Thursday, 29 02 2024
01:00
Թրամփը մտավոր ունակությունների ստուգման թեստ է հանձնել
00:53
Պետդեպը չի արձանագրում ՌԴ կողմից միջուկային զենք կիրառելու նշաններ
00:51
«Ուկրաինայում չեն լինի ո՛չ Գերմանիայի, ո՛չ էլ ՆԱՏՕ-ի զորքեր»․ Շոլց
00:30
«Եթե Ուկրաինան տապալվի, ՆԱՏՕ-ն ստիպված կլինի պայքարի դուրս գալ Ռուսաստանի դեմ»․ Պենտագոնի ղեկավար
Հայերի նկատմամբ ատելությունը սպի է թողնում պատմության մեջ․ իտալացի պատգամավորը՝ Ստեփանակերտում Ազնավուրի կիսանդրին քանդելու մասին
Հնդկաստանի քաղաքացիները ծեծկռտուք են սարքել, նրանցից մի քանիսը որոնվում են
Բյուրական գյուղում տնակ և 1000 քմ խոտածածկույթ է այրվել
Արարատ Միրզոյանի Անթալիա այցի շրջանակում նախատեսվում են նաև երկկողմ հանդիպումներ
Կառավարության առաջարկած «3 միլիոնը» արցախցիներին հիասթափեցրել է
Եղբայրները վիճել են, այդ թվում դանակներով, նրանց տեղափոխել են հիվանդանոց
Միրզոյան-Բայրամով հանդիպման արդյունքները. Բեռլինը շտապեցնում է
Որդին ձեռքերով, ձեռնափայտով ծեծել Է հորն ու հափշտակել 59 հազար դրամ
Ալիևը կիրառում է Սերբիայի մեխանիզմը. ձգձգելով բանակցությունը հասունացնել պատերազմ
Ռուսական մեդիան ինքնատիրապետումը նորից կորցրել է. «ալիքը փոխելու» ժամանակը
ՀԱՊԿ-ը կարող է քանդվել ոչ միայն Հայաստանի ձեռքով
Բաքուն իր դեմ բարձրացած ալիքը փորձում է կանգնեցնել. իսկ այն առայժմ միայն ուժեղանում է
Մոսվկայում մենաստանում հրդեհ է բռնկվել
Վերին Խոտանան-Աղվանի ավտոճանապարհին բեռնատարը կողաշրջվել է
Պուտինի «մերկությունը». կայցելի՞ նա Թուրքիա
Էդմոն Մարուքյանը վարչապետին ներկայացրել է ՀՀ հատուկ հանձնարարություններով դեսպանի պաշտոնից ազատման դիմում
Մոսկվայում տղամարդը կրակ է բացել շտապօգնության մեքենայի մեջ
«Վանաձոր» ՔԿՀ-ում պահման պայմանների պատճառով հացադուլ է հայտարարել 53 դատապարտյալ
Ասում են՝ քոլիկները քանդեք. դե ձեր դղյակները չունենք. Նորքում լարված էր
Նոր թեժ կետ եւ ազդեցության նոր ալիք դեպի Կովկաս
20:50
Բրիտանիան կարող է վաճառել իր ավիակիրը
Իր 3 երեխաների նկատմամբ նախ ինքն էր սեռական ոտնձգություն կատարել, հետո փողի դիմաց հանձնել ընկերոջը
Ներկայիս Ալիևին ստեղծել է ՀՀ թշվառ քաղաքական էլիտան
Քննարկվել են «Ակադեմիական քաղաք»-ի մշակութային և կրթական կլաստերների ենթակառուցվածքներին վերաբերող հարցեր
ԱԺ պատգամավորները հանդիպել են ԵՄ դեսպանին
Քասախում սպանության և այլ հանցագործության վերաբերյալ վարույթով երեք անձ կալանավորվել է

Հայ-ռուսական օրակարգի մեծ անխուսափելիությունը

Պուտին-Փաշինյան մոսկովյան հետընտրական առաջին հանդիպման հանգամանքը հայաստանյան ուշադրությունը օրինաչափորեն և հասկանալիորեն գրավել է ընթացիկ սահմանային, անվտանգային խնդիրների, ռեգիոնալ իրադրության, Արցախի հարցի հեռանկարի և ներքին ու արտաքին այլ մարտահրավերների համատեքստում, դրանում Ռուսաստանի դերի, Հայաստանի հետ ունեցած համաձայնությունների և անհամաձայությունների պրիզմայով: Այդ ամենի անկասկած կարևորությամբ հանդերձ, հարկավոր է թերևս արձանագրել, որ հայ-ռուսական հարաբերության օրակարգը կամ այդ հարաբերության հեռանկարի հարցը թևակոխել է նոր հարթություն, աշխարհաքաղաքական նոր միջավայր, ինչը պայմանավորված է այլևս ոչ միայն հետպատերազմական Կովկասով, կամ պատերազմի, դրանում ՌԴ ոչ դաշնակցային դերի և պահվածքի, դրանից բխող հետագա ռեգիոնալ իրողությունների և Հայաստանի համար հրամայականների հանգամանքով, այլևս կենտրոնասիական ռեգիոնում ստեղծված նոր իրադրությամբ:

Արցախի դեմ պատերազմի իրողությամբ և դրա հետևանքով ստեղծված իրադրության առնչությամբ մենք սկսեցինք խոսել կովկասյան անվտանգության համակարգի փլուզման մասին: Սակայն, գործնականում փլուզվել է եվրասիական ռեգիոնի անվտանգության ամբողջ համակարգը: Դա տեղի է ունենում Աֆղանստանից ՆԱՏՕ և ԱՄՆ զինուժի դուրսբերման հետևանքով կամ արդյունքում: 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկությունից հետո ԱՄՆ աֆղանական արշավով հաստատվեց այդ երկրում և դրանով իսկ ձևավորեց ռեգիոնալ նոր ստատուս-քվո և անվտանգային նոր համակարգ:

Աֆղանստանում ԱՄՆ և ՆԱՏՕ ներկայությունը չի լուծել այդ երկրի հետ կապված հիմնարար խնդիրներ, բայց ձևավորել է ռեգիոնալ անվտանգային իրողություններ, որոնք գործնականում առկա էին քսան տարի: Քսանամյակ անց ԱՄՆ և ՆԱՏՕ հետ են քաշվում, ընդ որում բավականին արագ, ինչի հետևանքով ըստ էության փլուզվում է եվրասիական ահռելի ռեգիոնի անվտանգության համակարգը, իր հետ պայթեցնելով նաև այդ համակարգում ՌԴ որոշիչ և կանխորոշիչ դերի «առասպելը»: Միջինասիական ռեգիոնում Ռուսաստանը հայտնվել է մի շարք համազոր ուժային կենտրոնների հետ պայմանավորվելու, ըստ այդմ ազդեցության գոտիներ կիսելու, «փոխզիջելու» անհրաժեշտության առաջ, առանց որի Մոսկվան ստիպված է լինելու պատերազմել այդ կենտրոնների հետ՝ թեկուզ անուղղակի, ըստ էության ստանալով իր հարավ-արևելյան գոտում անկայունության մի մեծ շրջան: Հայաստանը միջինասիական ռեգիոնում չկա, սակայն, ինչպես արձանագրեցինք, չկա որպես այդպիսին առանձին ռեգիոնալ հարց, կամ եվրասիական մեծ ռեգիոնի անվտանգային համակարգի խնդիր, որը ներկայումս գտնվելով համալիր ապամոնտաժման փուլում, հաջորդիվ թևակոխելու է համալիր կառուցման փուլ: Որքան կտևի այդ անցումը, բարդ է ասել, սակայն հայ-ռուսական հարաբերությունն անխուսափելիորեն կրելու է այդ իրավիճակի ազդեցությունը և ըստ այդմ առաջանում է  դրանից բխող օրակարգի անխուսափելիությունը: Դրանից է կարող բխել նաև անխուսափելիությունն այն հեռանկարի, որ Ռուսաստանը առաջնահերթությունների սահմանման ռազմավարական խնդրի առաջ կանգնելով, ամբողջությունը պահելու համար դիտարկի մասից՝ Կովկասից հրաժարումը, ինչին պատրաստվելու ճանապարհին Հայաստանն իհարկե պետք է մատը պահի թե ռուսական զարկերակի վրա, թե միևնույն ժամանակ շոշափելի այլընտրանքային զարկերակր: Այդ համատեքստում նաև, ժամանակի ու տարածության մեջ անվտանգային խնդիրները եվրասիական ռեգիոնալ համակարգի մեծ վերափոխման համատեքստում դիտարկելու անհրաժեշտությունը հատուկ է ոչ միայն հայ-ռուսական օրակարգին, այլ գործնականում բոլոր ուժային կենտրոնների հետ Հայաստանի հարաբերության հեռանկարին, լինի Չինաստան, Իրան, թե ԱՄՆ, Ֆրանսիա ու մնացյալ միացյալ, թե բազմաբաղադրիչ Եվրոպա: Որքանով է ունակ Հայաստանը դիտարկել օրակարգեր նվազագույնը տասնամյակի հեռավորության ու եվրասիական ընդգրկման վրա, սա է հարցերի հարցը:

Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում