Saturday, 25 05 2024
14:45
«Մեծ նշանակություն ենք տալիս Բաքվի հետ հարաբերություններին». Պուտինը՝ Ալիևին
Տղամարդը սպառնացել է պայթեցնել բանկը․ նա ձերբակալվել է
14:15
Պենտագոնի ղեկավարը վերադարձել է պարտականությունների կատարմանը
Բորտնիկովը զգուշացրել է. Մոսկվան եւ Լոնդոնը կբախվե՞ն, թե՞ կպայմանավորվեն
13:50
Էստոնիան մտադիր չէ փակել Ռուսաստանի հետ սահմանը
Մեզ հաճելի է կոլեկտիվ անպատասխանատվությունն ու խեղճությունը. կենդանական գիտակցությունն է իշխող
Կրեմլում հայտարարել են, որ Պուտինը մոբիլիզացիայի նոր ալիք չի նախատեսում
ՀՀ սուբյեկտայնության աստիճանը բավականին բարձրացել է. այսքան ինտենսիվ այցեր երբեք չեն եղել
Երևանի Դավիթ Բեկի փողոցում փլուզում է տեղի ունեցել
Մինսկի «գաղտնիքը». Պուտինը մերժե՞լ է Ալիեւին
Փաստաթղթերի կեղծմամբ, խարդախությամբ խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու հերթական դեպքն է բացահայտվել․ մեկ անձ ձերբակալվել է
Փաստաբանը հայտնում է Մարտակերտի քաղաքապետի ձերբակալման մասին
ԵՄ կողմից շենգենյան վիզաների վճարի չափի հնարավոր փոփոխությունը չի տարածվելու ՀՀ քաղաքացիների վրա. ԱԳՆ
12:00
Նավթի գներն աճել են. 24-05-24
ՊՆ-ն հորդորում է զերծ մնալ ԶՈՒ ղեկավար կազմին թիրախավորելուց
Նախագահը հրամանագիր է ստորագրել ՀՀ պետական պարգևներով պարգևատրելու մասին
Փաշինյանի ուղղաթիռն արտակարգ վայրէջք է կատարել Վանաձորի մարզադաշտում
Որպես անհայտ որոնվող Ուկրաինայի 35-ամյա քաղաքացու մեքենան հայտնաբերվել է Դավիթաշենի կամրջի մոտ, դին՝ կամրջի տակ
Հյուսիս-հարավ ճանապարհի Տրանշ-2-ի հատվածում ակտիվ շինարարություն է ընթանում
Թուրքիայում խնդիրները սրված են. ընդդիմությունն այնպես է դիրքավորվել, որ 2028-ին գալու է իշխանության
Վայոց ձորի մարզում անցկացվել է շտաբային ուսումնավարժություն
Շարժման հաղթանակը հայ ժողովրդինը չի լինելու. նրանց և լուկաշենկոների վստահությունը փոխկապակցված է
Սպասվում է անձրև, ամպրոպ, կարկուտ
Ուշացաք, մատրյոշկաներ, չեք կարողանալու. սրանք ռուսական գաղտնի ծառայությունների զոհերն են
Եկեղեցին խոշոր հարկատու է. Ալեն Սիմոնյանը ստում է. թվեր. «Ժողովուրդ»
Իշխանությունն աշխատում է արցախցիների վրա. «Հրապարակ»
Փաշինյանը զգուշավոր է դարձել. հիստերիկ նոպաներ չի ունենում, որ ճոճվող նավը չխորտակվի. «Հրապարակ»
Նիկոլ Փաշինյան. «նոր մոդել, նոր մանդա՞տ»
Աննախադեպ գործողություններ են ծրագրվում. «Հրապարակ»
Կառավարության շենքը՝ մերօրյա «Ալկատրաս». «Հրապարակ»

Սովի ցուցանիշները Եվրոպայում և Կենտրոնական Ասիայում համավարակի հետևանքով շարունակում են վատթարանալ

ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպությունը (ՊԳԿ) հրապարակել է «Եվրոպայում և Կենտրոնական Ասիայում պարենային անվտանգության և սնուցման վերաբերյալ տարածաշրջանային զեկույցը», որի համաձայն, նշված տարածաշրջաններում  թերսնուցման և անապահովության ցուցանիշները միջին հաշվով ավելի ցածր են, քան աշխարհի մնացած երկրներում, սակայն 2019-2020 թթ. COVID-19 համավարակի ժամանակահատվածում ավելի քան 14 միլիոն մարդու պարենային ապահովության մակարդակը բնորոշվել է որպես չափավոր կամ խիստ անապահով:

Ինչպես տեղեկացրին ՊԿԳ Հայաստանի գրասենյակից, ավելին, հաշվի առնելով ավելորդ քաշի և գիրության համաշխարհային տարածվածության մակարդակի գերազանցումը և անգամ աճի միտումը, տարածաշրջանի 50-ից ավելի երկրներ պետք է վերահաստատեն մինչև 2030 թ. սովին ու թերսնուցմանը վերջ դնելու իրենց հանձնառությունը, ինչպես սահմանված է Կայուն զարգացման նպատակներում (ԿԶՆ)։

«Վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի երկրները թերսնուցման խնդրի դեմ պայքարում զգալի առաջընթաց են գրանցել: Աշխարհում անբավարար քանակի սննդամթերք սպառող մարդկանց թիվը 2019 թվականի 8.4 տոկոսից 2020 թ. հատել է 9.9 տոկոսի շեմը, մինչդեռ Եվրոպայում և Կենտրոնական Ասիայում տարածաշրջանային միջին ցուցանիշը շարունակում է 2.5 տոկոսից էլ ցածր մնալ, որտեղ և այն գտնվում է արդեն շուրջ երկու տասնամյակ:

Այնուամենայնիվ, այս ցուցանիշը ենթատարածաշրջանային տարբերություններ է քողարկում. Եվրոպական միության, Ազատ առևտրի եվրոպական ասոցիացիայի և Անկախ պետությունների համագործակցության երկրներում այն ցածր է, մինչդեռ Կովկասում, Կենտրոնական Ասիայում և Արևմտյան Բալկաններում վերջին մի քանի տարիների ընթացքում փոքր աճ է արձանագրել»,- ասվում է հաղորդագրության մեջ։

«Համավարակը բացասական ազդեցություն է ունեցել Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի պարենային անվտանգության վրա», – նշում է ՊԳԿ գլխավոր տնօրեն և տարածաշրջանային ներկայացուցիչ Վլադիմիր Ռախմանինը փաստաթղթի առաջաբանում։ – Զեկույցը փորձում է այս համատեքստում գնահատել, թե ինչպես են համավարակի պայմաններում փոխվել պարենային անվտանգության և սնուցման ցուցանիշները տարածաշրջանում, ենթատարածաշրջանում և երկրներում, ինչպես նաև վերահսկել ԿԶՆ-ների իրագործման հարցում տարածաշրջանային առաջընթացը»:

Ըստ աղբյուրի՝ ընդհանուր առմամբ, 2020 թվականը «նշանավորվել է» COVID-19 համավարակի բռնկմամբ և դրա հետևանքով շուկաների, առևտրի ու պարենային ապրանքների մատակարարման շղթաների խափանումներով: Եվրոպայում և Կենտրոնական Ասիայում խիստ պարենային անապահովության մեջ գտնվող անձանց թիվը 2020 թվականին 7.7 միլիոնից դարձավ 22 միլիոն (կամ բնակչության շուրջ 2.4 տոկոսը), իսկ չափավոր կամ խիստ պարենային անապահովության մեջ գտնվողների թիվը (անվտանգ, սննդարար և պատշաճ սննդամթերքի հասանելիության բացակայություն)՝ 14 միլիոնից 111 միլիոն (բնակչության ընդհանուր թվի 1.9 տոկոսը)։ Թեև սա տարածաշրջանային միջին ցուցանիշն է, Արևմտյան Բալկաններում, Կենտրոնական Ասիայում և Կովկասում համամասնություններն ավելի բարձր են:

«Քանի որ երկրների քաղաքականությունների փոփոխություններն՝ ի պատասխան համավարակի, մեծապես տարբերվում են ըստ ունեցած հարստության և քաղաքական կամքի, ազգային և ենթատարածաշրջանային անհավասարությունները պարենի և սնուցման ոլորտում հաստատապես կաճեն», – ընդգծում է Ռախմանինը։ – Այս խնդրով անհրաժեշտ է զբաղվել, որպեսզի Եվրոպան և Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանն առաջ ընթանա բոլորի համար բավարար սննդամթերք և սնուցում ապահովելու ճանապարհով, ուր ոչ ոք անտեսված չէ»:

Սնուցման ցուցանիշների ուսումնասիրություն

ՊԿԳ Հայաստանի գրասենյակի տեղեկացմամբ՝ թերսնուցման տարբեր ձևերի, ներառյալ (տարածաշրջանի գրեթե բոլոր երկրներում)՝ մանկական թերաճության և թերքաշության, ինչպես նաև ցածր քաշով ծնունդների նվազեցման ոլորտում առաջընթաց է արձանագրվել։ Այնուամենայնիվ, Եվրոպան և Կենտրոնական Ասիան ավելի վատ վիճակում են բացառապես կրծքով կերակրման, մանկական տարիքում ավելորդ քաշի և մեծահասակների գիրության ոլորտներում: Բոլոր ենթատարածաշրջաններում տվյալներն ու միտումները հատկապես անհանգստացնող են մեծահասակների գիրության առումով և համավարակը կարող է է՛լ ավելի սրել խնդիրը: Չնայած երեխաների շրջանում ավելորդ քաշի նվազեցմանն ուղղված վերջին բարելավումներին, տարածաշրջանի ցուցանիշը՝ 7.1 տոկոսը շարունակում է համաշխարհային միջինից բարձր մնալ:

«Նույնիսկ համավարակից առաջ էլ իրավիճակը Կովկասում և Կենտրոնական Ասիայում արդեն խոցելի էր, ինչն ավելի սրվեց 2020 թվականին», – նշում է ՊԳԿ տնտեսագետ և զեկույցի գլխավոր հեղինակ Չենգ Ֆանգը: – Ամբողջ տարածաշրջանի դիմակայունությունը կախված է այս խոցելի ենթաշրջաններում ծանրակշիռ ջանքերի գործադրումից: Մեծահասակների գիրության ցուցանիշի աճը, օրինակ, մեծ խնդիր է տարածաշրջանի ոչ միայն բարձր, այլև ցածր ու միջին եկամուտ ունեցող երկրների համար»։

Նշվում է, որ վերջին տարիներին վերարտադրողական տարիքի կանանց շրջանում անեմիայի տարածվածությունը մնացել է 17.4 տոկոս, ինչպես 2000-ին, երբ Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի որոշ երկրներում ցուցանիշներն ավելի բարձր էին, հասնելով և նույնիսկ գերազանցելով համաշխարհային միջին՝ 29.9 տոկոս ցուցանիշը:

ՊԿԳ-ի գնահատմամբ՝ միայն կրծքով կերակրման առումով տարածաշրջանը, հատկապես Կովկասյան ենթատարածաշրջանը և Կենտրոնական Ասիան, զգալի առաջընթաց են գրանցել (2012-2019 թթ. ընթացքում 31.1 տոկոսից հասնելով 41.7 տոկոսի), չնայած տարածվածությունը մնում է համաշխարհային միջին ցուցանիշից ցածր:

Ցածր քաշով ծնունդների համաշխարհային տվյալները 2000 թվականից ի վեր կայուն անկում են արձանագրել և տարածաշրջանային միտումը, թեև դանդաղ, սակայն հետևել է միևնույն օրինաչափությանը, ուր տարածվածության ցուցանիշը (6.9 տոկոս) համաշխարհային ցուցանիշի մոտ կեսն է կազմում։ Տարածաշրջանում ինչպես բարձր եկամուտ ունեցող, այնպես էլ ցածր եկամուտ ունեցող երկրները ցածր քաշով ծնունդների ցուցանիշի տարածվածությունն առանձնապես չեն նվազեցրել։

ՊԿԳ-ի Հայաստանի գրասենյակի տեղեկացմամբ՝ ՊԳԿ-ի զեկույցի 2021 թ. տարածաշրջանային տարբերակում ներկայացվում են ավելի շատ մանրամասներ, որտեղ սովի և թերսնուցման վերաբերյալ վերջին տվյալների միջոցով գնահատվում է համաշխարհային կայունության թիրախների իրագործման առաջընթացը, հատուկ անդրադառնալով ԿԶՆ 2-ի «զրոյական սովի» թիրախներին։

Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում