Sunday, 21 07 2024
13:50
Երկրաշարժ Ճապոնիայում
Մեր Սահմանադրությամբ նախատեսված խորհրդարանական ժողովրդավարությունը աղճատված է, իրական չէ
Չարենցավանում անչափահասները վիճաբանել են․ կան վիրավորներ
Կռվախնձոր ենք դարձել. եթե բռնում ենք մեկի կողմը, մյուսը մեզ ընկալում է թշնամի, որին պետք է պատժել
13:09
Ժամանակն է, որ Ամերիկան ​​տիեզերագնացներ ուղարկի Մարս. Մասկ
Հայաստանը մտնում է «ազատ անկման» ռեժիմի մե՞ջ
ՃՏՊ Երևան-Սևան ավտոճանապարհին. կա զոհ և տուժածներ
12:30
Մոլդովայում ցուրտ սեզոնին բացարձակ աղքատության աճ են կանխատեսել
Կորած ամառը վերադառնում է․ Գագիկ Սուրենյան
12:00
Netflix-ի գովազդն աճում է, բաժանորդները՝ նվազում
Օդի ջերմաստիճանն աստիճանաբար կբարձրանա
Բաքուն Երևանին առաջարկում է համաձայնեցնել հարաբերությունների հիմնարար սկզբունքները նախքան լայնամասշտաբ խաղաղության պայմանագիրը. Հիքմեթ Հաջիև
ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհներն անցանելի են
11:00
Թրամփը մահափորձից հետո առաջին հանրահավաքում ասել է, որ «փամփուշտ է ստացել հանուն ժողովրդավարության»
ՀՀ ԶՈՒ ստորաբաժանումները կրակ չեն բացել. ՊՆ
Վրաստանի դեպքերը ծանր հարված են Հայաստանի համար. կան նաև դրական կողմեր
10:24
Alphabet-ը պատրաստում է իր պատմության մեջ ամենամեծ գործարքը
Աբխազները հասկանում են հայերին հունից հանելու ռիսկերը. ստատուս-քվոն նրանց շահերից է բխում
10:09
Լեհաստանում ռմբապաստարաններ կկառուցվեն
ԱՄՆ-ն փորձում է զսպել Չինաստանին Կովկասում. Վրաստանի հետ ռազմավարական գործակցությունն անընդունելի է
09:45
Tesla-ի Բեռլինի գործարանում 65.000 սուճի բաժակ են գողացել
09:30
Չինաստանը 600 մլն դոլար կներդնի Ղազախստանում անասնաբուծական հաբի մեջ
09:15
Ինչ մականուններ ունեն Միացյալ Թագավորության արքայական ընտանիքի անդամները
Հայաստանի պաշտպանական գերխնդիրն ու ժամանակի նոր հրամայականը
00:00
Նիգերիայի իշխանությունները տուգանել են Meta-ին 220 մլն դոլարով
23:45
Հռոմում ֆլեշմոբ է տեղի ունեցել Կիևին զենք մատակարարելու դեմ
23:30
Ավելի քան 30 դեմոկրատ կոչ է արել Բայդենին դուրս գալ ընտրապայքարից
23:15
Փարիզի իշխանությունները օլիմպիական խաղերին ընդառաջ քաղաքից վտարում են անօթևաններին
Իսրայելը հզոր ավիահարված է հասցրել Եմենին
Ալիև. «Ռուսաստանի հետ երկկողմ հարաբերություններում բոլոր հարցերը լուծվել են»

Ռուսաստան-Ադրբեջան դաշնակցային համագործակցության հռչակագրի 11-րդ հոդվածը. Հրանուշ Խառատյանի դիտարկումը

2022թ. փետրվարի 22-ին Մոսկվայում Վլադիմիր Պուտինը և Իլհամ Ալիևը ստորագրեցին դաշնակցային համագործակցության մասին հռչակագիր՝ կազմված 43 հոդվածներից: Հռչակագրի 11-րդ հոդվածը չի վրիպել ազգագրագետ Հրանուշ Խառատյանի ուշադրությունից: Նա Ֆեյսբուքի իր էջում այդ առիթով գրառում է կատարել:

—-

Ռուս-ադրբեջանական 2022թ. հռչակագրի հոդված 11. «Ռուսաստանի Դաշնությունը և Ադրբեջանի Հանրապետությունը վճռականորեն զսպում են իրենց տարածքներում կազմակերպությունների և անձանց գործունեությունը` ուղղված մյուս կողմի պետական ինքնիշխանության, անկախության և տարածքային ամբողջականության դեմ»։

Այս հոդվածով Ռուսաստանի դաշնության որևէ քաղաքացի/որևէ անձ չի կարող խոսել առկա սահմաններով Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության կասկածելիության մասին: Խոսելը կարող է դիտարկվել որպես «գործունեություն»: Այս ձևակերպումը նույնիսկ Մոսկվայի և Կարսի պահյմանագրերի համապատասխան հոդվածներից մի քայլ «առաջ» է. Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերում խոսվում է խմբի, ոչ թե անձի մասին:

1921թ. մարտի 16-ի Մոսկվայի ռուս-թուրքական պայմանագիր, հոդված 8. «Պայմանավորվող երկու կողմերը պարտաւորւում են իրենց տարածքում թույլ չտալ մյուս երկրի կառավարության դերին, կամ նրա տարածքի մի մասին հավակնող կազմակերպության կամ խմբի ձևավորում կամ առկայություն, ինչպես նաև մյուս երկրի դեմ պայքարելու նպատակ ունեցող խմբի առկայություն: Ռուսաստանը և Թուրքիան, փոխադարձության պայմանով, այս պարտավորությունն ստանձնում են նաև Կովկասի Խորհրդային Հանրապետությունների նկատմամբ: Հաստատված է համարվում, որ սույն հոդվածում կիշատակվող թուրքական տարածքը այն տարածքն է, որը գտնվում է Թուրքիայի Ազգային Մեծ Ժողովի Կառավարության անմիջական ռազմական և քաղաքացիական կառավարման տակ»:

1921թ. հոկտեմբերի 13-ի Կարսի պայմանագիր, Հոդված 10. «Պայմանավորվող կողմերը պարտավորություն են ստանձնում իրենց տարածքներում արգելել այնպիսի կազմակերպությունների և խմբերի առաջացումն ու գոյությունը, որոնք ունեն մյուս երկրի կամ նրա տարածքի մի մասի կառավարության դերն ստանձնելու հավակնություն, ինչպես նաև պարտավորվում են իրենց տարածքներում արգելել այնպիսի խմբերի գոյությունը, որոնց նպատակն է պայքարը մյուս երկրի դեմ: Որոշված է, որ սույն հոդվածում հիշատակված թուրքական տարածքի տակ հասկացվում է այն տարածքը, որը գտնվում է Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի կառավարության զինվորական և քաղաքացիական անմիջական իրավասության ներքո»:

ԽՍՀՄ-ում իրենց հայրենիքից փախստական արևմտահայերը Արևմտյան Հայաստանն իրենց հայրենիքը համարելու պարագայում կարող էին դիտարկվել և դիտարկվել են որպես «Թուրքիայի տարածքի մի մասին հավակնող կազմակերպություն կամ խումբ» : ԽՍՀՄ-ում հազարավոր արևմտահայեր են պատժի ենթարկվել՝ ազատազրկվել, աքսորվել, գնդակահարվել իրենք լքյալ հայրենիքի մասին խոսքով «հիշելու», առավել ևս վերադառնալու մտադրությունների համար: Մինչդեռ արևմտահայերը Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերը համարում էին 25 տարվա ժամկետով կնքված պայմանագրեր և համոզված էին, որ 25 տարի հետո իրենք կարող են վերադառնալ հայրենիք:

Հատկապես Հայաստանում ապրող արևմտահայերը դիտարկվել են որպես «Թուրքիայի տարածքի մի մասին հավակնող կազմակերպություն կամ խումբ», և հատկապես սահմանամերձ գոտում հաստատվածները պարբերաբար ենթարկվել են պատժամիջոցների՝ «ԽՍՀՄ սահմանները կասկածելի տարրերից մաքրելու» ծրագրերի շրջանակներում:

Հայրենիքի և անձի անհատական, սոցիալական և կոլեկտիվ հիշողության ձևավորումը ԽՍՀՄ-ում, նաև Խորհրդային Հայաստանում և Թուրքիայի հանրապետությունում վերահսկելի քաղաքական ծրագիր էր: Հիմա այդ քաղաքականության ժառանգորդները նաև Ադրբեջանը և ՌԴ-ն են: Ընդ որում փորձը ցույց է տալիս, որ այս կարգի պայմանավորվածությունները պրակտիկայում նաև ետադարձ ուժ են ունենում:

Հայաստանում 1930-ական թվականներին մարդիկ են մեղադրվել «Թուրքիայում հայ-թուրքական կռիվներին մասնակցելու համար», հայերի կոտորածները ԿԳԲ-ի մեղադրական փաստաղթերում ձևակերպվել է որպես «հայ-թուրքական կռիվներ»: Թվում է՝ մոտ են այն ժամանակները, երբ Սումգայիթի և Բաքվի հայկական կոտորածներից փրկված փախստականները պատժվելու են «հայ-ադրբեջանական կռիվներին մասնակցության» մեղադրանքով:

Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում