«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է «Սասուն» ջոկատի հրամանատար, ԱԺ նախկին պատգամավոր, քաղբանտարկյալ Սասուն Միքայելյանը:
– Պարոն Միքայելյան, հունվարի 28-ը հայկական բանակի օրն է: Հաճախ է հնչում կարծիք, որ մենք ունենք բանակում նոր մոտեցումների կարիք: Կիսո՞ւմ եք արդյոք այդ տեսակետը:
– Հայկական բանակը մանկապատանեկան տարիքից անցել է հասունացման տարիքի, և մենք ազգովի պետք է կարողանանք փայփայել հայկական բանակը, նպաստել բանակի հզորացմանն ու ամրապնդմանը: Հայկական բանակը սպարապետ Վազգեն Սարգսյանի ժառանգն է: Ցավոք սրտի, նրա նման մարդը դաժանորեն գնդակահարվեց աշխարհի դեմ՝ թուրքից դաժան հայի ձեռքով: Մենք միշտ նման կարգի մարդկանց կարիքն ունենք, մենք պատմականորեն նման զորավարների, սպարապետների ենք կորցրել ազգի ճակատագրական պահերին: Ցավոք սրտի, 21-րդ դարում էլ կրկնվեց նույնը, որքան էլ փորձեցինք զերծ մնալ նման պատմական դավաճանություններից: Մարդիկ սա պայմանավորում են ազգի ճակատագրով, բայց այստեղ խելքի հարց էլ կա. մենք բախտից չպետք է բողոքենք, այլ մեր խելքից: Բանակն ինձ համար սրբություն է…
– Կարծիք է հնչում, որ մեր բանակը հիշեցնում է խորհրդային բանակը: Դուք՝ որպես բանակի ձևավորման ակունքներում կանգնած մարդ, արդյոք նկատո՞ւմ եք նման բան:
– Բնականաբար, այդպես էլ պետք է լիներ, քանի որ բանակի սպառազինությունը և ընդհանրապես ամեն ինչ խորհրդային բանակից է մնացել: Այսօր մեր հիմնական սպառազինությունը խորհրդային բանակի զենք ու զինամթերքն է, տեխնիկան, սակայն մենք պետք է գնանք բարելավման, ավելի նորմալ սպառազինություն ձեռք բերելու ճանապարհով: Թեև կարծում եմ՝ խորհրդային բանակն էլ վատ սպառազինված չի եղել: Մենք կամաց -կամաց պետք է կատարելագործվենք:
– Կարծիք կա նաև, որ կռված տղաները պատերազմից հետո բանակում չպետք է աշխատեին որպես հրամանատարներ կամ սպաներ: Կիսո՞ւմ եք այս կարծիքը:
– Մեր տղաներից շատերն են հրամանատար դարձել, ովքեր կանգնած են եղել բանակի կազմավորման ակունքներում: Հիմա նրանցից շատերը թոշակի են անցել, և բնական է, որ հիմա նոր կադրեր պետք է գան, կամաց-կամաց բանակը պետք է ավելի մարտունակ դառնա, հետևելով աշխարհի զարգացումներին՝ մենք նոր կադրեր պետք է ունենանք: Մեր բանակի սպաները սովորում են մեր զինվորական ուսումնարաններում, Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական ակադեմիայում, որտեղ լավ կադրեր են պատրաստվում, ապա վերապատրաստվում արտերկրում: Մեր բանակը կամաց-կամաց պետք է բարելավվի, համալրվի նոր վերապատրաստված սպաներով և զինվորներով:
– Պարոն Միքայելյան, ինչո՞ւ են այսօր հայ ընտանիքները խուսափում իրենց որդիներին բանակ ուղարկել, մի՞թե սա վկայություն չէ այն բանի, որ ինչ-որ բան չի ստացվել:
– Ես չեմ ուզում այդ հարցում մանրանալ, բայց մեկ բան կարող եմ ասել՝ մենք պետք է հասնենք նրան, որ հրամանատար-զինվոր հարաբերությունները հենված լինեն նվիրվածության և հավատի վրա: Մենք պետք է հասնենք նրան, որ հրամանատարը զինվորի համար ծնող լինի և պատասխանատվություն կրի նրա համար:
Իհարկե, անթույլատրելի դեպքեր եղել են հայոց բանակում, ինչի համար էլ ծնողներն անհանգստանում են: Մենք ազգովի պետք է հասնենք նրան, որ բանակում առկա խնդիրները վերանան, և որ սպաները չճնշեն զինվորին, գործի կարգուկանոնը:
Բնականաբար, խնդիրներ շատ կան, բայց դրանք գիտակցաբար պետք է կարգավորվեն թե՛ սպայական կազմի, թե՛ զինվորների կողմից, պետք է նաև ազգովի նպաստենք բանակում թերությունների վերացմանը, որովհետև այսօր ամենամնայուն արժեքները ազատագրված տարածքներն են, իսկ ազատագրված տարածքները և երկրի սահմանները այսօր պահում է մեր բանակը, սրբացնում, և մենք ազգովի պետք է հասնենք նրան, որ նման անօրինականություններ չլինեն:
– Պարոն Միքայելյան, բանակում խաղաղ պայմաններում մահվան դեպքերը նախկինում է՞լ են այսքան շատ եղել:
– Մեր բանակը պետք է բարձունքի վրա լինի, որովհետև մեր պապերի դարավոր երազանքն է, մեր բանակը պետք է բարձունքի վրա լինի մեր աշխարհագրական դիրքով, որ այսօր իրականացրինք մեր ազատամարտիկների, մեր սպարապետի և նաև շատ մարդկանց գլխավորությամբ:
– Ի՞նչ եք կարծում՝ եթե պատերազմ լինի, կա՞ պայքարի նույն ոգին, ինչ արցախյան պատերազմի ժամանակ էր:
– Հայոց ոգին երբեք չի մեռնում, բայց տեսեք՝ ինչ կատարվեց այս ժամանակահատվածում. մարդիկ, ովքեր գնացին և զոհվեցին, հաշմանդամ դարձան, այդ տղաներն ու իրենց ընտանիքներն այսօր անտեսված են, հանապազօրյա հացը չեն կարողանում վաստակել: Մենք չկարողացանք մեր հաղթանակի արժեքը տեսնել, մեր իշխանությունները չթողեցին, որ մեր ժողովուրդը ազգովի գնահատի գրեթե յոթ հարյուր տարի հետո տարած մեր հաղթանակի արժեքը և արդյունքը: Այսինքն՝ զինվորը, ով այսօր ծառայում է բանակում, պետք է կռված տղաների նկատմամբ ակնածանք տեսներ, պետք է տեսներ, որ նրանց գոնե խոնարհաբար բարևում են, բայց այսօր, ցավոք սրտի, դասալիքները հերոս են դարձել, հերոսները՝ դասալիք, դրա համար էլ երիտասարդներն ուրիշ աչքերով են նայում: Երկրում հավատ, ոգի չկա, ժողովուրդը արտագաղթում է, բնական է՝ երբ երկրի տնտեսությունը նորմալ չէ, բանակը չի կարող հզոր լինել:
Նման բաների մասին պետք է մտածենք, իսկ ինչ վերաբերում է բանակում կարգուկանուն հաստատելուն, տեսեք՝ Արմեն Հովհաննիսյանի կարգի տղաների ոգին պետք է բարձր պահենք հենց դիրքերում և նման մարդկանց ոչ թե հետմահու պետք է խրախուսել, այլ պետք է խրախուսել արժեքները, ոչ թե շքանշան տալ նրանց, ում ուզում են հնազանդեցնել, այլ շքանշան տալ արժեքների վրա խարսխված:
Հատկապես բանակում պետք է բացառել կոռուպցիան, ինչ բանակ ուզում է լինի՝ եթե կոռուպցիա կա, չի կարող նորմալ բանակ լինել: Չեմ ասում, թե մեր բանակը կաշառքի մեջ թաղված է, բայց դա էլ չպետք է լինի, զինվոր և հրամանատար հարաբերությունները պետք է լավ լինեն, ամեն ինչ պետք է հիմնված լինի արժեքների վրա:
– Բանակն ինչպե՞ս կարելի է զերծ պահել քաղաքականացումից:
– Բանակը մի կառույց է, որ ընդհանրապես պետք է զերծ մնա քաղաքականությունից: Մեր իշխանությունները ի վերջո պետք է դա հասկանան:
Բարի ծառայություն քեզ, հայ զինվոր…
Լուսանկարը` PanARMENIAN Photo-ի
