Monday, 25 01 2021
Monday, 25 01 2021
Պուտինը պատմել է, թե ինչ է ուզում անել նախագահի պաշտոնը թողնելուց հետո
Բորելն ու Լավրովը կքննարկեն ԼՂ իրավիճակի հետագա կայունացման հարցը
20:00
Ռուսաստանի և Իրանի արտգործնախարարները կքննարկեն ԼՂ-ի շուրջ ստեղծված իրավիճակը
Հայաստան է ժամանել ՌԴ ԶՈՒ պատվիրակությունը
19:40
Ավստրալիան 770 մլն դոլար կծախսի նորագույն սպառազինությունների մշակման համար
19:31
Քաբուլում պայթեցրել են Իտալիայի դեսպանության ավտոմեքենան. Tolo News
19:22
Disney-ն արգելափակել է երեխաների համար ռասայական կարծրատիպերով դասական մուլտֆիլմերը
Այս տարի չեղարկվել են Սուրբ Սարգսի տոնի բոլոր տոնական միջոցառումները
19:04
WhatsApp-ը կորցրել է ավելի քան 30 միլիոն օգտատեր
ՏՄՊՊՀ-ն ուսումնասիրել է արևածաղկի ձեթի մանրածախ գնի բարձրացման պատճառները
18:46
Իրանի արտգործնախարարը տարածաշրջանային շրջագայությունը սկսել է Բաքու այցով
18:37
Արթուր Դավթյանը գլխավորում է շախմատի 1-ին խմբի առաջնության մրցաշարային աղյուսակը
ՔԿ-ն Վահե Հակոբյանին վկայի կարգավիճակով հունվարի 29-ին հրավիրել է հարցաքննության
Իրանի արտգործնախարարի «տխուր ուրախությունը» Բաքվում
«Գազպրոմ Արմենիա»-ի և «Տրանսգազ»-ի մի խումբ աշխատողներ արժանացել են շնորհակալագրերի
Հանրապետության ավտոճանապարհներին տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց
ՀՀ զինված ուժերի և ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի ստորաբաժանումները վերահսկում են սահմանային իրավիճակը սահմանագոտու ամբողջ երկայնքով
Դատարանները կդառնան անհասանելի՞․ պետական տուրքերը կբարձրացվեն
Ռազմական համալսարանում անցկացվում են քննություններ
Իրանը որևէ կոշտ միջամտության պատրաստ չէ. Երևանը պետք է իմանա իր անելիքները
Լևոն Տեր-Պետրոսյանը և ՀՀ-ում ՌԴ դեսպանը քննարկել են գերիների վերադարձի հարցը
Ղրղզստանի նորընտիր նախագահն առաջին արտասահմանյան այցը կկատարի Ռուսաստան
Պետական գույքի կառավարման վարչությունում չարաշահումների գործով մեղադրանք է առաջադրվել 4 անձի
Արյունարբու սուլթան Աբդուլ Համիդի որդուն օգնության ձեռք մեկնած բեյրութաբնակ հայը
Գերմանահայերն արտաքսման վտանգի տակ են. մերժվում են հազարներով
17:24
Թրամփը մտադիր չէ նոր կուսակցություն ստեղծել
Ի՞նչ խնդիրներ ունեն Արցախի փախստականները
Վրաստանում անհայտ անձինք քարեր են նետել հայկական բեռնատարների ուղղությամբ
Մակունցը անփորձ է․ Հայ-ամերիկյան հարաբերությունները վերազինման, ռեստարտի կարիք ունեն
Վահան Քերոբյանի գլխավորած պատվիրակության՝ Իրան կատարած այցի երրորդ օրն անցավ Սպահանում

«Ծայրից ծայր հայամետ» բանաձև՝ Բելգիայի խորհրդարանում. Բրյուսելի ուշացած, բայց կարևոր քայլը՝ օրինակ եվրոպական մյուս երկրների համար

Ֆրանսիայի Սենատի և Նիդեռլանդների խորհրդարանի օրինակին հետևելով՝ Բելգիայի ներկայացուցիչների պալատը պատրաստվում է ընդունել բանաձև, որում դատապարտում է Արցախի հայ ազգաբնակչության դեմ Թուրքիայի իշխանությունների աջակցությամբ և օտարազգի վարձկանների մասնակցությամբ սանձազերծված ադրբեջանական ռազմական ագրեսիան: Բանաձևը նաև դատապարտում է խաղաղ բնակչության նկատմամբ Ադրբեջանի կողմից կանխամտածված հարձակումները և կասետային ու ֆոսֆորային ռումբերի կիրառումը: Բանաձևը հստակորեն պահանջում է, որ Ադրբեջանը և նրան սատարող թուրքական ուժերն ու վարձկանները զորքերը դուրս բերեն Լեռնային Ղարաբաղի տարածքից, որը նվաճվել է բռնի ուժի և բռնության գործադրմամբ: Բանաձևի նախաբանում խոսվում է նաև Արցախի հայ ազգաբնակչության ինքնորոշման իրավունքի, ուժի չկիրառման մասին՝ որպես ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի հիմնարար սկզբունքներ, և շեշտվում է, որ այդ սկզբունքները ոտնահարվել են Ադրբեջանի կողմից:

Քանի որ նոյեմբերի 9-ին ստորագրված հայտարարության մեջ չի նշվում Արցախի կարգավիճակի մասին, Բելգիայի խորհրդարանը կոչ է անում երկրի կառավարությանն աջակցել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի հովանու ներքո բանակցությունների անհապաղ վերսկսմանը, որը նպատակ կունենա Լեռնային Ղարաբաղի վերջնական կարգավիճակի վերաբերյալ որոշում հաստատել՝ մասնավորապես հաշվի առնելով Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը: Լիագումար նիստում բանաձևի ընդունումից հետո Բելգիայի կառավարությունը խնդիր կունենա պահանջելու Թուրքիայից դադարեցնել ռազմական միջամտությունը ղարաբաղյան հակամարտությունում և անմիջապես վերջ տալ Հարավային Կովկասում իր ապակայունացնող դիրքորոշմանը: Թուրքիան պետք է նաև դադարի խթանել սիրիացի վարձկանների և ջիհադականների տեղափոխումը և տեղակայումը Լեռնային Ղարաբաղում և կազմակերպի նրանց անհապաղ տեղահանումը տարածաշրջանից: Ըստ բանաձևի՝ Թուրքիայի կողմից ցանկացած միջամտություն հրադադարի ռեժիմի պահպանումը դիտարկող առաքելությանը համարվելու է վտանգավոր տեղի բնակչության անվտանգության համար: Ցանկացած նման առաքելություն պետք է ստանձնի ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը:

Բանաձևը նաև անդրադառնում է հրադադարից հետո հայկական հասարակության մեջ առկա կարևորագույն մի խնդրի, այն է՝ գերիների վերադարձը: Ներկայացուցիչների պալատը խստագույնս դատապարտում է ռազմագերիների սպանության փաստը և պահանջում է, որպեսզի պատերազմի հանցագործություններ իրականացնողները հետապնդվեն և պատժվեն: Բանաձևով առաջարկվում է անհապաղ միջազգային դիտորդներ ուղարկել՝ ռազմական հանցագործությունների, այդ թվում՝ ռազմագերիների խոշտանգումների և սպանությունների վերաբերյալ ապացույցներ հավաքելու նպատակով:

Թեմայի շուրջ «Առաջին լրատվական»-ը հարցեր ուղղեց ՀՅԴ Եվրոպայի Հայ Դատի գրասենյակի  հաղորդակցության պատասխանատու Հարութ Շիրինյանին։

Պարոն Շիրինյան, Դուք այս որոշումն ինչպե՞ս եք գնահատում, արդյոք այն ուշացած չէ՞։

Նախ ասեմ, որ եթե ուշ լինելու հանգամանքը մի  կողմ դնենք և միայն զննենք բանաձևը զուտ իր պարունակության առումով, ապա այս բանաձևը հայկական կողմի համար շատ դրական է։ Բացի նրանից, որ այս բանաձևով դիմում  են ադրբեջանական բանակին, որ իրենց զորքերը հետ քաշեն Լեռնային Ղարաբաղի շրջաններից, այն հստակ դատապարտում է ադրբեջանական կողմին, նաև Թուրքիայի ռազմական ներգրավվածությունը, վարձկան ահաբեկիչների մասնակցությունը, պատերազմում նրանց գործադրած ոճիրները, քաղաքացիական վայրերի և քաղաքացիների ռմբակոծումը, բարձրացնում է ռազմագերիների հարցը, հայկական պատմական, մշակութային և կրոնական արժեքների պահպանության հարցը, Արցախի գաղթականների  ճակատագիրը և կառավարությունից պահանջում է մարդասիրական օգնություն տրամադրել, կան շատ այլ կետեր ևս։ Մի խոսքով՝ բանաձևը ծայրից ծայր հայամետ է։

Սակայն դուք ճիշտ եք, որ զինադադարի ստորագրման օրից հետո այս բանաձևն ուշացումով քվեարկվեց։ Բոլորն էլ նախընտրում էին, որ եվրոպական երկրները շատ ավելի արագ արձագանքեին և փորձեին պատերազմի օրերին ինչ-որ բան փոխել, որպեսզի մեր մարդկային և տարածքային կորուստներն ավելի քիչ լինեին։ Բայց գիտեք՝ եվրոպական երկրների խորհրդարանների աշխատելաոճը սա է, մանավանդ այս համաճարակային պայմաններում, նաև հաշվի առնելով փաստը, որ արցախյան հարցը մինչև վերջերս շատերի համար անհասկանալի էր։ Սակայն պետք է նաև նշեմ, որ Բելգիայի խորհրդարանի անդամ Ժորժ Դալմայնը, որ ընդունեց ՀՅԴ Եվրոպայի Հայ Դատի հանձնախմբի հրավերը և պատերազմի չորրորդ շաբաթվա ընթացքում այցելեց Արցախ, վերադառնալուն պես զեկուցեց խորհրդարանին, ու դա արագացրեց գործընթացը։ Բելգիան մնում է այն քիչ երկրներից մեկը, որ դիմեց այս քայլին՝  հուսալով, որ այլ երկրների խորհրդարաններ կհետևեն  իր օրինակին։

– Արդյոք հնարավո՞ր է հասնել Արցախի ճանաչմանը Բելգիայի կողմից, ստեղծված իրավիճակում դա կնպաստի՞ Արցախի  կարգավիճակի հստակեցմանը։

– Բանաձևի մեջ նշվում է, որ քանի որ նոյեմբերի 9-ի ստորագրված հայտարարության մեջ չի նշվում Արցախի կարգավիճակի մասին, ապա խորհրդարանը կոչ է անում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ներքո բանակցությունների անհապաղ վերսկսում։ Սա նպատակ է ունենալու Լեռնային Ղարաբաղի վերջնական կարգավիճակի վերաբերյալ որոշման հաստատում՝ մասնավորապես հաշվի առնելով Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը։ Եվ ուրեմն Բելգիայի խորհրդարանի համար Արցախի կարգավիճակի և Արցախի ժողովրդի ազատ ինքնորոշման հարցը փոխկապակցված է, իսկ Արցախի ժողովուրդն արդեն իսկ հայտնել է իր ցանկությունը, այն է՝ անկախությունը։ Կարող ենք ասել, որ այս բանաձևն ինչ-որ տեղ աջակցում է Արցախի ժողովրդի անկախության պահանջին։ Չեմ բացառում, որ ապագայում այս մասին ևս հստակ բանաձև կդրվի քվեարկության։

– Արդյոք եվրոպական երկրների կողմից այս բանաձևերի ընդունումը չի՞ նպաստի ռուսական ջանքերը հավասարակշռելուն, քանի որ նոյեմբերի 9-ի համաձայնագիրը բացառապես ռուսական ջանքերով եղավ։

– Եթե ձեր հարցը միայն Ֆրանսիայի և ԱՄՆ-ի մասին լիներ, ապա կարող էինք այդ հնարավորությունը տեսնել, որովհետև նրանք ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահող երկրներ են և ըստ էության դուրս մնացին զինադադարի հայտարարությունից։ Բացի այդ՝ հիշյալ երկրները մինչ օրս չեն հայտարարել, որ  իրենք այդ հայտարարության բոլոր կետերի հետ լիովին համաձայն են։

Ենթադրում եմ, որ մի շարք կետերի շուրջ Ֆրանսիան իր կոշտ վերապահումներն ունի։ Բայց յուրաքանչյուր անկախ երկրի խորհրդարան և այս պարագայում՝ Բելգիան, որ ԵՄ-ի, ՆԱՏՕ-ի անդամ  պետություն է, իրավունք ունի այսպիսի աշխարհաքաղաքական հայտարարությամբ դիմելու իր կառավարությանը, որովհետև եթե նայենք Թուրքիայի վերջին տարիների վերաբերմունքը, ապա խոսքը նաև Եվրոպայի անվտանգության մասին է։

Հեղինակներ
ՆՎԵՐ ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ
ՆՎԵՐ ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ
ԳՈՀԱՐ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ
ԳՈՀԱՐ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ
Արթուր Աղաբեկյան
Արթուր Աղաբեկյան
Ժիրայր Ոսկանյան
Ժիրայր Ոսկանյան
Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում