Sunday, 22 05 2022
11:00
ՆԱՏՕ-ի նախկին գլխավոր քարտուղարը քննադատել է Գերմանիային՝ Ուկրաինայի իրավիճակի հետ կապված դիրքորոշման համար
Իշխանությունը սատկած առյուծ չէ, որ նստես ու քշես. Չախոյանը` Քոչարյանին
Սյունիքի միջանցքի խնդիրը մեծացրել է Իրանի հետաքրքրությունը Հայաստանի նկատմամբ
Եկեք բանավեճի Հանրայինի եթերում, եթե վստահ եք ձեր ասելիքի ճշմարտացիությանը. Ալեքսանյանը’ «Հայաստան» դաշինքին
Հայաստանում գնաճը ներմուծված է, հետևաբար Կենտրոնական բանկը ոչինչ չի կարող անել
10:09
Ժնեւում վաճառվում Է գոլֆի գնդակի չափի տանձաձեւ ադամանդ
Ինչու է Արցախի ԱԺ պատգամավորների աշխատավարձի բարձրացմանը վերաբերող նախագիծը հանվել շրջանառությունից
09:45
Պիկասոյի «Պառկած մերկ կինը» նկարը 67,5 մլն դոլարով վաճառվել Է Sotheby՚s-ի աճուրդում
09:30
«Վեկտոր»-ը ծաղկախտի դեմ նոր պատվաստանյութի գրանցման հայտ Է ներկայացրել
09:15
Էդ Շիրանը երկրորդ անգամ հայր է դարձել
Գիտուժ, որը պիտի վերածվի զինուժի
00:00
Արգելվել է Ջո Բայդենի մուտքը ՌԴ
ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են
23:30
Պուգաչովայի և Գալկինի բաժանման մասին լուրերը կեղծ են
23:15
Գերմանիայում տորնադո է մոլեգնում. կա զոհ
Մաքրվել է Երևանի ամենամեծ վարչական շրջանի 18 տարածք
Մայիսի 22-ին երթ կամ հանրահավաք չի լինի. Իշխան Սաղաթելյան
22:30
Վիվա-ՄՏՍ-ի գլխավոր տնօրենը՝ «Yerevan Tech Forum 2022»-ի բանախոս
Երկիրը «փրկիչների» կարիք չունի…
Իրանի հետ ունենք համընկնող շահեր, նվազում են Սյունիքի ռիսկերը
ՏՏ ոլորտի միջոցառումները կխթանեն ՀՀ ոլորտի վրա հիմնված տնտեսության զարգացմանը. մեկնարկել է Երևան Թեք Ֆորումը
Ուզում եմ իմանալ «30+1» գործը փակվե՞լ է, թե ոչ․ Դաշնակները հիմա ի՞նչ են ուզում
Վրաստանում երկու երկրաշարժ է գրանցվել
Հակիրճ՝ բրյուսելյան հանդիպման մասին
Գիտությունն է մեր պետականության, ինքնիշխանության պահողը
Մեր ազնիւ ժողովուրդի զաւակներէն կը խնդրուի այս ապատեղեկատուութեան զոհ չդառնալ. Հաղորդագրութիւն Ռ.Ա.Կ. Լիբանանի Շրջանային Վարչութեան
Ուկրաինական պատերազմ. էսկալացիա՞, թե՞ դիվանագիտություն
Հայտնի է՝ որքան մարդ է այսօր մասնակցել ընդդիմության հանրահավաքին
Փաշինյանը չունի որևէ մանդատ հայ ժողովրդի ու Հայաստանի անունից բանակցություններ վարելու. Սաղաթելյան
Հակառակորդը կրակել է սահմանի արևելյան հենակետերի ուղղությամբ. կա տուժած

1920-ականներից Հայաստանը կորցրել է տարածքներ. գյուղացու իրավունքը չի դրվել որոշման հիմքում

Սահմանային վեճերում նաև գյուղերի բնակիչների իրավունքները, բնականոն կյանքի պահանջները անտեսելու պատճառով տարածքային կորուստների ևս մեկ օրինակ է կապված Շինիխ-Այրումի շրջանի և Դիլիջանի գավառի հետ: Այդ մասին հայտնում են ՄԻՊ գրասենյակից:

«Մասնավորապես, Խորհրդային Հայաստանի ոչ հետևողականության արդյունքում Շինիխ-Այրումի շրջանի վիճելի համարվող ամբողջ տարածքը (11.659 դեսյատին) 1927թ. հունվարի 11-ին ճանաչվեց ադրբեջանական Ղազախի գավառի մաս, իսկ անտառի վիճելի տարածքը (4.000 դեսյատին)` ՀԽՍՀ Դիլիջանի մաս: Ընդ որում, Անդրկենտգործկոմի կազմում գտնվող գավառների հողային վեճերը որոշող հանձնաժողովի 1923 թ. ապրիլի 28-ին որոշմամբ Շինիխ-Այրումի շրջանում գտնվող 5.000 դեսյատին հողատարածքը Դիլիջանի գավառից հանձնվեց Ղազախի գավառին: Բայց հետագայում ադրբեջանական ներկայացուցիչները, ահաբեկելով անտառապետին, խախտել էին 1923 թ. որոշումը և գրավել շուրջ 7.000 դեսյատին տարածք՝ ամբողջը հասցնելով 11.800 դեսյատինի:

Հայաստանի ու հատկապես գյուղերի բնակչության համար այս անհաջող լուծման արդյունքում ՀԽՍՀ մաս կազմող Բաշքենդ (հետագայում հայկական անվանումը՝ Արծվաշեն) գյուղը հայտնվում էր Ղազախի գավառում. որոշվեց առանձնացնել մի հողաշերտ` ամառային արոտավայր, որը տարածքային առումով գյուղը կկապեր Դիլիջանի հետ: Սա ամեն դեպքում կարևոր էր հենց Բաշքենդի հայկական բնակչության իրավունքների տեսանկյունից:

Վերջնական արդյունքում Անդրկովկասյան կենտրոնական գործկոմի նախագահության 1929 թ. փետրվարի 18-ի նիստում որոշվեց հաստատել 1927 թ. հունվարի 11-ի համաձայնությունը և Բաշքենդը կապել ՀԽՍՀ-ի հետ նեղ հողաշերտով:

Ի կատարումն այդ որոշման՝ 1929 թ. ընթացքում Շինիխ-Այրումի անտառային շրջաններում տեղադրվեց սահմանային 45 տեղանշան 40 կմ երկարության վրա:

Պատրաստվել էր նախագիծ՝ Բաշքենդ գյուղը հարակից տարածքներով ՀԽՍՀ-ին միացնելու համար: Հետազոտվել էր գյուղի և Շինիխ-Այրումի հողօգտագործման դրությունը, տեղում ոումնասիրվել և պլանի մեջ էր ներառվել վիճելի 4.844 հեկտար տարածք:

Կենտգործկոմի որոշմամբ նախատեսվում էր նաև Շինիխ-Այրումի շրջանի հողերից օգտագործման համար մի մաս հատկացնել Բաշքենդ գյուղի բնակիչներին: Սակայն Անդրկենտգործկոմի նախագահության 1929 թ. հուլիսի 20-ի նիստի որոշմամբ, պատճառաբանելով հողերի սակավությունը, մերժվեց յուրաքանչյուր շնչին գոնե 0,75 հեկտար տարածք տրամադրելու առաջարկը: Այդ տարածքները մնացին հետագայում Ադրբեջանի կազմում (առանձին է Արծվաշենի ու գյուղի բնակչության իրավունքների ոտնահարումների պատմությունը):

Ընդ որում, ադրբեջանական իշխանությունները բնակչության իրենց հատվածին հրահրում էին մտացածին բողոքներ գրել ՀԽՍՀ դեմ ու դրանով ավելի էին հրահրում խնդիրներ: Սովորաբար սեպաձև խրվելով Հայաստանի տարածքում, ադրբեջանաբնակ գյուղերը, սովորության համաձայն, հետագայում հայկական գյուղերի հաշվին ընդլայնվելու փորձեր էին սկսում:

1920-ական թվականներին Խորհրդային Հայաստանը կորցրել է տարածքներ ու պատճառներից է եղել այն, որ մարդու իրավունքները, գյուղացիների իրավունքները չեն դրվել որոշումների հիմքում, այդ առումով չի ցուցաբերվել հետևողականություն:

Հաշվի չի առնվել, որ ցանկացած սահմանային վեճի հիմքում պետք է լինի այն, թե ինչ աստիճան է ապահովվում սահմանային բնակչության բնականոն կյանքը: Իհարկե, դա հաշվի չի առել նաև խորհրդային ղեկավարությունը», – նշված է տեքստում:

Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում