Կառավարությունն օրինագիծ է մշակում, որն այսօր քննարկվելու է կառավարության նիստի ընթացքում, ըստ որի օրենքով արգելվում է Վերահսկիչ պալատի նախագահներին պալատի գործունեության արդյունքում զեկույցների ընթացքում տալ որևէ քաղաքական գնահատական: Այլ կերպ ասած` օրենք ՎՊ-ն հստակ շրջանակների մեջ դնելու մասին:
Այս մասով կա հնչեղ նախադեպ, երբ Վերահսկիչ պալատի նախորդ տարեկան հաշվետվության ընթացքում Իշխան Զաքարյանը խորհրդարանում մի մթնոլորտ էր ձևավորել, որի թիրախ էր դարձել կառավարությունը, և որին մինչև անգամ միացել էին որոշ ՀՀԿ-ականներ` Հովիկ Աբրահամյանի գլխավորությամբ: Այսինքն` միացել էին կառավարությանը և մասնավորապես Տիգրան Սարգսյանին թիրախավորելուն: Իսկ այդ ժամանակ Սերժ Սարգսյանն արձակուրդում էր: Վերադառնալով արձակուրդից` նա Իշխան Զաքարյանին ուղղակի քաղաքական առումով ճիպոտահարեց, սպառնալով անգամ, որ Զաքարյանով կարող է հետաքրքրվել անգամ ՀՔԾ-ն՝ հատուկ քննչական ծառայությունը: Կառավարությունում պատրաստվող օրինագիծը, ըստ էության, կարելի է համարել այդ իրադարձության շարունակությունը որոշ դադարից հետո:
Այստեղ մի փոքր տարօրինակ իրավիճակ է: Նախ` Սերժ Սարգսյանը ՎՊ նախագահի պաշտոնում վերանշանակեց Իշխան Զաքարյանին, չնայած նրան հրապարակավ գանահարելուն, իսկ հիմա նա Զաքարյանի, այսպես ասած, շրջանակներն է գծում, սեղմում է Զաքարյանի ձեռնաշղթաները: Խնդիրն այն է, որ Վերահսկիչ պալատի հաշվետվությունները, ըստ էության, կազմում է ոչ թե Զաքարյանը, այլ նախագահական նստավայրը: Կամ ավելի ճիշտ կլինի ասել` մանրամասն հաստատվում է նստավայրում:
Եթե փորձ է արվում օրենքով սահմանափակել, նեղացնել շրջանակները և չթողնել խաղի տեղ, սա ուղղակի նշանակում է, որ Հայաստանում նախագահական նստավայրից դուրս տեղի են ունենում իշխանական պրոցեսներ, որոնք ենթակա չեն նստավայրին: Այսինքն` Իշխան Զաքարյանն, օրինակ, կարող է և չենթարկվել Սերժ Սարգսյանին, և այդ իսկ պատճառով նրան սահմանափակում են արդեն ոչ միայն բանավոր խոսքով, այլ օրենքով: Հարց է առաջանում` ուրեմն ինչո՞ւ Սարգսյանը անվերահսկելի անձին նշանակեց ՎՊ նախագահ: Այս հանգամանքն ինքնին վկայություն է, որ Սարգսյանն ամեն ինչ չէ, որ վերահսկում է, և հետևաբար` Զաքարյանի փոխարեն որևէ նոր թեկնածուի, այսպես ասած, անցկացնելու բարդությունների փոխարեն, Սերժ Սարգսյանը նախընտրեց պահել ներիշխանական կոմպրոմիսն ու Ռոբերտ Քոչարյանի հետ Ծաղկաձորում դահուկ քշող Զաքարյանին թողնել ՎՊ նախագահի պաշտոնում:
Միևնույն ժամանակ, Սերժ Սարգսյանը վերահսկողության խնդիր ունի ոչ թե անձերի, այլ երևույթների առումով: Այսինքն` քանի որ չեն վերահսկվում ներիշխանական պրոցեսներն ամբողջությամբ, ցանկացած անձ ցանկացած պահի կարող է դուրս գալ վերահսկողությունից` հատկապես նկատի ունենալով Հայաստանում բարձրաստիճան պաշտոնյաների, այսպես ասած, պատեհապաշտությունը: Սերժ Սարգսյանը փորձում է այս խնդիրը կարգավորել օրենքով, ինչը վկայում է, որ ներիշխանական զարգացումները մտել են իսկապես լուրջ դիմակայության փուլ, և խաղն իսկապես լրջանում է:
Դա էլ, բնականաբար, պայմանավորված է և՛ արտաքին զարգացումներով, որոնք Հայաստանի իշխանությունների և ներիշխանական տարբեր թևերի համար շատ անորոշ են, առավել ևս` նեղ, խոհանոցային ինֆորմացիայի բացակայության պայմաններում, և՛ նաև ներքին ժամանակի ընթացքով, որը մոտեցնում է նոր ընտրական փուլը: Այսինքն` այստեղ խնդիրը հատկանշական է նաև ոչ միայն ներիշխանական գործընթացների և փոխհարաբերությունների միտումների ու բնույթի, այլ այսպես ասած` դրանցում ձևավորվող բովանդակային մասով:
Սերժ Սարգսյանը փորձում է ներիշխանական խաղի, այսպես ասած, օրենսդրական սահմանափակումներ կիրառել հավանական մրցակիցների համար: Սա միգուցե ուշադրության արժանի առավել կարևոր իրողություն է: Այսինքն` իշխանությունները ներիշխանական պայքարում դիմում են ոչ թե ավանդական կուլիսային խաղերին ու ինտրիգներին, կամ ոչ միայն դրանց են դիմում, այլ նաև օրենսդրական-իրավական լծակներին: Ինչ-որ առումով սա աննախադեպ երևույթ է, երբ իշխանական մի թևը մյուս թևերի հանդեպ գործի է դնում օրենսդրական սահմանափակումների լծակը, այլ կերպ ասած` «ավանսով» հայտարարում է մյուս թևին «օրենքից դուրս»:
Դա խոսում է իշխանության ներսում առկա լուրջ ճգնաժամի մասին, և ինքնակարգավորման նախկին համակարգը այլևս չի գործում: Հատկանշական է այն, որ այն փոխարինվում է պետական օրենքով, մի բան, որը Հայաստանի իշխող համակարգի համար խորթ է եղել, այսինքն` պետական օրենքը ընտրողաբար կիրառվել է հանրության, ընդդիմության, ոչ թե միմյանց դեմ: Այժմ էլ այդ օրենքը ակնհայտորեն կիրառվում է քաղաքական դրդապատճառներով, սակայն հատկանշական է ազդակն ինքնին:
