Տիգրան Սարգսյանը, թերևս, կզիջի ՀՀ ամենաձախողված վարչապետի պատվավոր տիտղոսն իր հաջորդին՝ Հովիկ Աբրահամյանին, հաշվի առնելով Աբրահամյանի ունակություններն ու Հայաստանի տնտեսության վիճակը: Ընդ որում` եթե Տիգրան Սարգսյանը «մսխելու» ռեսուրսներ ուներ (օրինակ՝ արտաքին պարտքը մեծացնելը), ապա Հովիկ Աբրահամյանը ռեսուրսներ չունի: Չորս հիմնական խնդիր կա, որոնց ակնհայտորեն Հովիկ Աբրահամյանը ի վիճակի չէ համարժեք արձագանքել՝ որպես կառավարության ղեկավար:
Առաջին` Ռուսաստանի նկատմամբ Արևմուտքի հին ու սպասվող (նոր) պատժամիջոցները աստիճանաբար իրենց սև գործն անում են: Հունվարին Ռուսաստանում գրանցվել էր արդյունաբերական արտադրանքի թողարկման անկում, իսկ փետրվարին՝ աճ ընդամենը 0.9 տոկոսով: Սա 2013-ի վերջին կատարված կանխատեսումներից բավականին ցածր ցուցանիշ է: Արդյունքը Հայաստանի համար չուշացավ: Եթե հունվարին Ռուսաստանից հոսող արտաքին տրանսֆերտները դեռ շարունակում էին աճել (նախորդ տարվա հունվարի համեմատ), ապա փետրվարին դրանք նվազեցին: Եթե նախորդ տարվա փետրվարին Ռուսաստանից տրանսֆերտների զուտ ներհոսքը Հայաստան կազմել էր մոտ 85 միլիոն դոլար, ապա այս տարվա փետրվարին այն կազմեց 84.5 մլն դոլար: Նման բան (տրանսֆերտների անկում՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ) չէր եղել 2009-ից ի վեր: Ակնհայտ է, որ այս անկումը կշարունակվի ու կխորանա առաջիկա ամիսներին, և Հովիկ Աբրահամյանը այստեղ ոչինչ չի կարող անել:
Երկրորդ` արտաքին տրանսֆերտների ու մեր ՀՆԱ-ի նվազում կարելի է սպասել ոչ միայն Ռուսաստանի տնտեսության վիճակի վատացման, այլև Հայաստանից արտագաղթի մեծացման պատճառով: Այսպես` Ռուսաստանի քաղաքացիություն ընդունելու հեշտացված կարգը հաստատելուց հետո բազմաթիվ հայաստանցիներ կդառնան Ռուսաստանի քաղաքացիներ: Այդպիսով նրանք կկարողանան նաև առավել հեշտությամբ տեղափոխել իրենց ընտանիքները Ռուսաստան, ինչը չէին անում նախկինում, երբ քաղաքացի չէին: Իսկ երբ ընտանիքներով արտագաղթեն, Հայաստան փող փոխանցելու կարիք այևս չի լինի: Ռուսաստանի այս քաղաքականությունը չի կարող որևէ բացառություն ունենալ որևէ հետխորհրդային երկրի դեպքում, քանի որ ռուսներին շատ դժվար կլինի բացատրել՝ ինչու են բացառություն անում Հայաստանի և ոչ թե, ասենք, Տաջիկստանի համար: Այստեղ էլ մեր նոր վարչապետն անզոր է և դժվար թե ի վիճակի լինի ինչ-որ ստեղծագործ (կրեատիվ) լուծում գտնել:
Երրորդ` պղնձի միջազգային գների աճը վերջերս դանդաղել է ու կանգ առել, ինչն ուղղակիորեն ազդել է Հայաստանի արտահանման ծավալների վրա: Այս տարվա հունվար-փետրվարին դրանք արդեն նվազել են 3.2%-ով: Մեր արտահանումը կնվազի նաև Ռուսաստանի տնտեսության վատթարացմանը զուգահեռ, քանի որ մեր արտահանման զգալի մասը բաժին է ընկնում այդ երկրին: Այս դեպքում ևս քաղաքականության համար «շատ խելք պետք չէ» մտքի հեղինակը դժվար թե կարողանա լուծում գտնել (եթե նույնիսկ ի վիճակի լինի ընկալել խնդրի լրջությունը):
Չորրորդ՝ Հ. Աբրահամյանի միակ ռեսուրսը, թերևս, իր նախորդի նման, կարող էր լինել Համաշխարհային բանկից ու Արժույթի միջազգային հիմնադրամից պարտք վերցնելը՝ երկիր մտնող տրանսֆերտների ու արտահանումից եկամուտների դոլարային նվազման բացը լրացնելու համար: Սակայն Հ. Աբրահամյանը դա չի կարող անել երկու պատճառով: Նախ՝ Հայաստանի արտաքին պարտքը արդեն իսկ բավականին մեծ է՝ մոտ 4 միլիարդ դոլար, ինչը լրացուցիչ պարտք վերցնելու համար շատ տեղ չի թողնում: Երկրորդ՝ Հ. Աբրահամյանին Արևմուտքը դժվար թե փող վստահի (այստեղ, թերևս, Տիգրան Սարգսյանն ինչ-որ առավելություն ուներ Աբրահամյանի համեմատ): Հաշվի առնելով նաև Հայաստանի վատ համբավը արտաքին աշխարհում ու Արևմուտքի հետ փչացած հարաբերությունները՝ կարելի է պատկերացնել Արևմուտքի արձագանքը Հայաստանում նոր տնտեսական ճգնաժամի ժամանակ:
Այնպես որ, արդեն կարելի է ցավակցել նոր վարչապետին՝ ոչ միայն պաշտոնի իջեցման (ԱԺ նախագահը, Սահմանադրության համաձայն, ավելի բարձր պաշտոնյա է), այլև Հայաստանի ամենաանհաջողակ վարչապետի տիտղոսը արդար քրտինքով վաստակելու կապակցությամբ:
Լուսանկարը՝ News.am-ի
