Friday, 21 01 2022
Ֆլայ Արնա ավիաընկերության տնօրենների խորհրդի նախագահ է նշանակվել Դավիթ Փափազյանը
Գեղարքունիքում, Ապարանում, Տիգրանաշենի ոլորաններին մերկասառույց է
Երեխան ծնվել է մահացած․ քրգործ է հարուցվել
Քրիստիննե Գրիգորյանն ազատվել է ՀՀ արդարադատության նախարարի առաջին տեղակալի պաշտոնից
Արթուր Մանուկյանը ՀՌՀ անդամի պաշտոնում ընտրվելու դեպքում կսառեցնի ՔՊ-ում իր կուսակցական գործունեությունը
Ես լուրեր չեմ նայում, խնայում եմ իմ նյարդերը․ Արթուր Մանուկյան
Տոյվո Կլաարը Հայաստանում է
Կոմիտասի պատարագը բազմաձայնելը քաղաքական ակտ է․ Արթուր Մանուկյան
Արմեն Բիլյանի նկատմամբ աղաղակող անարդարության հարցում վերջ եմ դնում հրապարակային լռությանս և կեղծիքը պարտակելու մեջ մեղադրում նրա նախկին զինակիցների ղեկավարներին. Ալեք Ենիգոմշյան
Երդվում եմ՝ լինելու եմ անաչառ և դուրս կուսակցական գործունեությունից․ Արթուր Մանուկյան
Երևանում 20-ամյա աղջիկն իրեն ցած է նետել 3-րդ հարկից․ Shamshyan.com
Դուք դաշնակցական եք, Ձեր վերաբերմունքը քաղաքական է․ Արթուր Մանուկյանը՝ Լիլիթ Գալստյանին
Հայկական Ռոբին ռոբոտը 2 միլիոն դոլարի ներդրում է ներգրավել
Սիմոնը շարական երգելով է մեռել՝ մինչև վերջին փամփուշտը․ Արթուր Մանուկյան
Հայաստանում մեկ օրում հաստատվել է կորոնավիրուսի 628 դեպք. մահվան դեպք չի գրանցվել
Եթե ուսուցիչը ուզում է դառնալ պարեկ, ուրեմն ինքը ուսուցիչ չի ծնվել․ Արթուր Մանուկյան
ԼՂ հակամարտության վերսկսման հավանականությունը միջին է. զեկույց. «Ամերիկայի ձայն»
Եթե հացթուխն այնպես հաց թխի, ինչպես սերիալներում խաղում են դերասանները՝ հացը կտան գլխին. Արթուր Մանուկյան
Վարդենյաց լեռնանցքը դժվարանցանելի է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար
Հայվանը ինձ զինվորից ուզում ա սարքի մարդասպան․ Արթուր Մանուկյանը՝ իր և ընկերոջ խոսակցության մասին
Շահումով խաղի ցանկացած տեսակի գովազդը կարգելվի
Ողբերգական ավտովթար. 38-ամյա վարորդը Opel-ով բախվել է ծառին. կա զոհ
10:15
Նավթի գները նվազել են․ 20-01-22
Գնաճի տեմպերից պետք չէ վախենալ․ 5 տոկոսից բարձր տնտեսական աճը կապահովենք
Աժ պատվիրակության ԱՄՆ այցը
Մի շարք ապրանքների արտահանման ժամանակավոր արգելք կկիրառվի
Եթե գազը թանկացավ, սուրճն էլ կթանկանա․ Արտահանողների վրա օրեցօր լրացուցիչ բեռ է ավելանում
Գևորգ Կոստանյանը` Կրեմլում. «Ժողովուրդ»
Արցախում սցենար է կյանքի կոչվում. «Հրապարակ»
Ինչպես ՀՀԿ-ն, այնպես էլ ՔՊ-ն չեն ուզում տեսնել անկախ համայնքապետեր, նրանք պետք է պարտադիր լինեն «գրպանային»

Գիտնականները պարզել են, թե Մարսի վրա ինչպես են գետերի հովիտներ գոյացել

Ամերիկացի գիտնականների ուսումնասիրության համաձայն՝ զանգվածային ջրհեղեղները հսկայական դեր են խաղացել Մարսի մակերևույթի ձևավորման գործում:

Ջուրը, որը հոսել է խառնարանային լճերից, որոնք հեղեղված են ջրով, ըստ հեղինակների գնահատումների, կազմում են Մարսի բոլոր գետահովիտների ծավալի մինչև քառորդ մասը: Հոդվածը հրապարակվել է Nature ամսագրում:

Ենթադրվում է, որ գետերի հովիտները Մարսի մակերևույթում ձևավորվել են 3.5-3.7 միլիարդ տարի առաջ տեղի ունեցած գետերի դանդաղ էրոզիայի արդյունքում, երբ Կարմիր մոլորակի մակերեսային ջրերի ակտիվ շրջանառություն կար. գետերը, ինչպես Երկրի վրա, ջուրը տարել են խառնարաններ, որտեղ ձևավորվել են խառնարանային լճեր:

Օսթինում Տեխասի համալսարանից Տիմոթի Գոուդջի գլխավորությամբ ամերիկացի գիտնականները վերլուծել են 262 խառնարանների պատկերները, որոնք նախկինում եղել են լճեր, և եկել են այն եզրակացության, որ ոչ բոլոր գետերն են հոսում լճեր, ոմանք, ընդհակառակը, դուրս են գալիս դրանցից: Ավելին, արտահոսող գետերի հովիտները, դատելով դրանց ձևից, ձևավորվել են շատ կարճ ժամանակում, ըստ երևույթին, լճերի վարարումների արդյունքում:

Հեղինակները վերանայել են Մարսի գետահովիտների գոյություն ունեցող ամբողջ կատալոգը և դրանք բաժանել երկու կատեգորիայի՝ աստիճանական ձևավորման մեղմ թեք հովիտներ և խոր ձորեր: Չնայած այն հանգամանքին, որ վերջիններս կազմում են հովիտների ընդհանուր երկարության ոչ ավելի, քան երեք տոկոսը, դրանք կազմում են արտադրված էրոզիայի ծավալի 24 տոկոսը:

«Այս անհամապատասխանությունը պայմանավորված է նրանով, որ ձորերը շատ ավելի խորն են, քան սովորական հովիտները», – ասում է հոդվածի հեղինակ Ալեքսանդր Մորգանը՝ Տուսոնի մոլորակային գիտությունների ինստիտուտից:

Ձորերի միջին խորությունը 170,5 մետր է, այն ավելի քան երկու անգամ ավելի է աստիճանական հոսանքով ստեղծված գետահովիտների խորությունից է, որոնք 77,5 մետր են:

Մոդելավորման արդյունքները ցույց են տվել, որ եթե խոշոր խառնարանային լիճը ճեղքվի, ջրհեղեղը, որը տևում է ընդամենը մի քանի շաբաթ, կարող է լվանալ բավականաչափ նստվածքային նյութեր, որոնք կարող են լցնել Superior և Ontario լճերը:

Բացի այդ, չնայած էրոզիայի ձորերն ակնթարթային էին երկրաբանական տեսանկյունից, սակայն դրանք ուշ ազդեցություն ունեցան շրջակա լանդշաֆտի վրա:

Քանի որ նրանք նվազեցրել էին էրոզիայի մակարդակը իրենց տարածաշրջանում, ամբողջ օրոգրաֆիան և գետերի ցանցն ակնթարթորեն փոխվել են: Հավանաբար, հեղինակների կարծիքով, դա բացատրում է ռելիեֆի յուրահատուկ տեղագրությունը և նրա գետային ցանցի նախշի առանձնահատկությունները`Մարսի աշխարհագրության առանձնահատկությունները, որոնք դեռևս կապված են կլիմայի հետ:

Հեղինակները նշում են, որ դա առաջին ուսումնասիրությունն է, որը նվիրված է Մարսի խառնարանների և գետահովիտների ամբողջ համակարգի ուսումնասիրությանը: Նախկինում Մարսի մակերեսի գեոմորֆոլոգիան ուսումնասիրվել էր մոլորակի շուրջը պտտվող արբանյակների կողմից արված ցրված պատկերների միջոցով:

Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում