Monday, 25 01 2021
Monday, 25 01 2021
01:00
Բայդենը կարող է չեղարկել չինական ապրանքների ներմուծման մաքսատուրքերը
00:45
Բայդենը տրանսգենդերներին թույլատրել է ծառայել ԱՄՆ զինված ուժերում
00:30
Moderna-ն հայտնել է, որ իր պատվաստանյութն արդյունավետ կլինի Covid-ի նոր տեսակների դեմ
00:20
Իտալիայի վարչապետ Ջուզեպե Կոնտեն որոշել է հրաժարական տալ
Մանկատան նախկին շրջանավարտի բնակարանի հարցը լուծվել է
Լարսը բաց է բոլոր տեսակի մեքենաների համար
iPhone 12-ը կարող է առաջացնել բժշկական սարքավորումների խափանումներ
Արա Այվազյանը վերահաստատել է Հայաստանի հավատարմությունն ու նվիրվածությունը ԵԽ-ի որդեգրած սկզբունքներին և նպատակներին
Գերիների փոխանակման առաջին փուլից հետո Ադրբեջանը տարբեր պատրվակներով հրաժարվում է ավարտել գործընթացը. Ռուբինյանը՝ ԵԽԽՎ-ում
Զոհրաբյանը Եվրոպայի Խորհրդին կոչ է արել անել առավելագույնը հայ գերիներին հայրենիք վերադարձնելու համար
Մարսելի «Սուրբ Սահակ և Սուրբ Մեսրոպ» մշակույթի կենտրոնը հարձակման է ենթարկվել
23:15
Թուրքիայի հետ լարված հարաբերությունների ֆոնին Հունաստանը Ֆրանսիայի հետ կնքել է կործանիչների ձեռք բերման գործարք
23:10
Իշխանության մոտ չկա գիտակցում, որ իրավիճակը կրիտիկական է
23:00
ԱՄՆ Ֆինանսների նախարարի թեկնածուն կին է. նախատեսվում է Սենատի քվեարկությունը
22:45
Հունաստանը և Թուրքիան բանակցություններ են սկսում
Ստամբուլում զինված տղամարդը հարձակվել է երեք ռուսների վրա
Բարի տարեդարձ, Արցախի՛ հերոս. ԱՀ նախագահը՝ Կարեն Ջալավյանին
Այսօր հայկական դիվանագիտությունն անթույլատրելի պարտություն է կրել
22:10
Մեծ Բրիտանիան դիտարկում է լոքդաունի միջոցառումների մեղմացման հնարավորությունը
Աշխատավարձի բարձրացումը դատավորներին գայթակղությունից զերծ պահելու համար բավարար չէ
21:54
Մադրիդում խստացրել են պարետային ժամը և արգելել` հյուր գնալը
Խոշոր խաղացողները օբյեկտիվորեն կարող են ազդել շուկայի թանկացման վրա․ ՏՄՊՊՀ նախագահ
21:39
Եվրոպայի կենտրոնական բանկը կստեղծի կլիմայի փոփոխման կենտրոն
Կոռուպցիոն սխեման այս դեպքում էլ է աշխատելու․ նոր պրոթեզները խնդիրներ են առաջացնելու
21:20
Բելառուսում մեկնարկել է զինված ուժերի մարտական և մոբիլիզացիոն պատրաստվածության համալիր ստուգումը
21:10
ՆԱՏՕ-ի Ռազմական կոմիեի նիստը տեղի կունենա հունվարի 27-ին
Տղա ջան, եթե ի վիճակի չէիր նախարար աշխատել, հրաժարական տայիր․ ազատամարտիկները՝ Դավիթ Տոնոյանին
ԱԺ-ն խորհրդարանական լսումներ կանցկացնի գիտության թեմայով
Այն, ինչ ցուցադրվում է ֆիլմում, ինձ չի պատկանում. Պուտինը «Պուտինի պալատի» մասին
ՀՀ ԱԳՆ և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ղեկավարները քննարկել են ԼՂ հակամարտության գոտում հայկական ժառանգության պահպանումը

Հայկական սև-սպիտակը Մոսկվայից հետո. ինչ հարցեր են լուծվում ներքաղաքական Հայաստանում

Մոսկվայում տեղի ունեցած եռակողմ հանդիպումը միանգամայն հասկանալիորեն բուռն քննարկման է արժանացել Հայաստանի հասարակական-քաղաքական դաշտում: Իշխանության շրջանակը խոսում է թեկուզ փոքր, թույլ, բայց հաջողության մասին, ընդդիմությունները՝ չափավոր թե արմատական, խոսում են անհաջողության և Հայաստանի շահերի անտեսման մասին:

Մոսկովյան հանդիպումը, սակայն, բավականին պարզունականում է հաջողության կամ անհաջողության, այլ կերպ ասած՝ սև կամ սպիտակ դիտարկման պարագայում: Մի բան կասկածից վեր է, որ անհաջողության է մատնված Հայաստանի համար այս պահի կարևորագույն հարցը՝ գերիների վերադարձի և անհետ կորածների հարցը: Ակնառու է, որ Բաքուն չի զիջել: Իհարկե, չի զիջել նաև Երևանը, եթե չի լուծվել գերիների հարցը, բայց այստեղ գնահատականի առանցքային ելակետը մեկն է՝ հարցը լուծված չէ, և դա դրա լուծման համար պատասխանատու քաղաքական իշխանության անհաջողությունն է:

Ակնառու է, որ Մոսկվան էլ բավարար ջանք չի գործադրում հարցը լուծելու համար: Այստեղ էլ չկա զարմանալի ոչինչ: Մոսկվան լուծում է իր, ոչ թե Հայաստանի հարցերը: Հայաստանի հարցերը լուծում է այնքանով, որքանով համահունչ են իր շահերին կամ չեն վտանգում իր շահերը: Ռուսաստանը չի ցանկանում Հայաստանի համար գերակա խնդրի առնչությամբ գժտվել կամ լարում առաջացնել Ադրբեջանի հետ հարաբերությունում, որն առանց այդ էլ խորքային, բազմաշերտ լարման տիրույթում է շատ վաղուց՝ դեռևս պատերազմից առաջ: Ռուսաստանը չի ցանկանում այն տեղափոխել ավելի հրապարակային և ռիսկային հարթություն:

Միաժամանակ, հայ ռազմագերիների հարցը նաև Թուրքիայի խաղաքարտերից մեկն է: Անկարան ունի դրա կարիքը: Պատերազմը կանգնել է, իսկ բանն այն է, որ Անկարայի աշխարհաքաղաքականության ծիրում առավել արդյունավետ գործիքը հենց ռազմականն է, ռազմական շանտաժն ու ավանտյուրան: Այդ իմաստով Թուրքիան վերցրել է թերևս առավելագույնը, որ կարող էր: Այժմ Անկարան պատկերացնում է, որ ավելին ստանալու համար կա՛մ պետք է այլ ուղղություններով ճնշում բանեցնի Մոսկվայի վրա, կա՛մ ապահովի իրեն խաղաքարտերով, որոնք շատ թե քիչ թույլ կտան ակնկալել արդյունավետ խաղ նաև պատերազմից հետո: Այդ հարցում Թուրքիան որպես խաղաքարտ դիտարկում է վարձկաններին և հայ ռազմագերիներին:

Այստեղ Հայաստանն ունի լրջագույն խնդիրներ ու բարդություններ, դա պետք է խոստովանել: Ընդ որում, աներկբա է, որ Հայաստանը պետք է այդ հարցում աշխատանքային նախաձեռնողականություն դրսևորի Մինսկի խմբի համանախագահության ձևաչափում, ԱՄՆ-ի ու Ֆրանսիայի հետ մասնավորապես: Նրանք, իհարկե, ինքնամոռաց չեն օգնելու մեզ, սակայն ունեն շահեր, որոնց ուղղությամբ հնարավոր է աշխատել: Համենայնդեպս, ակնառու է, որ այդ հարցում հայկական սուբյեկտությունը ավելի մեծ հնարավորություն ունի Մինսկի եռանախագահության, քան ռուս-թուրքական ձևաչափում:

Մնացյալ հարցերի առումով մոսկովյան հանդիպումը ունեցել է հարաբերական արդյունք, քանի դեռ պարզ չեն, իհարկե, ավելի հանգամանալից մանրամասներ: Տրանսպորտային հաղորդուղիների բացման ուղղությամբ պայմանավորվածություններն ու աշխատանքային խմբի ձևավորումը խոշոր հաշվով հարաբերականության արտացոլում են: Ռուսաստանի համար սա լարվածության թուլացմանը միտված միջոցառում է, ինչը Մոսկվայի համար բավականին կարևոր է: Երևանն ու Բաքուն էլ փորձելու են, չհակառակվելով Մոսկվային, օգտագործել նաև այդ հարթակը քաղաքական խնդիրներ սպասարկելու համար: Երևանի համար դրանց շարքում առանցքայինն անշուշտ մնալու է ռազմագերիների հարցը: Համենայնդեպս, այդ առումով Հայաստանի կարմիր գիծը հստակ է՝ քանի դեռ վերադարձած չէ վերջին ռազմագերին, և իրականացված չէ անհետ կորածների լիարժեք որոնում, չի կարող լինել ռեգիոնալ ապաշրջափակում, որքան էլ այն շատ կարևոր է նաև Հայաստանի տնտեսական ներուժի համար:

Այդ իմաստով նաև կարևոր է այն, որ Հայաստանի քաղաքական դաշտում, ներքաղաքական պայքարին զուգահեռ՝ միմյանց հասցեին կոշտ քննադատությամբ, լիներ ընդհանուր կոնսենսուս նոյեմբերի 9-ի համաձայնագրի, այսպես ասած, մոդերատորի պատասխանատվության կոշտ հարցադրումների շուրջ: Խոսքը Ռուսաստանի պատասխանատվության մասին է: Հայաստանի ներքաղաքական կյանքի մասնակիցները պետք է դնեն այդ հարցը Ռուսաստանի առաջ՝ Հայաստանի իշխանության հասցեին կոշտ քննադատություններին զուգահեռ: Որովհետև այստեղ պատասխանատվություն ունի նաև Ռուսաստանը, ի վերջո՝ ինքն է ստանձնել այդ պատասխանատվությունը, որի դիմաց ստացել է Արցախում ռազմական ներկայության հնարավորություն:

Հետևաբար եթե ներքաղաքական դերակատարներին հետաքրքրում է ոչ միայն իշխանության համար պայքարը՝ թող պայքարեն որքան ուզում են, ի վերջո՝ դա է նաև քաղաքականության նպատակը, այլև հենց ռազմագերիների հարցի լուծումը, ապա նրանք պետք է դնեն նաև մոդերատորի պատասխանատվության հարցը, ոչ թե լուծեն նրան պատասխանատվությունից ազատելու հարցեր:

Հեղինակներ
ՆՎԵՐ ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ
ՆՎԵՐ ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ
ԳՈՀԱՐ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ
ԳՈՀԱՐ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ
Արթուր Աղաբեկյան
Արթուր Աղաբեկյան
Ժիրայր Ոսկանյան
Ժիրայր Ոսկանյան
Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում