Friday, 15 10 2021
Սաակաշվիլին շատ թույլ է, բայց չի պատրաստվում դադարեցնել հացադուլը․ Լիզա Յասկո
Դիտարկվել է ՄԱԿ-ի Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների միջազգային դաշնագրի իրականացման մասին ՀՀ 3-րդ ազգային զեկույցը
00:45
Ղանդահարի մզկիթում պայթյունի հետևանքով 41 մարդ է զոհվել
Ոստիկանությունը հայտարարում է նույնականացման քարտերի և անձնագրերի նոր դիզայնի մրցույթ
00:30
Բրիտանիայում պատգամավորի են սպանել․ Ջոնսոնը խորապես ցնցված է
Ինչ կտա Հայաստանին Standard&Poors-ի կողմից վարկանիշ ստանալը. մեկնաբանում է Ներսես Երիցյանը
Սաակաշվիլիին ազատ արձակելու պահանջով ցույցեր են նախապատրաստվում բոլոր խոշոր քաղաքներում
Հարավ գյուղին հարակից դիրքերի գնդակոծման մասին լուրերը չեն համապատասխանում իրականությանը. Արցախի ՊԲ
00:00
Թուրքիան Սիրիայում նոր ռազմական օպերացիայի է պատրաստվում․ Reuters
«Տվյալագիտության» և «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների վաճառքներ» դասընթացներ. նոր հնարավորություն երիտասարդներին
Նշանակվել է Արարատ համայնքի ղեկավարի պաշտոնակատար
23:30
ԱՄՆ-ում միլիոնատեր Դարստը ցմահ դատապարտվել է 21 տարի առաջ կատարված սպանության համար
ԱԺԲ-ն անհնազանդության ակցիաներ կիրականացնի Երևանում` փակելով փողոցներ և շրջափակելով շենքեր
Արժեզրկման նոր ռեկորդ թուրքական լիրայի պատմության մեջ
Թուրքիայի տեքստիլ գործարաններից մեկում հրդեհ է բռնկվել
Էլազըղի օդանավակայանը 45 օրով փակվել է
22:30
Բաքուն կստանա համապատասխան արձագանքը. Իրանը պատասխանել է Ալիևի հայտարարություններին
«Բելաջիո» ռեստորանի դիմաց բախվել են Toyota Corolla-ն ու ГАЗ 3110-ը, կա վիրավոր
Մոբիլիզիցայի գլխավոր նպատակը կրիտիկական քանակի հասնելն է. Ժիրայր Սեֆիլյան
22:10
Աշխարհում Covid-19-ի հաստատված դեպքերի թիվն անցել է 240 միլիոնը, մահացել է ավելի քան 4 մլն 900 հազար մարդ
Ծանր մարտերի օջախներ հարավում և հյուսիսում. գրոհները ոչ մի պահ չեն դադարում. 44-օրյա պատերազմ՝ օր 19
21:50
Բրիտանացի պատգամավորը սպանվել է ընտրողների հետ հանդիպման ժամանակ
Բաքվի սադրանքի ռազմական ու քաղաքական ուղղությունները․ Լուրերի հիմնական թողարկում
21:40
Մեծ Բրիտանիայում լաբորատորիայի աշխատանքը կասեցվել է՝ ՊՇՌ թեստի սխալ բացասական արդյունք տալուց հետո
Մեր ակնկալիքն է, որ Հաագայի դատարանը բավարարի բոլոր հրատապ միջոցները, առաջին հերթին գերիների մասով
Սևան-Դդմաշեն ավտոճանապարհին բախվել են «Opel» և «Mercedes-Benz» մակնիշների ավտոմեքենաները
Իշխանության և ընդդիմության կոնսենսուսով ՀՀ-ը որոշել է հավատարիմ մնալ ռուս-թուրքական կարգավորմանը
Գնել Սանոսյանն ընդունել է Ասիական զարգացման բանկի երևանյան գրասենյակի պատվիրակությանը
Մոսկվան ամբողջ թափով փորձ է անում լցվել Հայաստան․ ինստիտուցիոնալ գործակալների մեխանիզմ է ներդնում
Ադրբեջանի ԶՈՒ կողմից ՊԲ 6 զինծառայողների սպանության փորձի առթիվ քրեական գործ է հարուցվել

Լույս է տեսել «Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի երկրների ապատեղեկատվության դիմակայունության ցուցիչ» գիրքը

Սեպտեմբերին լույս է տեսել Եվրասիայի պետությունների անցումային շրջանի հետազոտությունների կենտրոնի (Լեհաստան) և Միջազգային գործերի ասոցիացիայի (Չեխիա) համատեղ նախագծի շրջանակում նախապատրաստված «Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի երկրների ապատեղեկատվության դիմակայունության ցուցիչ» գիրքը, որն անդրադառնում է Արևելյան Գործընկերության երկրներում, ինչպես նաև Լեհաստանում, Հունգարիայում, Չեխիայում և Սլովակիայում առկա իրավիճակին։ Նշված երկրներից մի շարք մեդիափորձագետների և քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների հետ անցկացված հարցման, հարցազրույցների և այլ մեթոդների կիրառմամբ կատարված հետազոտությունը դիտարկում է 2018 թ․ նախորդ նմանատիպ գրքի հրապարակումից ի վեր կատարված փոփոխությունները՝ մասնավորապես անդրադառնալով այնպիսի խնդիրների, ինչպիսիք են ապատեղեկատվության վերաբերյալ ուսումնասիրությունները և փաստերի ստուգման հարթակների աշխատանքը, լրատվական դաշտի իրավիճակը, օտարերկրյա ապատեղեկատվության և քարոզչության առումով առկա խնդիրները, օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ դաշտում կատարված փոփոխությունները, ինչպես նաև ԶԼՄ-ների և քաղաքացիական հասարակության կատարած աշխատանքը՝ մասնավորապես մեդիագրագիտության զարգացմանը նպատակաուղղված ջանքերը։ Գրքում ներառված է Քաղաքականության հետազոտական կենտրոնի փոխնախագահ Արմեն Գրիգորյանի վերլուծությունը՝ Հայաստանում առկա իրավիճակի վերաբերյալ։

Ժամանակակից պայմաններում՝ սոցիալական ցանցերի և այլ տեխնոլոգիաների առկայությամբ, ապատեղեկատվությունը դարձել է առավել հզոր գործիք՝ ժողովրդավարական կարգերը վարկաբեկելու, քաղաքակիրթ, ռացիոնալ բանավեճը բարդացնելու, ինչպես նաև հասարակություններին առհասարակ թուլացնելու, բևեռացում, ավտորիտար կառավարում և օտարերկրյա շահեր առաջխաղացնելու նպատակով։ Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպան ներկայումս ապատեղեկատվության ամենալայնածավալ կիրառմանն առերեսվող տարածաշրջաններից է, որտեղ իրավիճակի վրա մեծապես ազդում է Ռուսաստանի ագրեսիվ ռևիզիոնիստական քաղաքականությունը, որի հետ մեկտեղ նաև այլ ավտորիտար դերակատարներ են փորձում ուժեղացնել իրենց  ազդեցությունը։ Միաժամանակ, հատկապես տարածաշրջանի այն երկրները, որոնցում բարեփոխումների գործընթացը բավարար առաջխաղացման չի հանգեցրել կամ վերջին շրջանում հետընթաց է գրանցել, առավել քիչ են պաշտպանված։

Բոլոր երկրներում հարցմանը մասնակցած փորձագետները որպես հիմնական խնդիրներից մեկը նշել են օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ դաշտի թերի լինելը․ օրենսդիր և գործադիր իշխանությունները բավարար միջոցներ չեն ձեռնարկում՝ պետական ինստիտուտներն ու քաղաքացիներին օտարերկրյա տեղեկատվական քայքայիչ ազդեցությունից պաշտպանելու համար․ այս առումով առավել առաջընթաց ապահոված երկիրը Սլովակիան է։ Հասարակական ընկալումների մակարդակով օտարերկրյա ապատեղեկատվության նկատմամբ առավել դիմակայուն են ԵՄ անդամ երկրները և Ուկրաինան՝ չնայած Լեհաստանում, Չեխիայում և Սլովակիայում առավել մեծ է չինական քարոզչության ազդեցությունն՝ ի լրումն ռուսականի (լրացուցիչ կարելի է նաև նշել, որ Հունգարիայում չինական քարոզչության խոսափողի դերը զգալի չափով կատարում են իշխանամերձ կամ վերահսկվող ԶԼՄ-ները)։ Միաժամանակ, ԱլԳ մյուս երկրներում առավել դիմակայուն են ԶԼՄ-ները․ այս առումով օտարերկրյա քարոզչության ամենաթույլ ազդեցությունը նկատելի է Ադրբեջանում և Բելառուսում, սակայն այդ արդյունքն ապահովված է լրատվական դաշտում մենաշնորհների և բռնապետական կառավարման շնորհիվ՝ խոսքի ազատության փաստացի բացակայության պայմաններում։

Տարբեր չափանիշների՝ օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ դաշտի, լրատվական դաշտի և հասարակական ընկալումների առումով առկա դիմակայունության համադրումից երևում է, որ 2018-ից ի վեր Հայաստանը չի բարելավել իր դիրքը՝ մնալով նվազ դիմակայունություն ունեցող երկրներից մեկը, որից ցածր ցուցանիշներ են գրանցվել միայն Բելառուսում և Մոլդովայում։ Առկա են զգալի թերություններ՝ թե ինստիտուցիոնալ դիմակայունության, թե մեդիագրագիտության և հասարակական ընկալումների մակարդակի առումով։

Անդրադառնալով մասնավորապես Հայաստանում առկա իրավիճակին և քաղաքականության առաջարկներին, գրքում նշվում է, որ, չնայած բազմիցս կրկնված խոստումներին, կառավարությունը չի ընդունել ԶԼՄ-ների սեփականատերերի և շահառումների թափանցիկությունն ապահովող օրենսդրություն։ Չնայած դեռևս 2018 թ․ նմանատիպ հետազոտությում Ռ․ Գիրագոսյանի կողմից մատնանշվել էր ռուսական ԶԼՄ-ների մշտադիտարկման և ապատեղեկատվություն հայտնաբերելու դեպքում պատժամիջոցներ կիրառելու անհրաժեշտությունը, նմանատիպ մեխանիզմ այդպես էլ չի ներդրվել, և հասկանալի է, որ 2020 թ․ պատերազմից հետո նմանատիպ միջոցներ առավել ևս չեն կիրառվի։ Այս հանգամանքը, ինչպես նաև նույնանման ապատեղեկատվություն տարածող տեղական խոսափողերի նկատմամբ միջոցներ ձեռնարկելու հավանականության նվազեցումը նախորդ ժամանակաշրջանի համեմատ դիմակայունության նվազեցման պատճառներից է։ Բացի այդ, այդ ուղղությունից ապատեղեկատվության տարածման շարունակականությանը նպաստում է այն, որ հեղափոխական ալիքի վրա իշխանության եկած ուժը որդեգրել է նախկինում էլ առկա մոտեցումն, ըստ որի ժողովրդավարությունը հակադրվում է անվտանգությանը։

Այդպիսով, առավել կարևորվում է քաղաքացիական հասարակության և ԶԼՄ-ների աշխատանքը՝ մասնավորապես ժողովրդավարական արժեքների պահպանման և մեդիագրագիտության առաջխաղացման նպատակով։ Մասնավորապես վերջինիս առումով առկա իրավիճակը չի կարող բավարար գնահատվել, սակայն հնարավոր չէ մեծ պահանջներ ներկայացնել՝ քաղաքացիական հասարակության ունեցած սահմանափակ ռեսուրսների և անարդյունավետ պետական քաղաքականության, մասնավորապես՝ ռազմավարական հաղորդակցության ռազմավարության բացակայության պայմաններում։ Այսպիսով, պետական մարմինները պետք է թե՛ մշակեն ռազմավարական հաղորդակցության ռազմավարություն, թե՛ ընդլայնեն համագործակցությունը քաղաքացիական հասարակության հետ։ Իրենց հերթին, քաղաքացիական հասարակության կառույցներն ու ԶԼՄ-ները պետք է առավել սերտորեն համագործակցեն՝ թե մեդիագրագիտության բարելավման, թե տեղեկատվություն տարածելու նպատակով՝ մասնավորապես առկա լավագույն փորձի մասին։

Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում