Monday, 26 02 2024
20:20
Հունգարիայի խորհրդարանը վավերացրել է ՆԱՏՕ-ին Շվեդիայի անդամակցության դիմումը
ՀՀ արտաքին գործերի նախարարը կմասնակցի Անթալիայի դիվանագիտական ֆորումին
20:00
Իսպանացի հազարավոր ֆերմերներ Մադրիդում բողոքի երթ են անցկացրել
Անկարան նախատեսում է F-16 կործանիչներ ձեռք բերել
19:40
Շոլցը բացառել է «Taurus» հրթիռների մատակարարումը Կիև
Վարչապետը կայացրել է Վազգեն Սարգսյանի 65-ամյակի միջոցառումների անցկացման միջգերատեսչական հանձնաժողով ստեղծելու որոշում
19:20
Գուտերեշը կողմ է Ուկրաինայում խաղաղությանը՝ հիմնված ՄԱԿ-ի կանոնադրության և տարածքային ամբողջականության հարգման վրա
19:10
Լրատվական-վերլուծական երեկոյան թողարկում
19:00
Շվեդիան ՆԱՏՕ-ին անդամակցելուց հետո պլանավորում է Լատվիայում 600 զինվորականի տեղակայել
19:00
Լրատվական-վերլուծական թողարկում
Լավ լուր վարորդների համար. որոշ տուգանքներ կնվազեն
Արփա գետից էլեկտրական եղանակով ձկներ են որսացել
18:53
ՄԱԿ գլխավոր քարտուղարը զգուշացրել է, որ բազմաբևեռ աշխարհը կարող է քաոսի հանգեցնել
ՀՀ ՄԻՊ-ի նախաձեռնությամբ քննարկվել են ազատությունից զրկված կանանց վերարտադրողական առողջության խնդիրները
18:50
Հունգարիան կարող է Իրանի համար ծառայել որպես «առևտրային դարպաս» դեպի Եվրոպա․ Սիյարտո
Զելենսկու այցը՝ քննություն Փաշինյանի և Ալիևի համար
18:46
Լեհաստանում ավիացիոն վառելիք տեղափոխող գնացքը դուրս է եկել ռելսերից
«Արմավիր» ՔԿՀ աշխատակցի կոշիկներում հայտնաբերվել են ծխախոտի տուփեր, դրանցում՝ թմրանյութ
Մխիթար Հայրապետյանն ընդունել է Համաշխարհային բանկի ներկայացուցիչներին
Միրզոյանը կմեկնի Թուրքիա
18:40
Կուլեբան առաջարկել է արգելել Եվրոպայից զինամթերքի արտահանումը ամնենուր, բացի Ուկրաինայից
18:39
Լավրովն ու Չինաստանի ԱԳ նախարարը քննարկել են Ուկրաինայի ճգնաժամը
18:30
Ռաֆահում Իսրայելի գործողությունը խաչ կդնի ՄԱԿ-ի մարդասիրական ջանքերի վրա. Գուտերեշ
18:27
Live. «Առաջին լրատվական» տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոն
Իսրայելի բանակը ներկայացրել է Ռաֆահից խաղաղ բնակիչներին տարհանելու ծրագիր՝ նախքան ցամաքային գործողություն սկսելը
Սուրեն Պապիկյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Վրաստանի պաշտպանության նախարարի հետ
18:15
ԵՄ-ի և ՆԱՏՕ-ի առանձին երկրներ կարող են զինվորականների ուղարկել Ուկրաինա. Սլովակիայի վարչապետ
Լուկաշենկո-պուտինյան մեղադրանքները Հայաստանին
18:10
Պուտինի և Էրդողանի հանդիպումը կկայանա միայն ՌԴ-ում նախագահական ընտրություններից հետո․ Պեսկով
18:06
Բրյուսելում ֆերմերների և ոստիկանների միջև բախումներ են տեղի ունեցել

Օրորոցում չխեղդվելու հրամայականը. Հայաստանի այլընտրանքը

Հայաստանում բավականին նկատելի դինամիկայով հասունանում է հասարակական-քաղաքական մի «դիսկուրս», որի այսպես ասած մեխը Հայաստանի անցումն է անվտանգային-արտաքին քաղաքական համակարգային մի հունից մեկ այլ հուն, որը ձևակերպվում է այլընտրանքի տրամաբանության ներքո: Առերևույթ, ամեն ինչ ոչ միայն տրամաբանական, օրինաչափ, օբյեկտիվ և ընդհուպ կենսական անհրաժեշտություն է, այլ րոպե առաջ թվացող հրամայական: 44-օրյա պատերազմից հետո քանդվել է Հայաստանի անվտանգային երեք տասնամյակի համակարգը: Ընդ որում, քանդվել է ոչ միայն ֆիզիկապես, այլ նաև ակնառու է դարձել դրա քաղաքական անհամարժեքությունը եղած և հասունացած մարտահրավերներին, ընդհանրապես համաշխարհային միտումներին և հեռանկարներին: Հայաստանի ռազմա-քաղաքական անվտանգային ռուսական կամ եվրասիա-ռուսական հովանոցը իրականում պատառոտված է, կամ պարզապես գոյություն չունի, խաբկանք է, իսկ իրականում ոչ թե հովանոց է, այլ եվրասիա-թյուրքական սեղմվող օղակ:

Ըստ այդմ, պետք է ժամ առաջ դեն նետել այդ օղակն ու գտնել նոր լուծումներ, այլընտրանքներ: Բայց, տրամաբանական այդ հրամայականից հետո գալիս է առանցքային հարցը, կապված ինչպեսի հետ: Այդ հարցը իր հերթին բախվում է մի քանի ենթահարցերի: Օրինակ, արդյո՞ք Հայաստանը իր առկա խնդիրներով հանդերձ ունի բավարար այլընտրանքային առաջարկ, որը «հաշվեկշռում» ավելի կչեզոքացնի ռիսկերը, քան կառաջացնի նոր ռիսկեր: Չէ՞ որ պետք է նկատի ունենալ մի նուրբ և առանցքային հանգամանք՝ Ռուսաստանի գործոնը: Ի վերջո, անկասկած է, որ Ռուսաստանը ձեռքերը ծալած չի սպասելու կամ հետևելու, թե երբ է Հայաստանը իրեն թողնելու կամ հրելու մի կողմ, կամ երկրորդ պլան, ձեռնամուխ լինելով այլընտրանքի համար տարածություն բացելուն: Չէ՞ որ այդ տարածությունը բացվելու է Ռուսաստանի հաշվին: Իհարկե, դա Հայաստանի հոգսը չէ, այլ Ռուսաստանի: Բայց, դա առերևույթ: Միթե՞ կա ողջախոհ մարդ, որը չի հասկանում, որ Ռուսաստանը Հայաստանի հարցում իր ամբողջ ազդեցությունը գործի է դնելու իր տարածության հաշվին որևէ այլընտրանքի տեղ չզիջելու համար: Իսկ այդ հարցում Ռուսաստանի լծակները մեղմ ասած շատ են, թե արտաքին, թե ներքին: Ըստ այդմ, օրինակ, առաջանում է հարց՝ կտրուկ շարժումներ անելու պարագայում, կարո՞ղ է արդյոք այդպիսի այլընտրանքը Հայաստանի համար արժենալ շոշափելի տարածքներ: Հետո իհարկե միջազգային հանրությունը տասնամյակներ կարող է դատապարտել այդ տարածքների որևէ զբաղեցում, ինչպես, ի դեպ, դատապարտում էին Ադրբեջանի պարագայում, կոչ անելով վերադարձնել շրջանները: Բայց, Բաքուն ի վերջո դա կարողացավ անել միայն ռեգիոնալ պատերազմով: Սակայն, այստեղ խնդիրը միայն այն չէ, որ Հայաստանն այլընտրանքի խնդիրները լուծի առանց նոր կորուստների, որոնց մասշտաբն ու ծավալը կարող է լինել անկանխատեսելի:

Ի վերջո, Հայաստանին կարող են նաև այլևայլ տեխնոլոգիական և մեթոդաբանական ճնշումներով պարզապես ավելի խորը թաղել անայլընտրանք ռեժիմում, երբ միակ հույսը կմնա ընդամենը այն, որ ավելի գլոբալ մակարդակում Արևմուտքը կլուծի Ռուսաստանի և Թուրքիայի հարցն ու Հայաստանին կընձեռնվի ազատության նոր պատմական շանս: Բայց, ողջամիտ չի կարող լինել նստել ու այդ շանսին սպասելը: Հայաստանն ինքը պետք է իրենից հասանելիքն անի այդ շանսը մոտեցնելու, այլընտրանքային հնարավորությունը առավելագույնս նվազեցված ռիսկերի միջավայրով ձևավորելու համար: Պարզապես, այլընտրանքի հարցում գրեթե զրոյական միջավայրից հիմնարար քաղաքականություն կառուցելը Հայաստանը պետք է սկսի նախադրյալների, հիմքի, բազայի ձևավորումից: Ու, որպեսզի այդ ամենը «օրորոցում» չբախվի խեղդվելու վտանգին, Հայաստանին պետք է շարժվել հանգիստ, զուսպ, առանց Եվրաատլանտյան գործընկերների, Ֆրանսիայի, ԱՄՆ հանդեպ ունեցած չափազանցված սպասումների և առանց նրանց հետ աշխատանքը Ռուսաստանի հետ բախման տրամաբանության դաշտ բերելու: Այդ իմաստով, բախման, շահերի հակադրությունը իհարկե առանց այդ էլ կա, միևնույն է կա, և ոչ ոք, առավել ևս Ռուսաստանում հիմար չեն՝ դա չնկատելու համար: Բայց, ամբողջ խնդիրն էլ այն է, որ առավել ևս այդ դեպքում Հայաստանից պահանջվում է անկյունները առավելագույնս հարթեցնելու ոսկերչական ջանք: Մենք առանց այդ էլ շատ բան ենք կորցրել, նոր կորուստների ռիսկով ինչ-որ հարց լուծելու համար, առանց այդ հարցի բացարձակ երաշխիքի: Ի վերջո, իհարկե հակառակն էլ կորուստների բացառման երաշխիք չէ, բայց, հենց այդ իմաստով Հայաստանին այսօր առավել քան պետք է դիվանագիտական-քաղաքական ոսկե միջինը, զգայական ծայրահեղությունների փոխարեն:

Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում