Ղարաբաղի հարցով կազանյան եռակողմ հանդիպմամբ երևի թե նախանշվում է տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական գործընթացների որոշակի նոր վեկտոր կամ նոր խտություն: Ակնհայտ է, որ Կազանում Ռուսաստանի Դաշնությունը զգալի դիվանագիտական ֆիասկո ապրեց իր հարավկովկասյան քաղաքականության շրջանակում: Բանն այն է, որ վրաց-օսական պատերազմից հետո, որը տեղի ունեցավ 2008 թվականի օգոստոսին, Ռուսաստանն ըստ էության հասկացավ, որ չնայած Վրաստանի նկատմամբ առևերույթ ռազմական հաղթանակին, Հարավային Կովկասում իրականում դիվանագիտական, քաղաքական լուրջ պարտություն է կրել: Ռեաբիլիտացիայի տարբերակ Ռուսաստանը համարեց Լեռնային Ղարաբաղի խնդիրը, փորձելով այդ խնդրում հանդես բերել քաղաքական, դիվանագիտական նախաձեռնություն և այդպիսով վերականգնել քաղաքական վարկը, քաղաքական դիրքերը, ցույց տալ նաև աշխարհին ու ռեգիոնի երկրներին, որ Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի քաղաքական գործողությունների զինանոցն ամենևին էլ դատարկ չէ և կարող է արձանագրել դիվանագիտական հաջողություններ:
Երեք տարի շարունակ Ռուսաստանը փաստացի փորձում էր մի քանի ուղղություններով ապահովել այդ հաջողությունը: Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Մեդվեդևը միաժամանակ սիրահետում էր Արևմուտքին, որպեսզի այն լուրջ դիմադրություն ցույց չտա Կովկասում ռուսական ջանքերին, միևնույն ժամանակ փորձում էր իր ջանքերի դաշնակից դարձնել Թուրքիային, իսկ այդ միջոցով էլ փորձում էր համաձայնության հանգեցնել Հայաստանին ու Ադրբեջանին, զուգահեռաբար նաև որոշակի սառնություն հաստատելով Իրանի հետ հարաբերություններում՝ այդպիսով փորձելով նպաստել այդ երկրի միջազգային մեկուսացման խորացմանը, ինչը Իրանին կխանգարեր ակտիվ և արդյունավետ քաղաքական ներկայություն ունենալ Հարավային Կովկասում:
Բանն այն է, որ տվյալ պարագայում, այսինքն Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման գործընթացի այսպես ասած ռուսական նախաձեռնությունների պարագայում իրանական շահը լրջորեն ոտնահարվում էր, ինչի վառ վկայությունը Կազանի հանգրվանային, կուլմինացիոն հանդիպումից առաջ Իրանի ցուցադրական դեմարշն էր Հայաստան կատարելիք նախագահական այցը հետաձգելու առումով: Սակայն, չնայած բազմակողմանի ջանքերին, Ռուսաստանին հնարավոր չեղավ որևէ հաջողություն և էական տեղաշարժ արձանագրել: Հայ-թուրքական գործընթացն Արևմուտքը բավական հաջողությամբ սառեցրեց, նույնը կարողացավ ժամանակի ընթացքում անել նաև հայ-թուրքականի հովի ներքո աշխուժացրած ղարաբաղյան գործընթացում: Մեծ հաշվով՝ այս անցուդարձը Արևմուտքի համար, մասնավորապես Հարավային Կովկասում ազդեցիկության համար Ռուսաստանի հետ պայքարող Միացյալ Նահանգների համար, բավական շահավետ էր:
Այսինքն, Նահանգները հենց սկզբից չփորձեցին այն կանխել, այլ թերևս թույլ տվեցին, որ գործընթացը ծավալվի, և հետո միայն տապալվի, այդպիսով ևս մի հարված հասցնելով Ռուսաստանին: Սա նշանակում է, որ առաջիկա ամիսներին և տարիներին մենք տարածաշրջանում երևի թե ականատես ենք լինելու այսպես ասած գործընթացների ղեկավարի կամ ժամապահի փոփոխության: Այն իհարկե չի լինի կտրուկ և արագ, քանի որ Ռուսաստանն, անշուշտ, այդքան շուտ չի հաշտվի դիվանագիտա-քաղաքական պարտության հետ: Միացյալ Նահանգներն էլ իհարկե չեն փորձի անմիջապես մի կողմ հրել ռուսներին: Ավելին, ներկայումս Ռուսաստանի մնալը նրանց համար թերևս կարող է նույնիսկ նպատակահարմար լինել, քանի որ այս փուլում քաղաքականապես բարոյալքված Ռուսաստանը կարող է Նահանգների համար ծառայել որպես գործիք տարբեր հարցերում:
