Friday, 15 10 2021
Սաակաշվիլին շատ թույլ է, բայց չի պատրաստվում դադարեցնել հացադուլը․ Լիզա Յասկո
Դիտարկվել է ՄԱԿ-ի Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների միջազգային դաշնագրի իրականացման մասին ՀՀ 3-րդ ազգային զեկույցը
00:45
Ղանդահարի մզկիթում պայթյունի հետևանքով 41 մարդ է զոհվել
Ոստիկանությունը հայտարարում է նույնականացման քարտերի և անձնագրերի նոր դիզայնի մրցույթ
00:30
Բրիտանիայում պատգամավորի են սպանել․ Ջոնսոնը խորապես ցնցված է
Ինչ կտա Հայաստանին Standard&Poors-ի կողմից վարկանիշ ստանալը. մեկնաբանում է Ներսես Երիցյանը
Սաակաշվիլիին ազատ արձակելու պահանջով ցույցեր են նախապատրաստվում բոլոր խոշոր քաղաքներում
Հարավ գյուղին հարակից դիրքերի գնդակոծման մասին լուրերը չեն համապատասխանում իրականությանը. Արցախի ՊԲ
00:00
Թուրքիան Սիրիայում նոր ռազմական օպերացիայի է պատրաստվում․ Reuters
«Տվյալագիտության» և «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների վաճառքներ» դասընթացներ. նոր հնարավորություն երիտասարդներին
Նշանակվել է Արարատ համայնքի ղեկավարի պաշտոնակատար
23:30
ԱՄՆ-ում միլիոնատեր Դարստը ցմահ դատապարտվել է 21 տարի առաջ կատարված սպանության համար
ԱԺԲ-ն անհնազանդության ակցիաներ կիրականացնի Երևանում` փակելով փողոցներ և շրջափակելով շենքեր
Արժեզրկման նոր ռեկորդ թուրքական լիրայի պատմության մեջ
Թուրքիայի տեքստիլ գործարաններից մեկում հրդեհ է բռնկվել
Էլազըղի օդանավակայանը 45 օրով փակվել է
22:30
Բաքուն կստանա համապատասխան արձագանքը. Իրանը պատասխանել է Ալիևի հայտարարություններին
«Բելաջիո» ռեստորանի դիմաց բախվել են Toyota Corolla-ն ու ГАЗ 3110-ը, կա վիրավոր
Մոբիլիզիցայի գլխավոր նպատակը կրիտիկական քանակի հասնելն է. Ժիրայր Սեֆիլյան
22:10
Աշխարհում Covid-19-ի հաստատված դեպքերի թիվն անցել է 240 միլիոնը, մահացել է ավելի քան 4 մլն 900 հազար մարդ
Ծանր մարտերի օջախներ հարավում և հյուսիսում. գրոհները ոչ մի պահ չեն դադարում. 44-օրյա պատերազմ՝ օր 19
21:50
Բրիտանացի պատգամավորը սպանվել է ընտրողների հետ հանդիպման ժամանակ
Բաքվի սադրանքի ռազմական ու քաղաքական ուղղությունները․ Լուրերի հիմնական թողարկում
21:40
Մեծ Բրիտանիայում լաբորատորիայի աշխատանքը կասեցվել է՝ ՊՇՌ թեստի սխալ բացասական արդյունք տալուց հետո
Մեր ակնկալիքն է, որ Հաագայի դատարանը բավարարի բոլոր հրատապ միջոցները, առաջին հերթին գերիների մասով
Սևան-Դդմաշեն ավտոճանապարհին բախվել են «Opel» և «Mercedes-Benz» մակնիշների ավտոմեքենաները
Իշխանության և ընդդիմության կոնսենսուսով ՀՀ-ը որոշել է հավատարիմ մնալ ռուս-թուրքական կարգավորմանը
Գնել Սանոսյանն ընդունել է Ասիական զարգացման բանկի երևանյան գրասենյակի պատվիրակությանը
Մոսկվան ամբողջ թափով փորձ է անում լցվել Հայաստան․ ինստիտուցիոնալ գործակալների մեխանիզմ է ներդնում
Ադրբեջանի ԶՈՒ կողմից ՊԲ 6 զինծառայողների սպանության փորձի առթիվ քրեական գործ է հարուցվել

Գիտնականները պարզել են, թե Մարսի վրա ինչպես են գետերի հովիտներ գոյացել

Ամերիկացի գիտնականների ուսումնասիրության համաձայն՝ զանգվածային ջրհեղեղները հսկայական դեր են խաղացել Մարսի մակերևույթի ձևավորման գործում:

Ջուրը, որը հոսել է խառնարանային լճերից, որոնք հեղեղված են ջրով, ըստ հեղինակների գնահատումների, կազմում են Մարսի բոլոր գետահովիտների ծավալի մինչև քառորդ մասը: Հոդվածը հրապարակվել է Nature ամսագրում:

Ենթադրվում է, որ գետերի հովիտները Մարսի մակերևույթում ձևավորվել են 3.5-3.7 միլիարդ տարի առաջ տեղի ունեցած գետերի դանդաղ էրոզիայի արդյունքում, երբ Կարմիր մոլորակի մակերեսային ջրերի ակտիվ շրջանառություն կար. գետերը, ինչպես Երկրի վրա, ջուրը տարել են խառնարաններ, որտեղ ձևավորվել են խառնարանային լճեր:

Օսթինում Տեխասի համալսարանից Տիմոթի Գոուդջի գլխավորությամբ ամերիկացի գիտնականները վերլուծել են 262 խառնարանների պատկերները, որոնք նախկինում եղել են լճեր, և եկել են այն եզրակացության, որ ոչ բոլոր գետերն են հոսում լճեր, ոմանք, ընդհակառակը, դուրս են գալիս դրանցից: Ավելին, արտահոսող գետերի հովիտները, դատելով դրանց ձևից, ձևավորվել են շատ կարճ ժամանակում, ըստ երևույթին, լճերի վարարումների արդյունքում:

Հեղինակները վերանայել են Մարսի գետահովիտների գոյություն ունեցող ամբողջ կատալոգը և դրանք բաժանել երկու կատեգորիայի՝ աստիճանական ձևավորման մեղմ թեք հովիտներ և խոր ձորեր: Չնայած այն հանգամանքին, որ վերջիններս կազմում են հովիտների ընդհանուր երկարության ոչ ավելի, քան երեք տոկոսը, դրանք կազմում են արտադրված էրոզիայի ծավալի 24 տոկոսը:

«Այս անհամապատասխանությունը պայմանավորված է նրանով, որ ձորերը շատ ավելի խորն են, քան սովորական հովիտները», – ասում է հոդվածի հեղինակ Ալեքսանդր Մորգանը՝ Տուսոնի մոլորակային գիտությունների ինստիտուտից:

Ձորերի միջին խորությունը 170,5 մետր է, այն ավելի քան երկու անգամ ավելի է աստիճանական հոսանքով ստեղծված գետահովիտների խորությունից է, որոնք 77,5 մետր են:

Մոդելավորման արդյունքները ցույց են տվել, որ եթե խոշոր խառնարանային լիճը ճեղքվի, ջրհեղեղը, որը տևում է ընդամենը մի քանի շաբաթ, կարող է լվանալ բավականաչափ նստվածքային նյութեր, որոնք կարող են լցնել Superior և Ontario լճերը:

Բացի այդ, չնայած էրոզիայի ձորերն ակնթարթային էին երկրաբանական տեսանկյունից, սակայն դրանք ուշ ազդեցություն ունեցան շրջակա լանդշաֆտի վրա:

Քանի որ նրանք նվազեցրել էին էրոզիայի մակարդակը իրենց տարածաշրջանում, ամբողջ օրոգրաֆիան և գետերի ցանցն ակնթարթորեն փոխվել են: Հավանաբար, հեղինակների կարծիքով, դա բացատրում է ռելիեֆի յուրահատուկ տեղագրությունը և նրա գետային ցանցի նախշի առանձնահատկությունները`Մարսի աշխարհագրության առանձնահատկությունները, որոնք դեռևս կապված են կլիմայի հետ:

Հեղինակները նշում են, որ դա առաջին ուսումնասիրությունն է, որը նվիրված է Մարսի խառնարանների և գետահովիտների ամբողջ համակարգի ուսումնասիրությանը: Նախկինում Մարսի մակերեսի գեոմորֆոլոգիան ուսումնասիրվել էր մոլորակի շուրջը պտտվող արբանյակների կողմից արված ցրված պատկերների միջոցով:

Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում