Thursday, 21 01 2021
Thursday, 21 01 2021
Արդարադատության նախարարությունը վերաքննիչ բողոք կներկայացնի Ամատունի Վիրաբյանի գործով
Վիգեն Ստեփանյանը դառնացած էր այն ամենից, որ այսօր մեզ հետ, մեր շուրջ կատարվում է․ Տիգրան Ներսիսյան
Կորոնավիրուսը Վրաստանում. 1137 նոր դեպք, 11 մահ
Սպանություն՝ Աշտարակում. դանակի մի քանի հարվածից ստացած վնասվածքներով Աշտարակի ԲԿ է տեղափոխվել 19-ամյա տղայի դի
Բազմակողմանի զարգացած մարդ էր, իսկական քաղաքացի․ Արմեն Էլբակյանը՝ Վիգեն Ստեփանյանի մասին
19:20
Բայդենը հունվարի 21-ին 10 հրամանագրեր կստորագրի կորոնավիրուսի համավարակի դեմ պայքարի վերաբերյալ. Reuters
Արցախի Աժ երկու հանձնաժողովներ քննարկել են ԿԳՄԵՍ նախարարության 2021-ի բյուջետային հատկացումները
19:01
Պաուլո Ֆոնսեկան կարող է հեռանալ «Ռոմայից»
19:00
Բաղդադում ահաբեկչության հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 28-ի
Երկրի վիճակն էլ ազդեց Վիգեն Ստեփանյանի առողջության վրա. Վազգեն Մանուկյան
Հանրապետության ողջ տարածքում ջերմաստիճանը կնվազի ևս 7-10 աստիճանով
Մեզ համար անհանգստացնող կլինի, եթե Արցախի հարցը դառնա ռուս-թուրքական հարաբերությունների մի մաս
Կարմիր գծերի սակագները կմնան անփոփոխ. Երևանի քաղաքապետարանը հերքում է տարածվող լուրերը
Մենք կորցրինք ինքնատիպ, եզակի արվեստագետի․ Հակոբ Ղազանչյանը՝ Վիգեն Ստեփանյանի մասին
18:40
Սիեթլում և Փորթլենդում անկարգություններ են տեղի ունեցել Բայդենի պաշտոնակալությունից հետո
Դավաճանության երկու ընկալում կա․ Քննիչ հանձնաժողովի ստեղծումը հրամայական է
ԵԽԽՎ միգրացիայի և տեղահանված անձանց նիստում խոսել եմ ռազմագերիների վերադարձից․ Զոհրաբյան
Զորավարժություն Կարսում. հաջորդը Վրաստանն է
18:20
Մերկելը հայտարարել է Գերմանիայում համավարակի բարդ փուլի մասին
Փշրանքներ. Քոչարի թանգարանում կցուցադրվի մեծ արվեստագետի ուղերձներով ստեղծված տեսաֆիլմ
18:00
Թուրքիայի արտգործնախարարը ժամանել է Բրյուսել
Դոլարն ու ռուբլին նախորդ օրվա համեմատ էժանացել են, եվրոն՝ թանկացել. ԿԲ
ՀՀ և ՌԴ ՊՆ նախարարները քննարկել են գերիների և պատանդների վերադարձի հարցը
Էկոնոմիկայի նախարար Վահան Քերոբյանը կգործուղվի Իրանի Իսլամական Հանրապետություն
17:40
Հնդկաստանում այրվել է պատվաստանյութեր մշակող ինստիտուտը
«Սա ինձ համար բարոյական խնդիր էր». դատը շահած Ամատունի Վիրաբյանը չի պատրաստվում այս իշխանությունների հետ աշխատել
Վարչապետի խորհրդականն աշխատանքային հանդիպումներ ունենալու նպատակով կգործուղվի Սյունիք
113 միլիոն եվրո հանրագումար. Ուշագրավ դրվագներ Հենրիխ Մխիթարյանի մասին
Դատարանը ամբողջությամբ բավարարել է Գագիկ Ջհանգիրյանի հայցը
ՀՀ ՄԻՊ. Գերիների վերադարձը պետք է դիտարկվի բացառապես մարդու իրավունքների կամ մարդասիրական գործընթացի շրջանակում

Ինչպե՞ս և ինչի՞ շուրջ այսուհետ համախմբել հայությանը. Ռոբերտ Ղևոնդյան

Ավարտված պատերազմն աղետալի էր հայության համար թե՛ ֆիզիկական, թե՛ հոգեբանական առումով։ Ներէթնիկական ճգնաժամի հաղթահարումը ահռելի ռեսուրսներ և ժամանակ է պահանջելու։

Եթե նախկինում օրակարգային էր համահայկական համախմբման առանցքի ձևավորումն ու էթնիկ ինքնության՝ «մենք»-ի առավելության բացահայտմամբ համախմբան ապահովումը, ապա այս պահին գլորվել ենք շատ ավելի հետ։ Առաջին հերթին ինքնության վերարժևորման հրամայականի առջև ենք կանգնած։

Տեղի ունեցածը ոչ միայն ներհայկական, այլև աշխարհաքաղաքական կարևոր նշանակություն ունի։ Եթե հայության համար այս պարտությունը 1000 տարուց ի վեր հայրենազրկման գործընթացների շարունակությունն ու վերջին 26 տարիների հանցավոր կամ ապաշնորհ կառավարման տրամաբանական հետևանքն է, ապա միջազգային մասշտաբում սա իրավիճակի կտրուկ փոփոխության սկիզբ կարող է համարվել։

Արցախում տեղի ունեցածը փաստացիորեն փոխում է ԽՍՀՄ փլուզումից հետո ձևավորված աշխարհակարգը։ Մինչ այս պահը աշխարհաքաղաքական հիմնական կենտրոնների միջև գոյություն ուներ ռազմական ճանապարհով վիճելի տարածքային խնդիրները լուծելու անթույլատրելիության լուռ համաձայնություն։ Եթե կողմերից մեկը դիմում էր նման փորձի, տեղի էր ունենում ընդդեմ այդ փորձի միջազգային համախմբում, իսկ շատ դեպքերում՝ ռազմական ինտերվենցիա։ Նման օրինակները շատ են․ Կոսովոյի, Բոսնիայի, Խորվաթիայի հարցում Սերբիայի կենտրոնական իշխանությունների ռազմական գործողությունների դեմ՝ արևմտյան արձագանքը, Օսեթիայի հարցում Վրաստանի և Դոնբասի հարցում Ուկրաինայի դեպքերում՝ Ռուսաստանի արձագանքը և այլն։ Լավագույն օրինակը, թերևս, Իսլամական պետության ձևավորման դեմ միջազգային կոալիցիոն արձագանքն է։

Արցախում ադրբեջանական կողմի հաջողությունները փլուզում են քաղաքակրթական կոնսենսուսն այս հարցի շուրջ։ Այս իրականությունն է այսուհետ կանխորոշելու հետագա աշխարհաքաղաքական զարգացումները։ Եթե ուժի գործադրման միջոցով հնարավոր է խնդիր լուծել և լեգիտիմացնել, ապա․

1. «Ինքնորոշման իրավունք» հասկացությունն ընդհանրապես իմաստազրկվում է։ Որևէ հատվածում կենսագործող որևէ հանրույթ ինքնորոշման հնարավորություն չի ունենալու, եթե ռազմական ներուժը բավարար չէ, իսկ եթե բավարար է, ապա ուղղակիորեն լուծելու է խնդիրը հենց այդ գործոնի միջոցով։

2. Ինչպես կենտրոնախույս, այնպես էլ կենտրոնամետ միտումների հետևորդները լեգիտիմ իրավունք են ստանում ռազմական միջոցների դիմելու։

3. Խնդիրները լուծելու հարցում սասանված է գերտերությունների հեղինակությունը, իսկ տարածաշրջանային լիդերությունը դառնում է առաջնային։

4. Թրամպիզմի մեկուսացման բիզնես-քաղաքականության հետևանքով ԱՄՆ-ն այլևս չի ընկալվում որպես «արդար իրավարար», ինչը նշանակում է, որ առանց սեփական ռազմական ուժի «արդարություն» պահանջելն ինքնասպանություն է։ Զարմանալի չէ, որ վերջին 30 տարիներին առաջին անգամ ԱՄՆ գործող նախագահը 2-րդ ժամկետի համար չվերընտրվեց։

Աշխարհակարգի փոփոխության իրական ծավալները պարզելու համար ավելի խորը վերլուծության կարիք կա։ Սակայն հարկ է նկատել, որ բեկման կետն այլևս անցած է, և այսուհետ ֆիզիկական հզորությունը շարունակաբար ավելի ու ավելի մեծ նշանակություն է ստանալու միջազգային հարաբերություններում։ Հայաստանի Հանրապետության համար սա նշանակում է, որ սեփական ինքնիշխանության ապահովման և պետականության հերթական կորստի դառը մարտահրավերներին դիմակայելու գլխավոր ճանապարհը ռազմական ներուժի անհապաղ և բազմավեկտոր ամրապնդումն է։ Սա ենթադրում է մի կողմից ռազմական տեխնիկայի ձեռքբերման շուկաների բազմազանության ապահովում, իսկ մյուս կողմից՝ ժողովրդագրական հստակ ու հասցեական, ներկայում գործող նորմերից անհամեմատ բազմազան ու մեծ ծավալներով ծրագրերի իրականացում։ Համայն հայության ողջ ներուժը մոտակա տարիներին անհրաժեշտ է ուղղել այս նպատակի իրականացմանը։ Այն կարող է նոր վերարժևորման հիմք հանդիսանալ և համախմբման առանցք դառնալ հուսալքված հայության համար։

Հեղինակներ
ՆՎԵՐ ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ
ՆՎԵՐ ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ
ԳՈՀԱՐ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ
ԳՈՀԱՐ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ
Արթուր Աղաբեկյան
Արթուր Աղաբեկյան
Ժիրայր Ոսկանյան
Ժիրայր Ոսկանյան
Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում