Ռուսական Новая Газета թերթում հրապարակվել է ռազմական փորձագետ Պավել Ֆելգենգաուերի «Վրաստանում գտնվող ռուսական զորքերի դասավորվածությունն ագրեսիվ-հարձակողական է» խորագրով հոդվածը, որում ասվում է.
«Ռուսական զորքերի Վրաստան ներխուժելու երրորդ տարեդարձին Ռուսաստանի նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը Պետդումայի վավերացմանը ներկայացրեց Աբխազիայի ու Հարավային Օսիայի հետ կնքված համաձայնագրերը, որոնք առնչվում էին այդ տարածքներում ռուսական ռազմաբազաների տեղակայմանն ու գործունեությանը (մոտակա 49 տարիներին՝ անժամկետ երկարաձգելու հնարավորությամբ)։
Քանի որ ռուսական ռազմաբազաների վերաբերյալ այդ համաձայնագրերը կնքվել են ավելի քան մեկ տարի առաջ, իսկ զորամիավորումները վաղուց ձևավորված են, հենց 2011 թվականի օգոստոսի 8-ին արձակուրդի մեջ գտնվող Պետդումայի վավերացմանն այդ փաստաթղթերի ներկայացումը, շարունակվող դիմակայությունում համարվում է խորհրդանշական-քարոզչական ժեստ։
Ըստ այդ համաձայնագրերի՝ Հարավային Օսիայում գործող ռուսական 4-րդ բազան պետք է ունենա 3800 մարդ։ Նույնը վերաբերում է նաև Աբխազիայում գտնվող 7-րդ բազային։ Սակայն իրականում առաջ է քաշվել միայն ծանր տեխնիկան, իսկ անձնակազմի կեսից ավելին տեղակայվել է դրանցից հարյուրավոր կիլոմետրեր հեռավորության վրա՝ Վլադիկավկազում ու Մայկոպում։ Իսկ Աբխազիայի ու Հարավային Օսիայի շփման գիծը, որն այժմ համարում են սահման, պահպանում են Ռուսաստանի սահմանապահ զորքերի մոտ 3000 պայմանագրային զինծառայողներ։
Վերջին օրերին Մեդվեդևը հաստատեց, որ 2008 թվականի օգոստոսին Վրաստան ներխուժելու գլխավոր առաջադրանքը «Վրաստանի ռազմական մեքենան փլուզելն ու կործանելն էր», ինչը, սակայն, տեղի չունեցավ. վրացական բանակը շատ արագ և ժամանակին դուրս եկավ ռուսական հարվածի տակից՝ իր հետ տանելով ժամանակակից ու արդիականացված տեխնիկայի մեծ մասը։
Չնայած երկարատև նախապատրաստմանը՝ ռուսական հարձակումը քաոսային անկազմակերպ էր. մարտերի ընթացքում գերի է վերցվել միայն 15 վրացի զինվոր։ Մինչդեռ սկզբնական շրջանում պլանավորվել էր ջախջախել և գերեվարել վրացական բանակի և ՆԳՆ-ի հատուկջոկատայինների մեծ մասը, ինչն անխուսափելիորեն կհանգեցներ ռեժիմի ապակայունացմանը, իսկ Մոսկվայի աջակցությունը վայելող վրացական ընդդիմությունն իշխանափոխություն իրականացնելու հնարավորություն կստանար։
Դրա համար էլ ակնհայտ է, թե ինչու օգոստոսյան պատերազմի արդյունքում տվյալ ժամանակ «հերոսներ» հռչակված 58-րդ բանակի համարանատար, գեներալ Անատոլի Խրուլևը, Ցամաքային զորքերի գլխավոր հրամանատար, 2008 թվականին միացյալ խմբավորման հրամանատար, գեներալ Վլադիմիր Բոլդիրևը և Հյուսիսկովկասյան օկրուգի հրամանատար, գեներալ Սերգեյ Մակարովն անփառունակ ձևով հեռացվեցին զբաղեցրած պաշտոններից։
Վրացական ճակատն այսօր նույնպես կարևորագույնն է. հենց Հյուսիսային Կովկաս է ուղարկվում ռուսական նորագույն տեխնիկան՝ Т-90 տանկերը, ավելի քան 300 կիլոմետր հեռավորություն ունեցող Искандер-М բալիստիկ հրթիռները, Ми-28Н հարվածային ուղղաթիռները, Су-25СМ արդիականացված գրոհային ինքնաթիռները, Су-34 ռմբակոծիչները։
Իհարկե, տարածաշրջանում շարունակվում է անվերջ հակաահաբեկչական գործողություն, սակայն տվյալ տեխնիկան չի գործածվում դրանում։ Տանկերը կանգնած են Ցխինվալում՝ շփման գծից մի քանի հարյուր մետր հեռավորության վրա, իսկ դրանց անձնակազմը՝ Վլադիկավկազում՝ մի քանի հարյուր կիլոմետր հեռավորության վրա։
Պաշտպանության մասին ոչ ոք չի մտածում. ռուսական զորքերի դասավորվածությունն ագրեսիվ-հարձակողական է և ուղղված է դեպի հարավ։ Ակնհայտորեն, Գլխավոր շտաբում վստահ են, որ ապագա հնարավոր նոր հակամարտության դեպքում, ինչպես որ 2008 թվականի օգոստոսին էր, հենց Մոսկվան է բնորոշելու դրա ժամկետն ու բնույթը, որպեսզի ավիացիան կարողանա թռիչքներ գործել, իսկ զորքերը ժամանակին առաջ շարժվեն։ Մինչդեռ ձմռանը Հարավային Օսիայից Ռոքյան թունելի միջոցով տանող ճանապարհը մշտապես փակ է լինում ձնհայուսերի ու սողանքների պտճառով։
Մոսկվայում միայն բանավոր կերպ են վախենում վրացական «ռևանշից», ինչի համար էլ Աբխազիայից ու Հարավային Օսիայից վտարվել են ՄԱԿ-ի ու ԵԱՀԿ-ի բոլոր դիտորդները։ Ներկայումս այդ տարածքներում չի գործում ռազմական պատրաստությունների միջազգային դիտարկման որևէ ռեժիմ։
Մեդվեդևը հայտարարել է, որ պատրաստ է անորոշ ժամկետով հետաձգել Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությանը (ԱՀԿ) Ռուսաստանի անդամակցությունը, միայն թե ԵՄ-ի չեզոք առաքելությանը չթույլատրի դիտարկում անցկացնել Ռոքյան թունելում ու Աբխազիայի սահմանին։ Ակնհայտ է, որ սեփական զորքերի ու տեխնիկայի քողարկված առաջխաղացումը դեպի շփման գծեր շատ ավելի կարևոր է, քան ԱՀԿ-ին անդամակցելը»։
