Սարգսյանը դատապարտվեց 9 տարվա ազատազրկման
Աղվան Հովսեփյանը կմնա կալանքի տակ․ պաշտպանական խումբը կպահանջի դատաբժշկական փորձաքննություն
18:02
ԵՄ-ն չի կարողանա բյուջետային պահուստներից միջոցներ տրմադրել Ուկրաինայի վերականգնման համար
Նենգափոխություն է՝ Լաչինի միջանցք չի հանձնվում
Իսրայելի խորհրդարանը հավանություն Է տվել ինքնարձակման մասին օրենքին
Բաքուն կարիք ունի պատերազմի մեկնարկը համաձայնեցնել Ռուսաստանի հետ․ Արեգ Քոչինյան
17:46
Աֆղանստանում իր մասին է հայտարարել թյուրքական ժողովուրդների իրավունքների պաշտպանության զինված խումբը
Ազգային ժողովը դատավորի թեկնածուներից ոչ մեկին չընտրեց
17:41
Ուկրաինայի իրադարձությունները հանգեցրել են ՆԱՏՕ-ից ԵՄ-ի կախվածության աճի. El Pais
Չեմ կարծում՝ Փաշինյանի հայտարարությունը հիմնված է համակարգային վերլուծության վրա․ Տիգրան Գրիգորյան
17:35
Շանհայում կրկին բացել են Դիսնեյլենդը եւ ռեստորաններին թույլատրել են աշխատել
Զոհված զինծառայողները ծնողները Գլխավոր դատախազին մեկ օր են տվել իրենց պահանջը կատարելու համար
17:28
5 միլիոն ֆունտ ստերլինգ Վրաստանին՝ Մեծ Բրիտանիայից
ՌԴ-ում հայկական վարորդական իրավունքների հարցը առևտուր է
Ադրբեջանն ու Իրանը կարող են համատեղ վերականգնել Խուդաֆերինի կամուրջը
17:00
Աշխարհի առաջատար ֆոնդային բորսաների ցուցանիշները – Հունիսի 30, 2022
16:45
«Բելառուսը ստանում է Ռուսաստանից, ինչ ուզում է». Լուկաշենկո
16:30
Եղանակը Հայաստանում – Հուլիսի 1, 2022
Ալբերտ Թադևոսյան. Ամեն ինչ կանենք, որ յուրաքանչյուր խաղում հաղթենք
16:11
Live. «Առաջին լրատվական» տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոն
ԱԺ-ն վաղը արտահերթ նիստ կհրավիրի․ օրակարգում Իշխան Սաղաթելյանին եւ Վահե Հակոբյանին պաշտոններից զրկելու հարցն է
Հայաստան-Իսրայել բարդ հարաբերությունների 30 տարին ․ Ի՞նչ սպասել նոր դեսպանների նշանակումից
15:57
Կանադան նավթի եւ գազի շուրջ բանակցություններ Է սկսել եվրոպական գործընկերների հետ
Կընտրենք, եթե ընդդիմության թեկնածուն «լկտի» չլինի․ դա իմ անձնական չափանիշն է․ Ալեն Սիմոնյան
Սերբիայի ԱԳՆ պետքարտուղարն այցելել է Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր
Պուտինի և Ալիևի բազմիմաստ «առևտրային» ակնարկները
15:30
Ռուսական ուժերը դուրս են բերվել «Զմեինի» կղզուց
ԵԱՀԿ ՄԽ միջնորդական միջազգային առաքելության պահպանում` ՌԴ-ի առաջնային դերակատարությամբ․ Արայիկ Հարությունյան
ՀՀ պետական սահմանին մի շարք պետությունների քաղաքացիներ մուտքի վիզա կստանան

Արժևորված դրամը գնաճի վրա զսպող ազդեցություն ունի

«Առաջին լրատվական»-ի հարցերին պատասխանել է տնտեսագետ Արմեն Քթոյանը

Ինչպես եք գնահատում դրամի արժևորումը և ո՞րն է դրա պատճառը: Նշվում է, որ այդ արժևորումը առաջին հարվածը հասցնելու է հայրենի արտադրողներին:

Ընդհանրապես դրամի արժևորումն արտացոլում է առաջարկի և պահանջարկի հարաբերակցությունը: Այսինքն այն փոխարժեքը, որ գոյություն ունի, դրամի առաջարկի և պահանջարկի հավասարակշռված գինն է: Եթե մենք արձանագրում ենք դրամի արժևորում, նշանակում է այս պահի դրությամբ պահանջարկն ավելի շատ է, քան առաջարկը, կամ արտարժույթի առաջարկն ավելի շատ է, քան պահանջարկը: Ինչ վերաբերում է դրա ձեռնտու լինել-չլինելուն, ապա  դա երկարաժամկետ հատվածում մեզ ձեռնտու չի լինի տարբեր առումներով: Առաջինը, արժևորված դրամի պարագայում մեր արտահանումը թանկանում է և մեր ապրանքները դրսում ավելի թանկ են դառնում: Դա հատկապես այս ժամանակահատվածում բավականին լուրջ խնդիրներ կարող է առաջացնել: Հակառակ էֆեկտը կա ներմուծման մասով, ներմուծված ապրանքները դառնում են ավելի էժան, և դա ևս ներքին շուկայի վրա հայրենական արտադրողների տեսանկյունից բացասական ազդեցություն է թողնում: Դրամի արժևորումը նաև Հայաստան ուղարկվող տրանսֆերտների գնողունակությունը նվազեցնող գործոն է, դա ևս բացասական է: Բայց կա դրական կողմ, դա այն է, որ Հայաստանն ունի պարտքի սպասարկման խնդիր, բավականին մեծ արտաքին պարտք, և արտաքին պարտքի սպասարկման գործընթացն ավելի դյուրին է դառնում: Հիմա կախված նրանից, թե կարճաժամկետ առումով ծախսերի ինչ գերակայություն կա, մենք կարձանագրենք կամ օգուտ տնտեսության համար, կամ վնաս: Այսինքն այնպես չէ, որ միանշանակ վնաս է կամ միանշանակ օգուտ է: Շատ բան կախված է նրանից, թե ինչքան ժամանակ դա կշարունակվի: Իսկ պատճառների առումով կարող ենք նշել, որ ԿԲ-ի քաղաքականության խստացումը միակ պատճառը չէ, այդուհանդերձ հակագնաճային քաղաքականությունը, դրա շրջանակներում վերաֆինանսավորման տոկոսադույքի բարձրացումը, որ վարում է ԿԲ-ն, որոշակի ազդեցություն կարող է ունենալ շրջանառության մեջ դրամի քանակի ընդլայնման տեմպերի և նաև այլ արժույթներով արտահայտված դրամի գնի վրա, այսինքն փոխարժեքի վրա: Այսինքն խիստ դրամավարկային քաղաքականությունը կամ թանկ փողի քաղաքականությունը իր արտացոլումը այս պրոցեսի վրա ունի, բայց դա միակ գործոնը համարել չի կարելի:

Տեսակետ կա, որ դրամի արժևորումը այս պահին մեծ հարված է հասցնում հատկապես ԵՄ, Չինաստան կամ դեպի  ԱՄՆ արտահանման դեպքում, և այս առումով պետք է որոշակի զգուշավորություն լինի: Դուք կիսո՞ւմ եք այս տեսակետը:

Ես արդեն նշեցի, որ արտահանման հետ կապված դրամի արժևորումը խնդիրներ ստեղծում է: Ընդ որում, էական չէ՝ որ ուղղությամբ: Ավելի շատ կախված է նրանից, թե տվյալ երկրի արժույթի համեմատությամբ հայկական դրամը արժևորվում է, թե արժեզրկվում է: Օրինակ, մենք հիմա արձանագրում ենք դոլարի և եվրոյի նկատմամբ արժևորում, իսկ յուանի նկատմամբ արդեն կախված է Չինաստանի կողմից յուանի նկատմամբ վարվող քաղաքականությունից: Այսինքն ձեռնտու է արտահանումը տվյալ երկիր, թե ոչ, կախված է նրանից, թե  տվյալ երկրի արժույթի հետ մենք ինչ հարաբերակցություն ունենք: Այդուհանդերձ, այո, ազգային արժույթի արժևորումը արտահանման հետ կապված խնդիրներ է ստեղծում, մեր ապրանքները տվյալ երկրի շուկայում ավելի թանկանում են, ինչն այս պահին խնդիր է: Բայց նորից, մյուս խնդիրն էլ կա՝ գնաճը: Հիմա եթե մենք դիտարկում ենք գնաճի զսպման դիտակետից այս քաղաքականությունը, մենք գործ ունենք գնաճի զսպման այլընտրանքային գնի հետ: Գնաճը զսպելու համար պետք է գին վճարել, գներից մեկը թանկ փոխարժեքն է, որը կոնկրետ արտահայտվում է և արտահանման թանկացմամբ, և շատ այլ բացասական էֆեկտներով:

2021 թվականին 12-ամսյա գնաճը Հայաստանում 7,7 տոկոս է կազմել, ինչն առաջին հերթին սննդամթերքի թանկացման հետ է կապված եղել: Դրամի արժևորման ֆոնին գնաճի առումով ի՞նչ սպասենք առաջիկայում:

Գնաճը բազմագործոն երևույթ է, ինչպես տնտեսության մեջ տեղի ունեցող ցանկացած երևույթ: Փոխարժեքը գնաճը խթանող կամ գնաճը զսպող գործոններից մեկն է: Կոնկրետ արժեվորված դրամը գնաճի վրա զսպող ազդեցություն ունի, բայց դա չի նշանակում, որ գները այդ գործոնով պայմանավորված պետք է նվազեն: Պարզապես, եթե փոխարժեքի արժեզրկման պարագայում կարող էինք ունենալ գնաճի արագացում, ապա այս մասով արագացումը չի լինի, հակառակը, զսպող դերակատարում կունենա: Մյուս հարցն էլ կա՝ որքանով երկարաժամկետ է այս պրոցեսը: Մենք պետք է արձանագրենք, որ այսօր ունենք լողացող փոխարժեք, ԿԲ-ն փոխարժեքի ձևավորմանն ուղղակիորեն չի միջամտում: Այս պահին ինտերվենցիաներ չի անում կամ դրամ չի հավաքում՝ փոխարժեքը բարձր պահելու համար: Այսինքն՝ դա կախված է տնտեսական հետագա պրոցեսներից, գլոբալ զարգացումներից: Քանի որ այս պահին համաշխարհային տնտեսությունը մտել է ակտիվ գնաճի փուլ, կառավարելիության տիրույթում գնաճը պահելը միգուցե ավելի ճիշտ քաղաքականություն է, ավելի կարևոր է:

Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում