Wednesday, 28 07 2021
Մոսկվան դեմքը փրկելու խնդիր ունի․ Հայաստանի մանևրելու հնարավորությունները նեղացել են
Ադրբեջանի կողմից ՀՀ տարածքային ամբողջականությունը խախտելուն ուղղված գործողությունների դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ
Ի՞նչ է կատարվել սահմանին. վիրավոր զինծառայողները մանրամասներ են պատմում
Գեղամասարի համայնքապետի տեղակալը ներկայացրեց Գեղարքունիքի սահմանամերձ գյուղերում տիրող իրավիճակը
Ադրբեջանը ճնշումները շարունակում է՝ մտահոգվելով, որ Հայաստանը միջազգային աջակցությամբ խելքի է գալիս
Ֆիզուլիի շրջանում հայտնաբերվել և տարհանվել է ևս 2 հայ զինծառայողի աճյուն
ՄԱԿ ԱԽ. հարցեր և քայլեր դիմելուց առաջ
«Հայաստան» և «Պատիվ ունեմ» դաշինքները լիակատար աջակցություն են հայտնում Զինված ուժերին
Ինչ իրավիճակ է Գեղարքունիքի մարզի Վերին Շորժա հատվածում․ դեպի գյուղ մուտքը սահմանափակված է
ՇՀԿ-ի պաշտպանության նախարարները կքննարկեն Կենտրոնկան Ասիայի տարածաշրջանում անվտանգության հարցերը
17:40
ԱՀԿ-ում հայտնել են, որ աշխարհում COVID-19-ից մահացությունը մեկ շաբաթում ավելի քան 20 տոկոսով աճել Է
17:30
Բայդենը հուլիսի 29-ին կհայտարարի պետական ծառայողների պարտադիր պատվաստման մասին. CNN
Թուրքիայի, Պակիստանի և Ադրբեջանի խորհրդարանների նախագահները՝ ընդդեմ Հայաստանի
Երևան-Գյումրի-Վրաստանի սահման միջպետական ավտոճանապարհին կատարվում են հիմնանորոգման աշխատանքներ
17:00
Տոկիոյում կորոնավիրուսի դեպքերը կրկնապատկվել են
Կրասնոյարսկում արջը հարձակվել է զբոսաշրջիկների վրա․ կա զոհ
16:40
Աշխարհն առաջիկա 10 տարում շատ կփոխվի. Բայդեն
16:30
Տոկիո-2020. Լողորդ Վարսենիկ Մանուչարյանը չհաղթահարեց որակավորման փուլի արգելքը
16:20
Կորոնավիրուսով վարակման դեպքերի թիվն աշխարհում մեկ շաբաթում աճել է 8 տոկոսով
Արգիշտի Քյարամյանն ու ՌԴ դեսպանը քննարկել են երկու երկրների իրավապահ մարմինների համագործակցությանը վերաբերող հարցեր
16:00
ԱՀԿ-ն հայտնում է Դելտա շտամի տարածմամբ երկրների թվի աճի մասին
Ինչու Հայաստանը չի դիմում ՄԱԿ-ին. պարզաբանում է Ռուբեն Ռուբինյանը
Վերջին 24 ժամում Վրաստանում կորոնավիրուսից մահացել է 20 պացիենտ
Ռուսաստանը ցանկանում է մի բան՝ նոյեմբերի 10-ով ստորագրված ստատուս-քվոն երկար պահպանվի
Վարանդայի շրջանում աճյունների որոնողական աշխատանքներ են իրականացվում
Կոչ ենք անում բոլոր քաղաքական ուժերին ու գործիչներին ձեռնպահ մնալ այս փուլում որևէ արկածախնդիր հայտարարություն հնչեցնելուց
Բացեք քարտեզը նայեք․ մինչև Ֆրանսիան հասնի օգնության՝ Երևանն էլ չի լինի․ Դավիթ Բաբայան
ՊՆ-ն նախատեսում է պահեստազորայինների եռամսյա վարժական հավաքներ անցկացնել
Բաքվի մոտիվը. բանակցությունը կկայանա՞ ցանկացած «եղանակի»
Հայ-ադրբեջանական սահմանային գոտու լարվածության օջախները

Ղարաբաղն ու ռուս-վրացական «կախարդված շրջանը». ի՞նչ արդյունք կտան ժնևյան բանակցությունները

Մարտի 27-28-ը Ժնևում կայանալու է բանակցությունների հերթական փուլը Ռուսաստանի, Վրաստանի, Աբխազիայի, Հարավային Օսիայի, Միացյալ Նահանգների ներկայացուցիչների մասնակցությամբ և ՄԱԿ-ի, Եվրամիության ու ԵԱՀԿ-ի համանախագահությամբ:

Համատեղ հռչակագիրն ու «կախարդված շրջանը»

Այս քննարկումները նվիրված են Հարավային Կովկասում անվտանգության և կայունության խնդիրներին և մասնավորապես Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի հիմնախնդիրների կարգավորմանը, և շատերը հույս ունեն, թե 2008 թ. ռուս-վրացական պատերազմից 10 տարի անց հնարավոր կլինի ինչ-որ առաջընթացի հասնել այս հարցում: «Կոմերսանտը» գրել է, որ բանակցությունների կողմերը պատրաստում են համատեղ հռչակագիր հարաբերությունները և հակամարտությունները տարածաշրջանում կարգավորելիս ուժ չկիրառելու պարտավորության մասին: Եվ մեզ համար ժնևյան բանակցությունները հետաքրքիր են առաջին հերթին հենց այս տեսանկյունից, թե տարածաշրջանում ուժի չկիրառման մասին համաձայնագիրը կազդի՞ Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացի վրա: Ու թեև նման նախադեպը կարող է դրական լինել, հայ և վրացի փորձագետները կարծում են, որ հնարավոր համաձայնությունը ուղղակիորեն չի ազդի Ղարաբաղի հարցի վրա: Անշուշտ, ռուս-վրացական հարաբերությունների կարգավորումը կարևոր է տարածաշրջանում ընդհանուր կայունության և անվտանգության մակարդակի բարձրացման և տրանսպորտային կապերի զարգացման առումով, և այս հարցում էլ Հայաստանն ունի իր հետաքրքրությունը:

Հիշեցնենք, որ Վրաստանի վարչապետ Գիորգի Կվիրիկաշվիլին մարտի 9-ին հանդես էր եկել հայտարարությամբ՝ կոչ անելով Ռուսաստանին համատեղ քայլեր ձեռնարկել երկկողմ հարաբերությունների նորմալացման համար: Կվիրիկաշվիլին ասել էր, թե եկել է ժամանակը ընտրություն կատարելու՝ 2008 թ. պատերազմի տասնամյակը դիմավորել փոխադարձ մեղադրանքներով կամ անել խելամիտ, թեկուզև փոքր քայլեր հարաբերությունները «կախարդված շրջանից» դուրս բերելու համար:

Խորհրդանշական փաստաթուղթ

Կովկասյան տան գործադիր տնօրեն, քաղաքագետ Գիորգի Կանաշվիլին կարծում է, որ եթե նույնիսկ ինչ-որ փաստաթուղթ ընդունվի, ապա այն զուտ խորհրդանշական բնույթ է ունենալու: Կողմերը բանակցությունների մեկնարկից 10 տարի անց ցանկանում են գոնե ինչ-որ առաջընթաց արձանագրել: Վրացի փորձագետը «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում նշեց, որ տեղեկությունները սպասվող իրադարձության մասին հակասական են: Ռուսական լրատվամիջոցները գրում են, որ Ժնևում կարող է հռչակագիր ընդունվել, սակայն վրացական կողմը՝ վրացի պաշտոնյաները, արտգործնախարարությունը որևէ հայտարարությամբ հանդես չի եկել:

«Հայտնի է, որ կողմերը երկար ժամանակ աշխատել են տարաբնույթ փաստաթղթերի վրա, սակայն, ցավոք սրտի, այդպես էլ չի հաջողվել հասնել փոխհամաձայնության: Ավանդաբար հետևյալ իրավիճակն էր ստեղծվում. Վրաստանը պնդում էր, որ հռչակագրի կամ որևէ փաստաթղթի տակ ստորագրի նաև Ռուսաստանը: Ռուսաստանը հրաժարվում էր ստորագրել՝ ասելով, որ ինքը հակամարտության կողմ չէ, իսկ Վրաստանը այդ իրավիճակում պատրաստ չէր համաձայնագիր ստորագրել աբխազական և օսական կողմերի հետ, այդ պատճառով կողմերն ամեն անգամ հայտնվում էին «կախարդված շրջանի» մեջ: Թեև բանակցությունների նախորդ փուլերից հետո էլ կողմերը հայտարարում էին, որ առաջընթաց է գրանցվել իրավականորեն չպարտավորեցնող ինչ-որ հռչակագրի ընդունման շուրջ համաձայնության ուղղությամբ, այս անգամ, կարծում եմ, նման հնարավորություն տեսականորեն կա, որովհետև բոլոր կողմերն էլ հոգնել են գործընթացից և ուզում են ինչ-որ առաջընթաց գրանցել այս ուղղությամբ»,- նշեց Կանաշվիլին՝ միաժամանակ ավելացնելով, որ բանակցությունների համար ընտրված ժամանակն այնքան էլ հաջող չէ: Նա հիշեցրեց մոտ մեկ ամիս առաջ Հարավային Օսիայում տեղի ունեցած միջադեպը, երբ սպանվել էր Վրաստանի քաղաքացի Արչիլ Թաթունաշվիլին, իսկ նրա դին երկար ժամանակ չէին կարողանում վերադարձնել Վրաստան, և դա սրել էր ընդհանուր իրավիճակը՝ վտանգելով ժնևյան բանակցությունները:

«Իրավիճակը Վրաստանում այսօր շատ լարված է, և վստահ չեմ, որ մեր կողմը պատրաստ կլինի համաձայնել ինչ-որ փոխզիջումային տարբերակների: Բայց տեսնենք: Այնուամենայնիվ հույս ունեմ, որ կողմերը կգան ինչ-որ ընդհանուր հայտարարի»:

Ուղղակիորեն չի ազդի Ղարաբաղի վրա

Ինչ վերաբերում է հնարավոր ազդեցությանը ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացին, ապա Գիորգի Կանաշվիլու կարծիքով՝ եթե նույնիսկ ընդունվի ինչ-որ փաստաթուղթ, այն այնքան խորհրդանշական է լինելու, որ դժվար թե ուղղակիորեն ազդի Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման վրա:

«Ինձ թվում է, որ այս հռչակագիրը նույնիսկ մեր հակամարտությունների համատեքստում է խորհրդանշական բնույթ ունենալու: Այնուամենայնիվ, ես սա չէի անվանի առաջընթաց կամ ճեղքում»,- ավելացրեց մեր զրուցակիցը:

Մասնակի առաջընթացը հնարավոր է

Կովկասի ինստիտուտի գիտաշխատող, քաղաքագետ Հրանտ Միքայելյանի կարծիքով՝ Վրաստանի և Ռուսաստանի միջև տեղի ունեցող զարգացումները ուղղակի ազդեցություն չունեն ամբողջ տարածաշրջանի համար: Դրանք վերաբերում են միայն վրաց-ռուսական հարաբերություններին:

«Վրաստանն ուզում է կարգավորել հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ, իսկ Ռուսաստանը, իմ կարծիքով, ուզում է նորմալացնել Վրաստանի հետ հարաբերությունները՝ մեծ զիջումներ չանելով: Այսպիսով, հիմա խոսակցությունը դրա մասին է: Այնտեղ մի քանի դեպք է եղել վերջերս: Մոտ մեկ ամիս առաջ Թաթունաշվիլի ազգանունով Վրաստանի քաղաքացի են սպանել Հարավային Օսիայում: Այս խնդիրը դեռ շարունակվում է, և Վրաստանի համար նաև դա է եղել առիթ այս թեմայով խոսելու: Վրաստանում ներքին գործընթացների ուղղությունն այնպիսին էր, որ այս պահի դրությամբ Վրաստանի իշխանությունները պատրաստ են Ռուսաստանի հետ ուղիղ և ավելի առարկայական բանակցությունների, բայց ամեն դեպքում սա Ղարաբաղի թեմային չի անդրադառնում»,- «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում մեկնաբանեց փորձագետը:

Ռուս-վրացական հարաբերություններում մասնակի առաջընթաց կլինի: Տրանսպորտային հաղորդակցությունն ամբողջությամբ, իհարկե, չի վերականգնվի, բայց կարող է առաջընթաց լինել դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման ուղղությամբ և վիզային ռեժիմի ազատականացման առումով:

«Այս երկու ուղղությամբ առաջընթաց կարող է լինել: Ինչ վերաբերում է Աբխազիայով և Հարավային Օսիայով անցնող ճանապարհների վերաբացման խնդրին, ապա դա շատ ավելի երկարատև գործընթաց է: Գուցե այս թեմայով խոսակցություններ լինեն, բայց այս հարցում վերջնական լուծում դեռ չի սպասվում»,- ավելացրեց Կովկասի ինստիտուտի գիտաշխատողը:

Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում